مهار تورم، اولویت بودجه 1405 / هزینه‌ ها فقط با درآمد قطعی مجاز است

به گزارش رکنا، صبح امروز، سید حمید پورمحمدی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه با حضور در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی در جریان رسیدگی به کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ کل کشور، بیان کرد: در همین آغاز سخن نهایت سپاسگزاری و قدردانی خود را از همراهی و همکاری نمایندگان محترم و هیأت رئیسه و اعضای کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی در ارتباط با بودجه ۱۴۰۵ ابراز می‌کنم و امیدوارم خداوند تمام مساعی جمعی ما را در گره‌گشایی از مشکلات مردم و رشد توسعه کشور جهت دهد.

وی افزود: دولت و کارشناسان سازمان برنامه و بودجه هر نوع همکاری و همراهی برای این که دغدغه نمایندگان محترم مردم شنیده و در بودجه منعکس شود را اعلام می‌کند.

بودجه ۱۴۰۵؛ استمرار تلاش برای بیرون آمدن از تورم

رئیس سازمان برنامه و بودجه در ادامه گفت: ما دولت و مجلس بودجه را مشترک و با هم به نتیجه خواهیم رساند. بودجه کل کشور مهم‌ترین سند حاکمیتی یک ساله کشور است و تمامی امور کشور بر پایه بودجه نظم می‌گیرد. هم شکل بودجه مهم است و هم محتوای آن مهم است. این که بودجه به موقع تدوین و تصویب شود و به موقع و به خوبی اجرا شود و به خوبی تحت نظارت قرار گیرد همه این‌ها در قالب شکل بودجه، چرخه بودجه را ایجاد می‌کند.

پورمحمدی تاکید کرد: اگر چرخه بودجه خوب بچرخد، امور معیشت مردم و کسب و کار بنگاه‌ها می‌چرخد و اگر این شکل و این چرخه دچار تعلل و مشکل شود طبیعتا چرخ کسب‌وکار و معیشت مردم در گل خواهد ماند. بنابراین، این که بودجه را تنظیم، تدوین، تقدیم، تصویب، اجرا و در نهایت بر آن نظارت کنیم از امور بسیار مهم حاکمیتی است و سرنوشت مملکت را در این زمینه دست ما و شما دادند که بهترین نتیجه را بر آن بار کنیم.

معاون رئیس جمهور در ادامه با اشاره به نگرانی نمایندگان مجلس درباره محتوای بودجه ۱۴۰۵ اظهار کرد: من دغدغه‌ها و نگرانی‌های نمایندگان محترم را در قالب چند عنوان نظم دادم و سعی می‌کنم در همان قالب به نگرانی آن‌ها پاسخ دهم و امیدوارم پاسخ درخوری باشد و آن ها را متقاعد کند که واقعا بهترین بودجه ای که می‌توانستیم و می‌دانستیم تنظیم و تقدیم کردیم.

رئیس سازمان برنامه بودجه ادامه داد: اولین مسئله ثبات است. هیچ امری در اقتصاد مهم‌تر از ثبات نیست. وقتی ثبات باشد مثل این است که قایقی بادبانش را بلند می‌کند و با نسیمی همه امور جلو می‌رود ولی اگر دریا متلاطم باشد و دچار امواج شود هرچقدر پارو بزنیم به جلو نخواهیم رفت.

وی ادامه داد: مهم‌ترین امری که ثبات را ویران می‌کند تورم است. فلذا مهم‌ترین اقدامی که در این بودجه سعی کردیم به آن توجه کنیم این است که در کمند و کمین تورم و تورم‌های بالا نیفتیم. وقتی که دولت بدون آن که درآمد قطعی داشته باشد شیر هزینه را باز کند و شروع کند به هزینه کردن در کمند تورم می‌افتیم. هزینه‌کردن لذت‌بخش است اما وقتی ترمز هزینه گرفته می‌شود همه نگران می‌شوند. هزینه خوب است ولی جایی خوب است که درآمد قطعی داشته باشیم.

