6 سال انتظار برای آریا؛ سایپا چگونه مشتریان را سر کار گذاشت؟

6 سال با آریا؛ سایپا چطور همه را سر کار گذاشت؟

آریا

همزمان با افتتاح خط تولید آریا، سایپا از خودرویی با نام آریانو

پشت این نام تازه، پروژه ای چند ساله قرار دارد که کار خود را با مدل مفهومی SP100 کراس

SP100 کراس؛ نقطه آغاز پروژه

آریا در ابتدای کار با این نام شناخته نمی شد. سایپا محصول جدید خود را با کد SP100 کراس

سایپا SP100 کراس در مراسم رونمایی مرداد ۱۳۹۹

انتخاب نام آریا

حدود سه ماه پس از رونمایی، مرحله انتخاب نام تجاری آغاز شد. سایپا چند گزینه پیشنهادی را برای بررسی به فرهنگستان زبان و ادب فارسی ارائه کرد. پس از تایید پنج نام و هماهنگی با نهاد ریاست جمهوری، نام آریا

این تصمیم در آبان ۱۳۹۹ گرفته شد؛ یعنی خودرویی که چند ماه قبل با عنوان فنی SP100 کراس معرفی شده بود، تازه صاحب نام تجاری شد. سایپا در همان دوره اعلام کرد آریا در سال ۱۴۰۰ به بازار خواهد رسید.

آریا با گیربکس CVT در نمایشگاه خودرو شیراز تیر ۱۴۰۱

با این حال، تحولات پروژه به نام خودرو محدود نشد. پیشرانه در نظر گرفته شده برای آریا نیز در سالهای بعد چند بار تغییر کرد.

موتور برلیانس از پروژه کنار رفت

در نخستین مراحل توسعه SP100، استفاده از موتورهای برلیانس یکی از گزینه های اصلی سایپا بود. برای این پلتفرم، موتورهای ۱.۶ لیتری، ۱.۶ لیتری توربوشارژ و ۱.۳ لیتری توربوشارژ مطرح شده بودند. پس از خروج برلیانس از ایران، این گزینه کنار گذاشته شد و سایپا به سراغ پیشرانه مورد استفاده در شاهین رفت.

در نتیجه، اولین موتور پیشنهادی برای محصولی که هنوز وارد بازار نشده بود، خیلی زود از برنامه تولید حذف شد.

آریا در آبان ۱۴۰۱ با پلاک گذر موقت در خیابانهای تهران دیده شد

M15TC؛ پیشرانه شاهین برای آریا

پس از آن، موتور M15TC

در آن مقطع، آریا از نظر فنی شباهت زیادی به نسخه کراس شاهین داشت؛ پلتفرم هر دو خودرو مشترک بود و موتور نیز از یک خانواده انتخاب شده بود. با این حال، این ترکیب هم در نهایت به مشخصات نهایی آریا راه پیدا نکرد.

ورود موتور دو لیتری به برنامه آریا

در مرحله بعد، سایپا یک موتور دو لیتری تنفس طبیعی ساخت شرکت چینی DAE را بررسی کرد؛ پیشرانه ای که ریشه فناوری آن به میتسوبیشی باز می گردد. در طول پروژه، مشخصات مختلفی برای این موتور اعلام شد و نسخه های MPI و GDI آن مورد توجه قرار گرفتند.

در برخی گزارشها، توان نسخه GDI حدود ۱۵۰ اسب بخار و گشتاور آن ۲۰۴ نیوتن متر اعلام شد. این موتور قرار بود در کنار یک گیربکس شش سرعته اتوماتیک به کار گرفته شود.

در شهریور ۱۴۰۴ نسخه نهایی آریا در نمایشگاه خودرو مشهد به نمایش درآمد

سایپا در این مرحله قصد داشت آریا را با موتوری بزرگتر و گیربکس شش سرعته اتوماتیک روانه بازار کند.

N20؛ گزینه تازه برای پروژه ای که هنوز به تولید نرسیده بود

در سال ۱۴۰۳ بار دیگر مشخصات فنی آریا تغییر کرد. مگاموتور در این سال از پیشرانه N20

N20 یک موتور دو لیتری تنفس طبیعی با چهار سیلندر است که شرکت DAE چین آن را با فناوری میتسوبیشی تولید می کند. نسخه در نظر گرفته شده برای آریا به سیستم پاشش MPI و فناوری DVVT مجهز بود و توان آن ۱۴۷ اسب بخار، با گشتاور ۲۰۴ نیوتن متر اعلام شد.

