از بازار سنتی تا طلای دیجیتال؛ خرید امن و شفاف آنلاین طلا برای مردم

به گزارش رکنا، یک فعال حوزه خرید و فروش آنلاین طلا در گفتگو با خبرنگار رکنا درباره مجوزهای لازم برای این پلتفرم‌ ها توضیح داد که فعالان این حوزه تحت نظارت اتحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی فعالیت می‌ کنند و هم زمان ضوابطی از سوی هیئت وزیران برای آنها تدوین شده است. این ضوابط شامل مواردی مانند الزام به داشتن پشتوانه طلای ذخیره در بانک کارگشایی و رعایت سایر مقررات مربوطه است. 

وی افزود: همچنین طبق مصوبه هیئت وزیران، بانک مرکزی موظف شد ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه ضمن طراحی و ایجاد سامانه ناظر دستورالعمل مربوط به ضوابط اقدامات نظارتی و نحوه بهره برداری از سامانه مذکور را تهیه و پس از تأیید هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار ابلاغ نماید اما با گذشت حدود دو هفته از بازه زمانی تعیین شده، هنوز بانک مرکزی در این خصوص اعلام موضع نکرده است.

وی با بیان اینکه این پلتفرم ها موظف‌ هستند به اندازه معاملات کاربران، ذخیره طلای معادل در بانک کارگشایی داشته باشند، گفت: این ذخیره به صورت هفتگی به‌ روز می‌ شود تا همیشه کاربران از صحت عملکرد و موجودی اطمینان داشته باشند. زیرا یکی از مهم‌ ترین دغدغه‌ ها، اعتماد مردم به خرید آنلاین طلا است.

این فعال حوزه خرید و فروش آنلاین طلا  با بیان اینکه اعتماد کاربران از طریق سه مسیر شکل می‌ گیرد، گفت: صحت عملکرد و تحویل به‌ موقع خدمات، اطلاع‌ رسانی شفاف و گسترده درباره ویژگی‌ ها و فرآیندهای این پلتفرم ها، نقش نظارت حاکمیتی است که در صورت تخلف، متخلفان شناسایی و جریمه شوند. بنابراین بخشی از این اعتمادسازی در دست ما و بخشی در دست نهادهای بالادستی است.

وی با اشاره به حواشی این حوزه از جمله خالی فروشی گفت: سکوت نهادهای حاکمیتی می‌ تواند باعث شایعات و کاهش اعتماد مردم شود. اطلاع‌ رسانی دقیق و شفاف از سوی آنها ضروری است تا از بروز شایعات و کاهش اعتماد مردم جلوگیری کنند و اگر تخلفی هم صورت می گیرد، با آن برخورد و مردم را آگاه کنند. 

این فعال حوزه خرید و فروش آنلاین طلا با بیان اینکه طلای فیزیکی در بانک کارگشایی نگهداری می شود، گفت: کاربران ابتدا حساب خود را در پلتفرم شارژ می‌ کنند و معادل آن طلا به حسابشان واریز می‌ شود. کاربران می‌ توانند هر زمان که خواستند، درخواست تحویل فیزیکی طلا دهند. این فرایند در یک بازه زمانی مشخص به طول می انجامد و قیمت‌ ها بر اساس نرخ روز محاسبه می‌ شوند. همچنین مالیات و کارمزدها طبق قوانین بالادستی دریافت و فاکتور رسمی خرید و فروش برای کاربران صادر می‌ شود.

وی درخصوص مزایای پلتفرم‌ های آنلاین طلا نسبت به بازار سنتی گفت: دسترسی 24 ساعته به قیمت‌ ها و امکان انجام معامله در هر زمان، امنیت بالاتر و کاهش خطرات جابجایی فیزیکی طلا، شفافیت کامل تراکنش‌ ها و قابل ردیابی بودن، کاهش هزینه اجرت و کارمزد نسبت به بازار سنتی است.

این فعال حوزه خرید و فروش آنلاین طلا  خاطرنشان کرد: بازار سنتی طلا در ایران مدت‌ها است که در یک وضعیت ثابت به سر می برد و پلتفرم‌ های آنلاین توانسته اند با ارائه مدل‌ های جدید، تجربه سرمایه‌ گذاری راحت‌ تر و شفاف‌ تر را برای مردم فراهم کنند. پلتفرم‌ های خرید و فروش آنلاین طلا برای حفظ تعادل و پشتوانه، خودشان اقدام به خرید و نگهداری طلا می‌ کنند تا همیشه بتوانند در برابر درخواست‌ های کاربران پاسخگو باشند.

