بیش از 20 استان ایران دارای شرایط بارشی زیر نرمال

به گزارش رکنا، فیروز قاسم‌زاده مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور با اشاره به آخرین وضعیت بارش‌های کشور اظهار داشت: آخرین آمار بارش کشور در سال آبی جاری نشان می‌دهد که علی‌رغم نزدیک به نرمال بودن شرایط بارشی، وضعیت منابع آب در بخشهای زیادی از کشور همچنان در شرایط شکننده قرار داشته و کسری مخزن جدی در آب سطحی و زیرزمینی وجود دارد. به طوری که رتبه بارش کشور در مقایسه با دوره آماری بلند مدت ۳۰ از ۵۸ سال آماری است.

وی بر اساس آمار شبکه ایستگاه‌های مبنای وزارت نیرو، اعلام کرد: بارش در سال آبی جاری با کاهش ۵ درصدی نسبت به بارش متوسط بلندمدت و با افزایش ۸۳ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده ‌است.

قاسم‌زاده گفت: ۷ استان بالای نرمال، ۳ استان در محدوده نرمال و زز قرار دارند. بر همین اساس، استان‌های هرمزگان، کرمان و خراسان جنوبی به ترتیب با بارش‌های ۱۶۷.۲، ۸۸.۶ و ۵۱ میلیمتر، افزایش بارش بیش از ۵۰ درصدی نسبت به بلند‌مدت را تجربه کردند.

وی تأکید کرد: استان تهران با کاهش بالای ۷۰ درصد نسبت به بلند مدت با بیشترین کاهش بارندگی مواجه است.

مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور با اشاره به تداوم خشکسالی در ایران بیان داشت: بر اساس شاخص SPI، خشکسالی بویژه در ۶ سال‌ اخیر، باعث کاهش جدی آورد رودخانه‌ها و ورودی سدها و مخازن آب زیرزمینی و تالاب‌ها شده؛ به نحوی که بارش‌های اخیر نیز توان جبران این کسری را نداشته است.

قاسم‌زاده خاطرنشان کرد: میزان ورودی سدهای کشور از ابتدای سال آبی تا ۲۷ دی ۱۴۰۴، با کاهش حدود ۱۰ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده است. همچنین درصد پرشدگی مخازن سدهای کشور به طور متوسط به حدود ۳۵ درصد رسیده است که نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب موجودی مخازن سدهای کشور است، به گونه‌ای که نسبت به سال گذشته کاهش حدود ۱۹ درصدی را نشان می‌دهد.

وی با اشاره به موجودی مخازن سدهای کشور نیز اعلام کرد: سدهای استان تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، زنجان و مرکزی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و تأمین آب شرب در شهرهای وابسته به این منابع از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان، یزد، تبریز و غیره با محدودیت مواجه است و مدیریت مصرف همچنان یک ضرورت جدی است.

اثر تغییرات اقلیمی به‌ روی ذخایر آبی سد کرج

سد امیرکبیر (سد کرج) به‌‌عنوان نخستین سد چندمنظوره ایران در سال 1340 به بهره‌برداری رسید. میزان کم‌آبی و کاهش ذخایر آبی سد کرج که یکی از 5 سد اصلی تأمین آب شرب استان تهران است، بی‌سابقه است.

این سد با سطح حوزه آبریزی به‌مساحت 764 کیلومترمربع و با متوسط جریان آب سالانه به‌میزان 472 میلیون مترمکعب در استان تهران و در فاصله 63کیلومتری شمال‌غربی تهران و در کیلومتر 23 جاده کرج ـ چالوس، در شمال شهرستان کرج قرار دارد.

در زمان حاضر با ورودی آب از رودخانه‌های بالادست و برداشت آب برای مصارف زیست‌محیطی، شرب و کشاورزی، از مجموع حجم 205 میلیون مترمکعبی مخزن این سد، تنها 6 میلیون مترمکعب آب پشت این سد ذخیره شده است، به‌عبارتی در زمان حاضر حدود 3 درصد ظرفیت سد کرج پُر و حدود 97 درصد ظرفیت مخزن این سد خالی است،

این درحالی است که در زمان مشابه سال قبل، مخزن سد کرج حدود 46 میلیون مترمکعب آب ذخیره داشت و متوسط درازمدت آمار ذخیره آب در این سد در زمان مشابه، 85 میلیون مترمکعب بوده است،

درواقع، ذخایر آبی سد کرج نسبت به زمان مشابه سال قبل، کاهشی 87درصدی داشته و در مقایسه با میانگین آمار بلندمدت افتی بیش از 93درصدی داشته است.

ازآن‌جایی که حجم فعلی آب در سد کرج 6 میلیون مترمکعب و حجم مرده آن 10 میلیون مترمکعب برآورد شده است، این سد مدتهاست که به حجم مرده رسیده است. نکته جالب اینجاست که از ابتدای زمستان که حجم مخزن سد کرج به 6 میلیون مترمکعب رسید، برداشت از آب ذخیره‌شده در این سد متوقف شد و میزان خروجی آب از سد با میزان ورودی آب به مخزن این سد برابر شد؛ یعنی هر اندازه آب به مخزن سد کرج ناشی از بارش‌ها و روان‌آب‌های بالادستی وارد می‌شود، به‌همان اندازه برداشت آب از سد کرج برای تأمین آب شرب، خارج می‌شود که رقم آن بسیار ناچیز است.

کاهش 39 درصدی بارش‌ ها در 7 روز منتهی به 27 دی‌ ماه

بررسی آمار مربوط به اطلاعات پهنه‌ای بارش‌های سازمان هواشناسی نشان می‌دهد طی 7 روز منتهی به 27 دی‌ماه امسال میزان بارش‌ها در مقایسه با دوره بلندمدت 39 درصد کاهش یافته است.

در مدت یادشده 5.7 میلی‌متر بارندگی در کشور ثبت شده، در حالی که بارش‌ها در دوره بلندمدت مدت 9.4 میلی‌متر بوده است.

از ابتدای ماه جاری تا 27 دی‌ماه نیز بارش‌ها 23.7 درصد رشد منفی را در مقایسه با بارش‌های دوره بلندمدت ثبت کرده است.

از ابتدای زمستان تا 27 دی‌ماه نیز بارش‌ها کاهش 23.7درصدی داشته است، در نهایت از ابتدای سال آبی جاری تا 27 دی‌ماه 1404 بارش‌ها در کشور نسبت به دوره بلندمدت 5.8 درصد کاهش یافته است.