به دستگاه‌ها گفته‌ایم پای هزینه‌شان را از گلیم درآمدشان درازتر نکنند

پورمحمدی تصریح کرد: هیچگاه حکومتی سقف هزینه‌های محتوم خود را روی ستون‌های درآمد موهوم نمی‌گذارد. درآمد باید قطعی باشد و هزینه هم باید مشخص باشد وگرنه تورم ایجاد می‌شود. مهم‌ترین کاری که لایحه بودجه ۱۴۰۵ کرده این است که همه دستگاه‌ها را وادار می‌کند که پای هزینه‌تان را فراتر از گلیم درآمدتان نگذارند چون تورم ایجاد می‌شود.

وی افزود: تورم یک بیماری خاموش است که فقیر را فقیرتر می‌کند. مالیات را از فقیر می‌گیرد و به ثروتمند می‌دهد و ما نباید اجازه دهیم این اتفاق رخ دهد.

رئیس سازمان برنامه تاکید کرد: دولت خود را فشار داد و جمع کرد و دو درصد هزینه را بالا برد و این کار بسیار مهمی بود. برداشت ما این است که مبادا ما در لذت‌خواهی افزایش هزینه‌ها بیفتیم در حالی که درآمد به اندازه کافی نداشته باشیم. باید همه تلاش کنیم که جلوی زیاده‌خواهی در مصرف را بگیریم و این کار را هم کردیم چنانکه فقط دو درصد رشد هزینه دولت در بودجه بوده است.

پورمحمدی خبر داد: حدود ۷۰ ردیف را حذف کردیم. ۵۶ ردیف را ادغام کردیم. شما نمایندگان مجلس می‌توانید بیشتر کمک کنید. در این شرایط می‌شود بودجه بسیاری از دستگاه‌ها را حذف کرد یا کاهش داد. وقتی که مردم دل‌نگران گرانی هستند، وقتی که معیشت مردم در سختی قرار دارد، ما و شما می‌توانیم خیلی از بودجه های غیرضروری دستگاه‌های مختلف را حذف کنیم. زور من در حد این ۱۳۶ ردیف رسید قطعا شما می‌توانید ۱۰۰ تا دیگر را هم حذف کنید. اگر وضع کشور خوب شد دوباره آن‌ها را اضافه کنیم و اگر نشد لااقل این منابع محدود را صرف معیشت مردم و تولید و اشتغال کنیم.

معاون رئیس جمهور تصریح کرد: تورم، بی‌عدالتی خاموش است و ناشی از تصمیمی است که الان به خاطر هزینه‌کردها راحت گرفته می‌شود اما فردا دود آن در چشم همه خواهد رفت. تلاش کنیم هزینه‌های واهی را حذف کنیم و التذاذ هزینه کردن را از همه دستگاه‌‍‌ها بگیریم.

برای دولت هیچ امری مقدم‌تر و مهم‌تر از معیشت مردم نیست‌

رئیس سازمان برنامه در بخش دیگری از سخنان خود گفت: دومین مطلبی که در تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۵ اهمیت داشته معیشت مردم است. هیچ امری برای دولت مقدس‌تر و مقدم‌تر و مهم‌تر از معیشت آحاد مردم نیست. همه مردم نگران معیشت‌شان هستند.

وی افزود: در لایحه بودجه تمام دقت را کردیم که اگر ریالی پول داریم، به سمتی ببریم که به معیشت مردم کمک کند. این وظیفه و مسئولیت جمعی ماست که باید این کار را بکنیم. مصادیق هم فراوان در بودجه به نمایندگان تقدیم شد که جاهایی که فقر بیشتری دارند یا نیاز به کمک بیشتری دارند سعی شد همین منابع محدود صرف حمایت از آن‌ها شود.

پورمحمدی همچنین درباره حقوق و دستمزد کارمندان و بازنشتسگان بیان کرد: پرسنل دولت خانواده دولت هستند. بازنشستگان خانواده دولت هستند. به همین جهت رئیس‌جمهور نامه نوشت و استقبال کرد از خواست کمیسیون تلفیق مجلس که هر گونه کمکی که امکانپذیر است به کارمند، به بازنشسته، به کارگر و به کسی که در خانه نشسته و باید معیشتش مورد حمایت قرار گیرد، اعلام آمادگی کرد.