وی به نقش مهم دولت، مردم و نهادهای نظارتی در تقویت بازار آنلاین طلا اشاره کرد و تأکید کرد: ایجاد این بازار جدید در ایران نیازمند آموزش و اطلاع‌ رسانی به کاربران است تا اعتماد عمومی شکل بگیرد و تجربه ای شفاف و امن برای همه فراهم شود.

دستورالعمل هیئت وزیران درباره خرید و فروش آنلاین طلا 

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴/۷/۲۷ به پیشنهاد دادستانی کل کشور و به استناد تبصره (۴) الحاقی به ماده (۱۸) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۴ و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره به صورت برخط را به شرح زیر تصویب کرد:

دستورالعمل اجرایی خرید و فروش طلا و نقره به صورت برخط:

ماده ۱- در این تصویب نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱ - طلا نقره تحویلی به خزانه شمش طلا به شماره استاندارد ۸۷۱۸ و شمش نقره به شماره استاندارد ۸۷۱۹.

۲- طلا، نقره تحویلی به خریدار: طلا یا نقره‌ای که در ابعاد و اوزان مختلف قابل تحویل دارای شماره (کد) یا نشان استاندارد معتبر تولید شده توسط تولیدکنندگان دارای مجوز از طریق خزانه از محل ذخیره طلا و نقره یا توسط واحدهای صنفی طرف قرارداد با سکو تحویل مشتری می‌گردد.

۳- طلا، نقره: قابل معامله طلا با عیار ۷۵۰ و نقره با عیار ۹۲۵

۴- اشخاص مشمول: شخص حقوقی که با راه اندازی سکو از قبیل تارنما (وب سایت) و برنامه کاربردی صرفاً اقدام به خرید و فروش طلا نقره قابل معامله می‌نماید.

۵- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

۶ - سامانه جامع تجارت: سامانه نرم افزاری جامع یکپارچه سازی و نظارت بر فرایند تجارت موضوع ماده (۳) آئین نامه اجرایی مواد (۵) و (۶) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره ۴۶۴۴۳ ت ۵۱۵۵۹ ه مورخ ۱۳۹۵/۴/۲۳ با اصلاحات بعدی که در اجرای بند (الف) ماده (۶) قانون مذکور ایجاد شده است و به عنوان درگاهی یکپارچه ارتباط فعالان اقتصادی را با دستگاه‌های ذی ربط در امر تجارت پایش کنترل می‌کند.

۷ - خزانه: اشخاص حقوقی مورد تأیید بانک مرکزی که طلا نقره تحویلی به خزانه را دریافت و نگهداری می‌کنند.

۸- سامانه ناظر: سامانه‌ای که تطبیق تعهدات اشخاص مشمول نسبت به مشتری با موجودی طلا نقره تحویلی به خزانه را از طریق پایش معاملات و ذخیره طلا با رعایت قوانین و مقررات مربوط و رعایت بند (ت) ماده (۱۰۷) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ بر عهده دارد بانک مرکزی موظف است ظرف سه (۳) ماه از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه ضمن طراحی و ایجاد سامانه ناظر دستورالعمل مربوط به ضوابط اقدامات نظارتی و نحوه بهره برداری از سامانه مذکور را تهیه و پس از تأیید هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار ابلاغ نماید.

۹- مشتری: هر شخصی که طلا نقره قابل معامله را از اشخاص مشمول در بستر سکوها خریداری نموده و یا همان طلا نقره خریداری شده را به آنها بفروشد.

ماده ۲ - اتحادیه کسب و کارهای مجازی بر اساس ضوابطی که به تأیید هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار می‌رسد پس از انجام استعلام‌های مورد نیاز و اخذ تأییدیه بانک مرکزی نسبت به صدور، تمدید و ابطال مجوز برای اشخاص مشمول اقدام می‌نماید.

