رکورد تورم در 15 سال اخیر شکست / آمار رسمی از کوچک تر شدن سفره مردم؛ بیشترین فشار بر دهک های پایین!

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، بررسی تازه ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می دهد موج افزایش قیمت ها در خرداد 1405 نه تنها متوقف نشده، بلکه به بالاترین سطح خود طی بیش از یک دهه اخیر رسیده است. شاخص قیمت مصرف کننده در این ماه به 656.4 واحد رسید که تنها در یک ماه 5.9 درصد افزایش داشته است.

همزمان نرخ تورم سالانه با رشد 4.3 واحد درصدی نسبت به اردیبهشت، به 62 درصد رسید و تورم نقطه به نقطه نیز رقم 88.6 درصد را ثبت کرد؛ به این معنا که خانوارهای ایرانی برای خرید همان سبد کالا و خدمات نسبت به خرداد سال گذشته، به طور متوسط نزدیک به 89 درصد هزینه بیشتری پرداخت کرده اند.

روغن، گوشت و نان؛ رکوردداران گرانی

جزئیات آمارها نشان می دهد بیشترین فشار تورمی همچنان بر کالاهای اساسی وارد شده است؛ کالاهایی که سهم قابل توجهی در سبد هزینه خانوار دارند.

در میان اقلام مختلف، روغن ها و چربی ها با 278.4 درصد افزایش قیمت نسبت به خرداد سال گذشته، رکورددار تورم نقطه ای هستند. پس از آن نیز این گروه ها بیشترین افزایش قیمت را ثبت کرده اند:

روغن ها و چربی ها: 278.4 درصد

گوشت قرمز و گوشت ماکیان: 178.2 درصد

دخانیات: 173.8 درصد

گوشت قرمز و فرآورده های آن: 171.5 درصد

شیر، پنیر و تخم مرغ: 151.9 درصد

نان و غلات: 138.8 درصد

خوراکی ها و آشامیدنی ها: 133.9 درصد

قند، شکر و شیرینی ها: 101.6 درصد

رکوردهای تاریخی تورم در گروه های مختلف

داده های مرکز آمار نشان می دهد بسیاری از گروه های کالایی و خدماتی در خرداد امسال بالاترین نرخ تورم خود از ابتدای دهه 1390 را ثبت کرده اند.

بالاترین تورم نقطه به نقطه

گوشت قرمز و گوشت ماکیان: 178.2 درصد

دخانیات: 173.8 درصد

خوراکی ها و آشامیدنی ها: 133.9 درصد

مبلمان و لوازم خانگی: 111.1 درصد

آب، برق و سوخت: 109.4 درصد

قند، شکر و شیرینی ها: 101.6 درصد

استفاده از وسایل حمل و نقل شخصی: 97.6 درصد

هتل و رستوران: 97.4 درصد

تفریح و فرهنگ: 90.4 درصد

شاخص کل: 88.6 درصد

ارتباطات: 88.2 درصد

خدمات حمل و نقل عمومی: 82.5 درصد

پوشاک و کفش: 82.2 درصد

بهداشت و درمان: 81.4 درصد

خدمات نگهداری مسکن: 77.5 درصد

آموزش: 48.4 درصد

تورم سالانه؛ نان 120 درصد گران تر شد

تورم سالانه نیز در بسیاری از گروه ها رکورد تازه ای ثبت کرده است. بیشترین تورم سالانه مربوط به:

نان و غلات: 120.7 درصد

میوه و خشکبار: 93.5 درصد

خوراکی ها و آشامیدنی ها: 90.7 درصد

شیر، پنیر و تخم مرغ: 90.2 درصد

آب، برق و سوخت: 81 درصد

نوشابه های غیرالکلی: 78 درصد

خدمات حمل و نقل عمومی: 63.7 درصد

شاخص کل: 62 درصد

خدمات نگهداری مسکن: 59.7 درصد

بهداشت و درمان: 56.8 درصد

پوشاک و کفش: 52.6 درصد

ارتباطات: 49.9 درصد

آموزش: 44 درصد

میوه ها در یک ماه بیشترین رشد قیمت را داشتند

افزایش قیمت ها تنها به مقایسه سالانه محدود نبود. در خرداد نیز برخی گروه ها رشد قابل توجهی را تجربه کردند. بیشترین تورم ماهانه مربوط به:

میوه و خشکبار: 13.5 درصد

هتل و رستوران: 9.8 درصد

مبلمان و لوازم خانگی: 9.7 درصد

چای، قهوه و نوشیدنی ها: 9.6 درصد

بهداشت و درمان: 9.4 درصد

قند، شکر و شیرینی ها: 9.3 درصد

فشار گرانی بر دهک های کم درآمد

یکی از مهم ترین بخش های گزارش مرکز آمار، شکاف تورمی میان دهک های درآمدی است.