معاون رئیس جمهور تاکید کرد: هر نوع همکاری که لازم شود که معیشت مردم را و حقوق کارمند را و حقوق بازنشسته را تقویت کنیم دولت کاملا در کنار شماست.

نرخ رشد مالیات نسبت به سال‌های گذشته کاهش یافته است

بخش دیگری از صحبت‌های رئیس سازمان برنامه و بودجه درباره لایحه بودجه ۱۴۰۵ به درآمدهای مالیاتی دولت اختصاص یافت. پورمحمدی در این‌باره اظهار کرد: دو شاخص نشان می‌دهد آیا فشار مالیاتی زیادتر شده‌ است یا کمتر؟ یکی شاخص درصد مالیات روی تولید ناخالص داخلی است. این میزان نسبت به سال گذشته کمتر شده است. نکته دوم رشد مالیات نسبت به سال‌های قبل است. در سال ۱۴۰۳ رشد مالیات ۵۲ درصد بود در سال ۱۴۰۴ رشد مالیات به ۴۸ رسید و امسال رشد مالیات ۴۲ درصد است. این روند نشان می‌دهد که کم‌ترین رشد را نسبت به سال‌های قبل دادیم و همین میزان رشدی هم که داده شد در مورد فرار مالیاتی یا معافیت‌های مالیاتی و موارد اینگونه است.

رئیس سازمان برنامه ادامه داد: در ارتباط با بحث دو درصد رشد افزوده دولت کتبا اعلام کرد که در خدمت شما نمایندگان هست. اگرچه هنوز استدلال‌های قوی‌ای وجود دارد که این موضوع به رفع فقر و معیشت مردم کمک می‌کند ولی دولت به نظر مجلس احترام گذاشت و هرچیزی که مجلس تصیوب کند در خدمت هستیم و اگر نیاز به استدلال هم بود باز در کمیسیون تلفیق می‌شود استدلال دقیق‌تر و بیشتری مطرح کرد.

وی تصریح کرد: برای همین کارکنان و معیشت آن‌ها بود که معافیت مالیاتی نسبت به سال جاری صد درصد بالا رفت. به گونه‌ای که تا درآمد ۴۰ میلیون تومان کسی مالیات پرداخت نمی‌کند و از ۴۰ تا ۹۰ میلیون تومان تقریبا ۱۰ درصد مالیات تعریف شده است؛ یعنی از این طریق هم توجه شد که معیشت کارکنان دولت را مورد توجه قرار دهیم.

ابتکارات بودجه عمرانی، دستگاه‌ها را ملزم به اتمام پروژه‌های نیمه‌تمام می‌کند

پورمحمدی همچنین درباره بودجه عمرانی کشور بیان کرد: مطلب دیگری که در کنار معیشت مردم مهم است بحث این است که در این کشور باید رشد و توسعه هم باشد. در این بودجه ابتکارات و نوآوری‌هایی انجام شد که مهم است. میزان اعتبارات عمرانی را ۶۰۰ هزارمیلیاردتومان دیده‌ایم ولی کارهای متفاوتی شد که یکی از وجوه آن مولدسازی است. رشد مولدسازی را، آنچه که در بودجه وجود داشت، کاملا حذف کردیم.

وی افزود: و ابتدا هم همکاران ما در کمیسیون تلفیق نسبت به این موضوع انتقاد کردند ولی برای آن‌ها توضیح دادیم که چه ابتکاری به خرج دادیم. ما قبلا ۲۰۰ هزار میلیارد تومان در بودجه برای مولدسازی می‌گذاشتیم و در نهایت دو هزار میلیارد تومان در می‌آمد. قانون بودجه اجرا نمی‌شد و هر دستگاه می‌گفت من چرا دارایی خود را بفروشم و به خزانه دهم تا جای دیگری خرج شود.