تبصره ۱- دبیرخانه هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار مکلف است ظرف یک (۱) ماه از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه ضوابط موضوع این ماده را جهت تصویب در دستور کار هیئت مذکور قرار دهد.

تبصره ۲- صرفاً اشخاص مشمول موضوع این ماده مجاز به خرید و فروش طلا نقره قابل معامله. در قالب سکو از قبیل تارنما وب سایت و برنامه کاربردی هستند.

تبصره ۳- ارائه خدمات خرید و فروش طلا نقره قابل معامله از طریق سکو صرفاً با رعایت شرایط مقرر در این ماده و سایر احکام مقرر در این تصویب نامه امکان پذیر است.

تبصره ۴- معامله طلا با عیاری غیر از (۷۵۰) و نقره با عیاری غیر از (۹۲۵) در بستر سکو غیرمجاز است.

ماده ۳- اشخاص مشمولی که قبل از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه سکوی فعال دارند موظفند حداکثر ظرف دو (۲) ماه از زمان ابلاغ ضوابط هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار فعالیت‌های خود را با شرایط این تصویب نامه تطبیق دهند. تبصره - دبیرخانه هیئت عالی نظارت بر سازمان‌های صنفی کشور با همکاری فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است فهرست کلیه کاربران و میزان طلای تعهد شده سکوها را صحت‌سنجی و جهت درج در سامانه ناظر و تطبیق با مقررات فعلی در اختیار بانک مرکزی قرار دهد.

ماده ۴- اشخاص مشمول مکلف به رعایت ضوابط اختصاصی گروه کالایی فلزات گرانبها و گوهرسنگها موضوع مصوبه جلسه شماره ۱۳۴ مورخ ۱۴۰۱/۴/۳۰ ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز با اصلاحات بعدی هستند.

ماده ۵- معاملات در سکوها صرفاً با قبول مسئولیت خطرپذیری ریسک از سوی متعاملین صورت می‌گیرد و مشمول ضمانت دولت و نظام بانکی نیست.

ماده ۶- اشخاص مشمول مجاز به ایجاد زمینه خرید و فروش یا سایر معاملات به صورت مستقیم بین مشتریها نیستند هرگونه خرید طلا نقره قابل معامله توسط مشتری از طریق سکو صرفاً باید از خود اشخاص مشمول انجام گرفته و متقابلاً هر گونه فروش توسط مشتری نیز باید به اشخاص مشمول صورت گیرد.

تبصره - انتقال طلا نقره قابل معامله و اعتبار ریالی متعلق به یک کاربر به کاربر دیگر در همان سکو و یا سایر سکوها ممنوع است.

ماده ۷- خزانه موظف به تأیید اصالت (عیار) و مقدار طلا نقره تحویلی به خزانه است.

ماده ۸ -پرداخت وجه توسط مشتری به اشخاص مشمول تنها باید از طریق درگاه پرداخت معرفی شده و مورد تأیید بانک مرکزی انجام گردد. پرداخت وجه از سوی اشخاص مشمول به مشتری نیز صرفاً از حساب متصل به درگاه پرداخت مذکور با بازه زمانی پرداخت در تاریخ معامله به علاوه یک روز (۱) صورت می‌گیرد.

تبصره ۱- بانک مرکزی موظف است خدمت درگاه پرداخت الکترونیک را در چهارچوب مقررات این تصویب نامه صرفاً برای اشخاص مشمول موضوع ماده (۲) ارائه نماید.

تبصره ۲- هرگونه استفاده از ابزارهای تسویه غیر بانکی مثل رمزارز یا کیف پول‌های بدون مجوز جهت پرداخت ممنوع می‌باشد.

تبصره ۳- سقف‌های مجاز برای نقل و انتقال روزانه در سامانه‌ها مطابق با سقف‌های مجاز در شبکه بانکی براساس ضوابط ابلاغی بانک مرکزی است.

ماده ۹- فعالیت روزانه و ساعت کاری اشخاص مشمول در ضوابط ابلاغی بانک مرکزی اعلام می‌گردد.

ماده ۱۰- اشخاص مشمول موظفند پیش از آغاز فعالیت طلا نقره تحویلی به خزانه را جهت فروش تحویل خزانه داده و پس از تأیید امکان فروش صرفاً تا میزان سقف طلا نقره تحویلی به تملک اشخاص مشمول قرار دارد توسط سامانه ناظر برای آنها ایجاد می‌شود.