به این ترتیب، پروژه آریا پس از کنار گذاشتن موتور برلیانس و عبور از M15TC، به پیشرانه دو لیتری N20 رسید؛ اما تغییرات هنوز پایان نیافته بود و این بار نوبت به نوع قوای محرکه رسید.

آریا در مسیر پلاگین هیبرید

سایپا از میانه پروژه، ایده تولید نسخه هیبریدی آریا را نیز دنبال کرد. در سال ۱۴۰۳ اعلام شد نمونه پلاگین هیبرید این خودرو با ترکیب موتور بنزینی و موتور برقی در دست توسعه است و برای انتقال نیرو از گیربکس DHT استفاده خواهد کرد.

نمونه پلاگین هیبرید آریا در رویدادهای خودرویی مختلف به نمایش درآمد و مشخص شد سایپا برای این مدل، فناوری متفاوتی نسبت به نسخه بنزینی در نظر گرفته است.

در این مرحله، پروژه پیچیده تر شد. آریا هنوز برای رسیدن به نسخه نهایی بنزینی با تغییرات پیشرانه و آماده سازی تولید مواجه بود که نسخه پلاگین هیبرید آن نیز به این خانواده اضافه شد.

آریا به طرح فروش رسید؛ اما نه فروش عادی

آریا سرانجام در سال ۱۴۰۴ وارد طرحهای فروش سایپا شد، اما عرضه آن به صورت فروش معمولی و تحویل فوری نبود.

در بهمن ۱۴۰۴، آریا اتوماتیک برای نخستین بار در قالب مشارکت در تولید

چند ماه بعد، در مرداد ۱۴۰۵، این خودرو بار دیگر در طرح مشارکت در تولید قرار گرفت. این بار مبلغ پیش پرداخت به یک میلیارد و ۷۵ میلیون تومان رسید و تحویل خودرو برای مرداد و شهریور ۱۴۰۶ برنامه ریزی شد.

روند عرضه تا شهریور ۱۴۰۵ ادامه داشت. در طرح آن ماه، آریا اتوماتیک دو لیتری با مجموع پیش پرداخت نزدیک به یک میلیارد و ۹۱ میلیون تومان عرضه شد، اما زمان تحویل آن به اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۷ موکول شد.

به بیان دیگر، خودرویی که نخستین بار در سال ۱۳۹۹ رونمایی شده بود، شش سال بعد با پیش پرداختی حدود یک میلیارد تومان و زمان تحویل در سال ۱۴۰۷، همچنان در قالب مشارکت در تولید عرضه می شد.

آریانو؛ ادامه پروژه با چهره ای تازه

در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، سایپا از آریانو

آریانو از نظر ظاهری تفاوت قابل توجهی با آریای اولیه دارد. چراغهای جلو باریکتر شده اند، جلوپنجره و سپر طراحی تازه ای پیدا کرده اند و بخشهایی از بدنه نیز بازطراحی شده اند.

مهمترین تغییرات در بخش فنی دیده می شود. برای آریانو یک موتور بنزینی با چرخه اتکینسون و توان حدود ۸۵ کیلووات به همراه یک موتور برقی ۱۶۰ کیلووات اعلام شده است. باتری ۲۰ کیلووات ساعتی، برد تمام برقی حدود ۱۲۵ کیلومتر و برد ترکیبی نزدیک به ۱۲۰۰ کیلومتر، دیگر مشخصات مطرح شده برای این محصول هستند.

آریانو 31 شهریور 1405 در مراسم رسمی سایپا، همزمان با افتتاح خط تولید آریا، رونمایی شد

آریانو فعلا در مرحله معرفی قرار دارد و هنوز قیمت نهایی یا زمان عرضه تجاری آن اعلام نشده است. بنابراین مشخص نیست این بار پروژه آریا سرانجام به حضور گسترده در بازار می رسد یا باید برای ادامه این داستان نیز منتظر ماند.

آریا طی این سالها تغییرات فراوانی را پشت سر گذاشته است؛ از نام و موتور گرفته تا نوع قوای محرکه و شیوه عرضه. با این حال، مهمترین پرسش درباره آن همچنان بی پاسخ مانده است: این خودرو چه زمانی به صورت جدی در خیابانهای ایران دیده خواهد شد؟