تورم سالانه دهک دوم به 68.5 درصد رسیده که بالاترین رقم در میان همه دهک هاست، در حالی که این شاخص برای دهک دهم 60.1 درصد ثبت شده است.

به این ترتیب فاصله تورمی میان فقیرترین و ثروتمندترین خانوارها به 8.4 واحد درصد رسیده است.

دلیل این اختلاف نیز روشن است؛ 42.4 درصد هزینه های دهک اول صرف خرید مواد غذایی می شود، در حالی که سهم خوراکی ها در سبد هزینه دهک دهم تنها 21.6 درصد است. بنابراین جهش قیمت مواد غذایی بیشترین فشار را بر خانوارهای کم درآمد وارد می کند.

روستاها همچنان گران تر از شهرها

آمارها نشان می دهد فشار تورمی در مناطق روستایی همچنان بیشتر از شهرهاست.

تورم سالانه خانوارهای روستایی به 72.4 درصد رسیده، در حالی که این رقم برای خانوارهای شهری 60.3 درصد است.

همچنین تورم نقطه به نقطه در روستاها 108.1 درصد و در شهرها 85.2 درصد ثبت شده است.

کدام استان ها بیشترین تورم را دارند؟

در میان استان های کشور، کردستان با 75.1 درصد بالاترین نرخ تورم سالانه را ثبت کرده است.پس از آن:

ایلام: 74.9 درصد

لرستان: 73.9 درصد

خراسان شمالی: 72.3 درصد

آذربایجان غربی: 71 درصد

در مقابل، تهران با 52 درصد کمترین نرخ تورم سالانه را در کشور داشته است.

رکود ساخت و ساز؛ تهدید تازه برای بازار مسکن

همزمان با جهش تورم، بخش ساختمان نیز شرایط مطلوبی ندارد. بر اساس گزارش بانک مرکزی، بخش ساختمان در سال 1404 با رشد منفی 15.8 درصدی عمیق ترین رکود سال های اخیر را تجربه کرده است؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان می تواند عرضه مسکن را کاهش داده و در ادامه فشار بیشتری بر بازار اجاره وارد کند.

در همین حال، تورم سالانه مسکن به 33.1 درصد و تورم اجاره بها به 32.8 درصد رسیده است. هرچند این ارقام از تورم عمومی پایین تر است، اما با توجه به سهم بالای هزینه مسکن در سبد خانوار، همچنان یکی از مهم ترین عوامل فشار بر معیشت مردم محسوب می شود.

سفره ای که هر روز کوچک تر می شود

آنچه در گزارش خرداد ماه مرکز آمار دیده می شود، صرفاً افزایش چند شاخص اقتصادی نیست؛ بلکه تصویری از دشوارتر شدن زندگی روزمره میلیون ها خانوار ایرانی است. زمانی که قیمت کالاهای ضروری مانند روغن، نان، گوشت، لبنیات و سایر اقلام خوراکی طی یک سال بین 100 تا 278 درصد افزایش پیدا می کند، بسیاری از خانواده ها ناچارند از کیفیت یا میزان مصرف خود بکاهند.

همزمان، تداوم رکود در ساخت و ساز، افزایش هزینه های مسکن و شکاف فزاینده تورمی میان دهک های درآمدی، نشان می دهد فشار معیشتی بیش از همه بر دوش اقشار کم درآمد، روستاییان و مستأجران قرار گرفته است.

خرداد 1405 اکنون نه تنها به عنوان رکورددار تورم در بیش از یک دهه گذشته شناخته می شود، بلکه به نمادی از گسترش فشارهای اقتصادی بر سبد معیشت خانوارهای ایرانی تبدیل شده است؛ شرایطی که مهار آن، بیش از هر زمان دیگری نیازمند کنترل تورم، افزایش تولید و تقویت قدرت خرید مردم است.