چطور توقف کامیون ها قیمت محصولات را افزایش می دهد؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - نورانی، رئیس اتحادیه ملی صادرکنندگان محصولات کشاورزی ایران، در نشستی با محوریت مسائل حمل ونقل بیان کرد که بین ۸۰ تا ۸۵ درصد از صادرات محصولات کشاورزی، به ویژه میوه ها، از طریق حمل ونقل انجام می شود. وی تأکید کرد که در سال های گذشته بارها درباره این مسئله با مسئولان گفتگو شده، اما یکی از چالش های جدی که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته، فرسودگی ناوگان حمل ونقل کشور است.

وی توضیح داد که از دوران وزارت آقای کلانتری در وزارت جهاد کشاورزی، نیاز کشور به ۵ هزار دستگاه کانتینر یخچالی جدید برای صادرات محصولات فسادپذیر عنوان شده است. با وجود گذشت بیش از ۳۰ سال، همچنان این نیاز پاسخ داده نشده و ناوگان یخچالی همچنان با کمبود و کهنگی دست وپنجه نرم می کند.

ضرورت نوسازی ناوگان حمل ونقل کشاورزی

نورانی بر لزوم بازسازی ناوگان حمل محصولات کشاورزی تأکید و تصریح کرد که اگر توسعه صادرات هدف ما است، باید زیرساخت های این حوزه را ارتقا دهیم. از مهم ترین این زیرساخت ها، افزایش تعداد و نوسازی کانتینرهای یخچالی است تا این تجهیزات بتوانند در فرآیند صادرات به درستی مورد استفاده قرار گیرند.

او با اشاره به انتشار اخبار مربوط به افزایش واردات و صادرات، از جمله واردات ماشین آلات از چین، اظهار کرد که باید به این نکته توجه کنیم که وضعیت کانتینرهای یخچالی در بخش حمل ونقل ریلی چگونه است. وی اضافه کرد که تنها با بحث و گفتگو نمی توان مشکلات را حل کرد و باید حداقل زیرساخت های اولیه فراهم شود.

رئیس اتحادیه ملی صادرکنندگان محصولات کشاورزی ایران یادآور شد که عدم وجود واگن های یخچالی کافی برای حمل ونقل ریلی، فشار مضاعفی را بر بخش جاده ای وارد کرده است؛ در حالی که کامیون ها وظیفه حمل بسیاری از کالاهای اساسی، از جمله دارو و مواد اولیه، را نیز بر عهده دارند.

مشکل ضعف زنجیره سرد

نورانی یکی دیگر از چالش های اساسی را ضعف زنجیره سرد در کشور دانست و افزود که متأسفانه زنجیره سرد مناسبی در کشور وجود ندارد. او خاطرنشان کرد که بسیاری از کانتینرهای یخچالی موجود به صورت پراکنده در اختیار مالکان مستقل یا شرکت های کوچک قرار دارند که باید این بخش ها در قالب سیستمی منظم سامان دهی شوند تا به عملکرد بهتر لجستیک کمک کنند.

معطلی کامیون ها در مرز و افزایش قیمت محصولات

وی با اشاره به توقف طولانی مدت کامیون های حامل محصولات کشاورزی در مرزها اظهار کرد که این مشکل یکی دیگر از مسائل رایج است. حتی در رابطه با واردات موز از ترکیه، به دلیل قوانین موجود، کانتینرهای خارجی اجازه ورود به کشور را ندارند و ناچار باید کالاها در مرز تخلیه شوند.

نورانی افزود که این مشکل منجر به کمبود کانتینر یخچالی در مرزها می شود و در نهایت مشکلاتی را برای بخش توزیع و مصرف کنندگان به وجود می آورد. وی اشاره کرد که کمبود کانتینر و توقف در مرزها می تواند موجب شود که قیمت وارداتی برخی اقلام، مانند موز، چند برابر قیمت جهانی آن باشد.

هزینه سنگین حمل یخچالی و تضعیف رقابت پذیری

نورانی درباره افزایش هزینه های مرتبط با حمل ونقل یخچالی گفت که این مسئله موجب کاهش قدرت رقابت صادرکنندگان در بازارهای منطقه ای شده است. او ابراز نگرانی کرد که با افزایش تولید محصولات کشاورزی مانند سیب و کیوی در نیمه دوم سال، مشکلات بیشتری برای صادرکنندگان به وجود بیاید.

وی در ادامه به حضور دلالان و واسطه ها در بخش های مختلف اشاره کرد و اضافه کرد که این افراد رابطه بین شرکت های حمل ونقل و صادرکنندگان را مختل کرده اند. این امر منجر به ابهام در هزینه های واقعی خدمات شده است.

او همچنین تأکید کرد که توقف طولانی در گمرک ها، به دلیل نبود کانتینر به ویژه کانتینرهای یخچالی، هزینه های سنگینی را بر صادرکنندگان تحمیل می کند.

خسارت های ناشی از خرابی کانتینرهای یخچالی

نورانی با اشاره به اهمیت محصولات فسادپذیر توضیح داد که هرگونه اختلال در سیستم سردخانه ای یا خرابی کانتینرهای یخچالی می تواند خسارات زیادی را برای صادرکنندگان به همراه داشته باشد. او افزود که حتی خاموش شدن کانتینرها برای چند ساعت یا مشکلات فنی بر اثر کمبود سوخت، می تواند آسیب های جدی به محصولات وارد کند.

وی بر ضرورت حمایت از شرکت های کریری بزرگ فعال در زمینه حمل ونقل و صادرات تأکید کرد و خواستار ارائه تسهیلات ارزان قیمت به این شرکت ها برای نوسازی و توسعه ناوگان شد.

سامان دهی شرکت های کوچک حمل ونقل

نورانی یکی از راه حل ها برای بهبود وضعیت حمل ونقل را سامان دهی شرکت های کوچک و مالکان مستقل دانست. او افزود که باید نظام مشخص و منسجمی برای این شرکت ها ایجاد شود تا بتوانند به عملکرد بهتر بخش حمل ونقل کشور کمک کنند.

وی بر کاهش هزینه های جانبی شرکت های حمل ونقل، از جمله تأمین قطعات و لوازم یدکی، تأکید کرد و پیشنهاد داد که ایجاد تعاونی های مرتبط می تواند تأمین این کالاها را بهبود بخشد.

اختصاص جایگاه سوخت برای شرکت های کریری بزرگ

نورانی با اشاره به مشکل تأمین سوخت ناوگان حمل محصولات فسادپذیر، گفت که بارها به ضرورت ایجاد جایگاه سوخت اختصاصی برای شرکت های کریری بزرگ اشاره کرده است. او توضیح داد که این موضوع می تواند از اتلاف زمان در صف های طولانی سوخت جلوگیری کند و هزینه های اضافی به صادرکنندگان تحمیل نشود.

لزوم تقویت زیرساخت های بندری و سردخانه ای

نورانی در پایان تأکید کرد که برای ارتقای صادرات، بنادر باید زیرساخت های متناسب با نیازهای این حوزه را فراهم کنند. تجهیز بنادر به سردخانه های مدرن و دپوی مناسب کانتینرهای برگشتی، از دیگر موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

وی ابراز امیدواری کرد که با تقویت زیرساخت های مناسب و حمایت از شرکت های حمل ونقل، امکان افزایش رقابت پذیری و توسعه صادرات محصولات کشاورزی فراهم شود.