بحران روغن موتور در سایه جنگ؛ فولکس‌ واگن، تویوتا و استلانتیس به سراغ فرمول‌ های جدید رفتند

به گزارش رکنا، بازار جهانی روغن موتور و روان‌کننده‌ها با یکی از جدی‌ترین اختلالات سال‌های اخیر مواجه شده است؛ بحرانی که ریشه اصلی آن به کاهش دسترسی به روغن‌های پایه باکیفیت و اختلال در مسیرهای تأمین از خاورمیانه بازمی‌گردد.

بر اساس گزارش فایننشال‌تایمز، پس از گذشت چند ماه از آغاز درگیری‌ها، بخش قابل توجهی از ذخایر روغن‌های پایه باکیفیت مورد استفاده برای تولید روغن موتور در اروپا و آمریکا مصرف شده و خودروسازان و تولیدکنندگان روان‌کننده ناچار شده‌اند برای جلوگیری از توقف زنجیره تأمین، به سراغ منابع جایگزین بروند.

با این حال، فعالان این صنعت هشدار می‌دهند ظرفیت تأمین‌کنندگان جایگزین نیز محدود است و هرگونه اختلال تازه در حمل‌ونقل، تولید پالایشگاه‌ها یا دسترسی به نفت خام می‌تواند بحران موجود را تشدید کند.

جهش سه‌برابری قیمت روغن پایه

یکی از اصلی‌ترین بخش‌های درگیر این بحران، روغن‌های پایه «گروه ۳» است؛ محصولی با درجه پالایش بالا که از مواد اولیه اصلی تولید بسیاری از روغن‌های موتور مدرن به شمار می‌رود.

بر اساس این گزارش، قیمت روغن پایه گروه ۳ در مقایسه با سطوح پیش از جنگ حدود سه برابر افزایش یافته و اکنون در بازارهای اروپا و آمریکا به حدود ۴ هزار دلار در هر تن رسیده است.

هولی آلفانو، مدیرعامل انجمن تولیدکنندگان مستقل روغن موتور در ویرجینیا، هشدار داده است که تأمین‌کنندگان جایگزین نیز ظرفیت محدودی دارند و هرگونه اختلال مجدد در حمل‌ونقل، توقف پالایشگاه‌ها یا وقوع شوک دیگری در سمت عرضه می‌تواند شرایط را به سرعت وخیم‌تر کند.

اختلال در تأمین از خاورمیانه

زنجیره تأمین روغن‌های پایه گروه ۳ در ماه مارس با اختلال شدیدی مواجه شد. بر اساس گزارش فایننشال‌تایمز، حملات به تأسیسات شرکت شل در قطر موجب شد این مجموعه به تعمیرات گسترده نیاز پیدا کند و در نتیجه بخشی از عرضه این محصولات تحت تأثیر قرار گیرد.

گابریلا توینیگ، مدیر جهانی قیمت‌گذاری روغن‌های پایه در شرکت آرگوس مدیا، نیز گفته است برخی تأمین‌کنندگان روغن پایه گروه ۳ در خاورمیانه، موجودی خود را در بازارهای اروپا و آمریکا به طور کامل فروخته و برای برخی محموله‌ها وضعیت فورس‌ماژور اعلام کرده‌اند.

به گفته او، گزینه‌های جایگزین روزبه‌روز محدودتر می‌شوند و حتی در صورت بازگشایی فوری تنگه هرمز، ورود محموله‌های جایگزین به اروپا و آمریکا ممکن است تا ماه اکتبر به طول بینجامد.

خودروسازان فرمول روغن موتور را تغییر می‌دهند

گسترش نگرانی‌ها درباره تداوم بحران باعث شده خودروسازان بزرگ پیش از تبدیل شدن کمبود روغن به یک بحران گسترده، به دنبال منابع و فرمولاسیون‌های جایگزین باشند.

اما جایگزین کردن روغن پایه یک فرآیند ساده نیست. تولیدکنندگان باید اطمینان حاصل کنند که ترکیب جدید از نظر کیفیت، دوام، عملکرد و حفاظت از موتور با استانداردهای مورد نیاز خودروسازان مطابقت دارد. علاوه بر این، بسیاری از محصولات جدید نیازمند طی مراحل آزمایش و دریافت تأییدیه‌های فنی هستند.

یک مدیر ارشد در یکی از شرکت‌های بزرگ تولیدکننده روغن موتور اروپا در این باره گفته است که شرایط بازار همچنان در حال تغییر است. به گفته او، در گذشته تقریباً هیچ‌یک از خودروسازان حاضر نبودند روغنی متفاوت از محصول تأییدشده خود را بپذیرند، اما شدت بحران باعث شده برخی شرکت‌ها برای حفظ تداوم عرضه، انعطاف بیشتری در مشخصات فنی از خود نشان دهند.

واکنش فولکس‌واگن، تویوتا و استلانتیس

استلانتیس در هلند اعلام کرده است که روغن‌هایی با فرمولاسیون جدید را مورد ارزیابی قرار داده و محصولات جایگزینی را که با استانداردهای قابل اعمال صنعت مطابقت دارند، برای تأمین نیاز خود تهیه کرده است.

فولکس‌واگن نیز کمبود روغن‌های پایه را مشکلی فراگیر در سراسر صنعت دانسته و تأکید کرده است که این وضعیت خارج از کنترل مستقیم خودروسازان قرار دارد.

تویوتا نیز تأثیر بحران بر فعالیت‌های خود را تأیید کرده، اما اعلام کرده است که در حال حاضر توانسته منابع جایگزین مورد نیاز خود را تأمین کند.

در ژاپن اما نشانه‌های بحران در سطح مصرف‌کننده نیز نمایان شده است. برخی مشتریان نمایندگی‌های سوزوکی موتور از ماه ژوئن با تأخیر در انجام سرویس‌های دوره‌ای و تعویض روغن مواجه شده‌اند.

یک شرکت تاکسیرانی در اوساکا نیز اعلام کرده است که وضعیت تأمین نسبت به گذشته اندکی بهبود یافته، اما قیمت روغن‌های پایه تقریباً دو برابر شده است؛ موضوعی که این شرکت را ناچار کرده نرخ کرایه خدمات خود را افزایش دهد.

آیا بحران روغن موتور ادامه‌دار خواهد بود؟

با وجود آنکه بسیاری از خودروسازان فعلاً توانسته‌اند منابع جایگزین خود را پیدا کنند، کارشناسان نسبت به شکنندگی این زنجیره تأمین هشدار می‌دهند.

کاهش تعداد تأمین‌کنندگان در نتیجه موج ادغام‌های صنعت، وابستگی به مسیرهای محدود حمل‌ونقل و دشواری دسترسی برخی تولیدکنندگان جایگزین به نفت خام، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بازار روغن موتور را در برابر شوک‌های جدید آسیب‌پذیر کنند.

ادامه این شرایط در نهایت می‌تواند برای مصرف‌کنندگان به معنای افزایش قیمت روغن موتور، بالا رفتن هزینه سرویس خودرو و در برخی بازارها طولانی‌تر شدن زمان انتظار برای انجام تعویض‌های دوره‌ای باشد؛ اقدامی که برای حفظ عملکرد و جلوگیری از آسیب به موتور خودرو ضروری است.