ماده ۱۱- اشخاص مشمول باید پیش از دریافت وجه از مشتری اطلاعات مشتری و اطلاعات طلا نقره قابل معامله را به سامانه ناظر ارسال نموده و سامانه ناظر در صورت وجود شرایط لازم مانند موجودی کافی طلا نقره تحویلی به خزانه شماره استعلام را به اشخاص مشمول ارسال و مقدار طلا نقره قابل معامله را از موجودی اشخاص مشمول نزد خزانه کسر می‌نماید.

ماده ۱۲- اشخاص مشمول باید از تطابق شماره تلفن همراه مشتری و حساب بانکی با شماره شناسه ملی مشتری در هنگام ثبت نام و ویرایش اطلاعات مشتری اطمینان حاصل نمایند. واریز و دریافت وجه توسط مشتری صرفاً از حساب / ‌‬ حساب‌هایی که متعلق به مشتری پذیر بود.

تبصره- ایجاد و ارائه خدمات مرتبط با کیف پول برای مشتری صرفاً بر اساس ضوابط بانک مرکزی مجاز است. استفاده و ایجاد کیف پول بدون تأیید بانک مرکزی تخلف محسوب می‌شود.

ماده ۱۳- اشخاص مشمول پس از دریافت وجه شماره، استعلام شماره (کد رهگیری تراکنش و وضعیت فروش را به سامانه ناظر اعلام می‌کنند سامانه ناظر نیز یک شماره رهگیری معامله ایجاد کرده و معامله استعلام شده را ثبت نهایی می‌نماید سامانه ناظر ملزم است اطلاعات مربوط به شماره استعلام اطلاعات، تراکنش شماره رهگیری معامله و آدرس اینترنتی مشاهده اطلاعات ثبت شده را برای مشتری ارسال نماید سامانه ناظر باید امکان استعلام اطلاعات معامله بر اساس شماره رهگیری و نیز مشاهده برخط مقدار طلا نقره خریداری شده را برای مشتریان فراهم نموده و اطلاعات موجودی را در اختیار خزانه طرف قرارداد اشخاص مشمول قرار دهد.

ماده ۱۴- هزینه‌های مترتب بر، خرید، فروش نگهداری و تحویل کارمزدهای مربوط و عدم الزام به خرید باید پیش از خرید به اطلاع و تأیید مشتریان برسد.

ماده ۱۵- طلا نقره تحویلی به خریدار باید دارای استاندارد بوده و توسط تولیدکنندگان دارای مجوز تولید شده باشد.

ماده ۱۶- مشتری می‌تواند طلا نقره تحویلی به خریدار را از خزانه با اشخاص مشمول تحویل بگیرد. در صورتی که مشتری طلا را از اشخاص مشمول تحویل بگیرد اطلاعات درخواست تحویل کالا باید توسط اشخاص مشمول یا خزانه به سامانه ناظر ارسال شود سامانه ناظر پس از دریافت تأییدیه از سوی مشتری مبنی بر دریافت کالا از موجودی تعهد شده شخص مشمول کسر و معادل آن را به موجودی قابل فروش شخص مشمول اضافه می‌نماید.

ماده ۱۷- شخص مشمول ملزم به تحویل فیزیکی طلا نقره ظرف یک (۱) هفته خواهد بود.

تبصره- مشتری می‌تواند از طریق یک، قرارداد طلا نقره خود را نزد خزانه نگهداری نماید.

ماده ۱۸- کارگروه هماهنگی و نظارت بر اجرای این تصویب نامه با عضویت نمایندگان تام الاختیار ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز دادستانی کل کشور، بانک مرکزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت اطلاعات سازمان تعزیرات حکومتی، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی و اتاق اصناف ایران در دبیرخانه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز تشکیل می‌شود. این کارگروه ضمن هماهنگی با دستگاه‌ها و نهادهای مربوط موارد تخلف در اجرای این تصویب نامه را جهت اقدام قانونی به مراجع ذی صلاح گزارش می‌دهد این حکم نافی مسئولیت دستگاه‌های مربوط در چهارچوب قوانین و مقررات مرتبط نیست.