ماشین دنده دستی دیگر خریدار ندارد / تمایل بیشتر مردم به خرید خودرو دنده اتومات

به گزارش رکنا، علاقه دیرینه رانندگان بریتانیایی به خودروهای دنده دستی در حال کم‌رنگ شدن است. تازه‌ترین آمار ثبت خودرو در بریتانیا نشان می‌دهد نزدیک به ۹۲ درصد خودروهای جدیدی که امسال سفارش داده شده‌اند، به گیربکس اتوماتیک مجهز هستند. در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز تنها ۷.۹ درصد خودروهای تحویلی به خریداران، گیربکس دستی داشته‌اند.

این تغییر در شرایطی رخ داده که بازار خودرو بریتانیا در ژوئیه ۲۰۲۶ عملکرد مناسبی داشته و ثبت خودروهای جدید نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۲ درصد افزایش یافته است. با این حال، سهم خودروهای دنده دستی در بازاری که در مجموع روندی صعودی دارد، همچنان به سرعت در حال کاهش است.

بازار خودروهای جدید بریتانیا به سمت اتوماتیک می‌رود

یکی از واضح‌ترین نشانه‌های افول گیربکس دستی را می‌توان در سفارش‌های جدید خودرو مشاهده کرد. بررسی آمار بازار بریتانیا در سال جاری نشان می‌دهد حدود ۹۲ درصد خودروهای جدید سفارش‌گذاری‌شده به گیربکس اتوماتیک مجهز هستند. در مقابل، سهم خودروهای دنده دستی از خودروهای تحویل‌شده در نیمه نخست سال تنها ۷.۹ درصد بوده است.

کاهش تقاضا برای گیربکس دستی با کاهش عرضه این خودروها نیز همراه شده است. در حال حاضر از میان ۳۵۶ مدل خودروی جدیدی که در بازار بریتانیا عرضه می‌شوند، تنها ۷۲ مدل همچنان با گیربکس دستی قابل سفارش هستند.

به این ترتیب، بسیاری از خریداران بریتانیایی حتی هنگام انتخاب خودرو در وب‌سایت یا پیکربندی آنلاین برندها نیز با گزینه‌ای برای انتخاب گیربکس دستی مواجه نمی‌شوند. خودروسازان بزرگ در سال‌های اخیر به تدریج مدل‌های مجهز به سه پدال را از سبد محصولات خود حذف کرده‌اند؛ روندی که تنها به بازار بریتانیا محدود نمی‌شود.

چرا گیربکس‌های اتوماتیک محبوب شده‌اند؟

چند عامل به‌صورت همزمان در حال تغییر انتخاب خریداران بریتانیایی است. رشد خودروهای هیبریدی و برقی یکی از مهم‌ترین دلایل این تغییر محسوب می‌شود. خودروهای تمام‌برقی اساساً به گیربکس‌های سنتی چندسرعته مجهز نیستند و بسیاری از خودروهای هیبریدی نیز از سیستم‌های انتقال قدرت خودکار استفاده می‌کنند.

در ژوئیه ۲۰۲۶، تعداد خودروهای جدید ثبت‌شده در بریتانیا ۱۲ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت و خودروهای برقی نیز سهم قابل توجهی در این رشد داشتند. افزایش فروش خودروهای برقی و هیبریدی به‌طور طبیعی سهم خودروهای مجهز به گیربکس دستی را کاهش می‌دهد.

از سوی دیگر، تولید گیربکس دستی نیز برای خودروسازان توجیه اقتصادی کمتری پیدا کرده است. برخی مدیران صنعت خودرو معتقدند کاهش تقاضا باعث شده تأمین قطعات و توسعه فناوری مربوط به گیربکس‌های دستی دیگر مانند گذشته صرفه اقتصادی نداشته باشد.

تولید یک خودرو با گیربکس دستی به مجموعه‌ای از قطعات و فرآیندهای متفاوت از جمله پدال کلاچ، دسته‌دنده، مکانیزم انتقال قدرت و کالیبراسیون اختصاصی نیاز دارد. وقتی سهم این خودروها در بازار به چند درصد محدود می‌شود، حفظ این زیرساخت برای خودروسازان دشوارتر خواهد شد.

حتی آموزش رانندگی هم به سمت اتوماتیک رفته است

تغییر ذائقه خریداران تنها محدود به صنعت خودرو نیست. قوانین مربوط به گواهینامه رانندگی در بریتانیا نیز تفاوت مشخصی میان خودروهای دنده دستی و اتوماتیک قائل می‌شود.

افرادی که آزمون رانندگی را با خودروی اتوماتیک پشت سر می‌گذارند، مجاز به رانندگی با خودروهای دنده دستی نیستند. در نتیجه، خودروهای دستی نه‌تنها سهم کمتری از بازار فروش دارند، بلکه در فرآیند آموزش و آزمون رانندگی نیز به یک گزینه محدودتر تبدیل شده‌اند.

آیا دنده دستی برای همیشه از بین می‌رود؟

با وجود این روند، هنوز نمی‌توان گفت گیربکس دستی به‌طور کامل از بازار حذف شده است. برخی خودروهای اسپرت و مدل‌های ویژه همچنان با سه پدال عرضه می‌شوند و خودروسازان برای حفظ این گزینه در برخی محصولات عملکردمحور تلاش می‌کنند.

با این حال، مسیر کلی بازار کاملاً روشن است: گیربکس دستی در حال تبدیل شدن از یک انتخاب معمول و فراگیر به یک گزینه تخصصی برای علاقه‌مندان رانندگی است.

برای رانندگانی که لذت تعویض دنده و کنترل مستقیم خودرو را بخشی از تجربه رانندگی می‌دانند، فرصت خرید یک خودروی دنده دستی هر روز محدودتر می‌شود. در آینده نزدیک، احتمالاً خودروهای دستی بیشتر در میان مدل‌های اسپرت، خاص و تولید محدود باقی خواهند ماند.

به بیان ساده، سه پدال هنوز نمرده‌اند؛ اما دیگر قرار نیست انتخاب پیش‌فرض بازار باشند. در کشوری مانند بریتانیا که سال‌ها یکی از بازارهای مهم خودروهای دنده دستی محسوب می‌شد، این تغییر می‌تواند نشانه‌ای از آینده صنعت خودرو در سایر بازارها نیز باشد.