رئیس سازمان برنامه خبر داد: این موضوع را آوردیم و در یک بند جمعی-خرجی به شما پیشنهاد دادیم و ۱۳۰ هزار میلیارد تومان به تفکیک دستگاه روشن کردیم تا هر دستگاهی اموال مازاد خود را بفروشد، و صرف اتمام پروژه کند. وزارت علوم با این ابتکار به اندازه کافی دارایی مازاد دارد و می‌تواند خوابگاه متاهلین را در یک سال تمام کند. بسیاری از پروژه‌های بیمارستانی ما می‌تواند با این ابتکار به اتمام برسد. بسیاری از پروژه‌های آب و فاضلاب ما به علت کثرت دارایی‌های غیر منقولی که در اختیار وزارت نیرو است می‌تواند با این ابتکار به اتمام برسد. پس ۱۳۰ هزار میلیارد تومان به این شیوه پیش بینی شد که هر دستگاهی مال خود را به پیمانکار دهد که پروژه نیمه‌تمام را تمام کند.

پورمحمدی گفت: نکته دیگر این‌که در سال‌های قبل درآمد اختصاصی را برای هزینه‌های جاری می‌د‌ادیم. در این بودجه دستگاه‌ها مکلف شدند ۱۲۰ هزار میلیارد تومان پول خود را برای هزینه‌های عمرانی صرف کنند. نه این که آن را صرف هزینه جاری کنند. بنابراین غیر از ۱۳۰ هزارمیلیارد تومان، ۱۲۰ هزار میلیارد تومان هم کمک می‌شود به دستگاه‌ها که طرح‌های عمرانی خود را تمام کنند.

وی همچنین در ارتباط با تامین قیر برای اتمام پروژه‌های عمرانی اظهار کرد: هر سال کشمکش بین دولت و مجلس در ارتباط با قیر وجود داشت. خود دولت برای قیر، به این کار نظمی داد و در بودجه پیش‌بینی کرد که باعث سردرگمی نشود. و با یک نظم مناسبی قیر مورد نیاز تامین شود.

رئیس سازمان برنامه تاکید کرد: مهم‌تر از همه، کریدورهای کشور در شمال و جنوب و شرق و غرب است. بسیاری از پروژه‌ها در این زمینه نیمه‌تمام باقی ماندند. طرح‌های ریلی ما، خطوط آهن ما و حمل و نقل شهری ما باید تکمیل شود. دو میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار از سرجمع درآمدهای نفتی گذاشته شد که این طرح‌ها را تمام کنیم. اگر این ها را در کنار هم قرار دهیم، یعنی رشد عمرانی ما نزدیک به ۱۰۰ درصد بوده است.

وی افزود: ولی این در ابتکارات بودجه است. نیاورده‌ایم و آن را در آن حالت خشک و بی روح تعریف کنیم که کارها روی زمین بماند. به علاوه این که مشارکت عمومی و خصوصی را هم باید با جدیت دنبال کنیم. الان میزان اقبالی که برای مشارکت در آزادراه‌ها هست، قابل مقایسه با سال‌های قبل نیست. چون هم عوارض را نظم دادیم و قاعده‌مند کردیم و هم دولت ۱۰درصد از بودجه‌های عمرانی را گذاشت برای حمایت از مشارکت. بنابراین در کنار معیشت مردم و عدالت به رشد هم توجه شد.

توزیع بودجه کشور نشان می‌دهد که دولت برای چیزی به جز معیشت مردم هزینه تعریف نکرده است

پورمحمدی ادامه داد: مطلب سومی که لازم است بیان کنم این است که ممکن است که همه ما دلمان بخواهد خیلی جاهایی که از دید ما مهم است هزینه کنیم یا برای اشخاصی که برای ما مهم هستند هزینه کنیم. با این وجود من توزیع بودجه کل کشور را درصدی کردم تا ببینید آیا جز به مردم و معیشت مردم به چیز دیگری پرداخت می‌شود یا نه؟

وی گفت: ۳۰ درصد بودجه کشور صرفا صرف حقوق و مزایا می‌شود. ۲۰ درصد بودجه کشور صرفا صرف حقوق بازنشستگان و کمک به صندوق‌های بازنشستگی و متناسب‌سازی حقوق می‌شود. ۱۵ درصد صرف بازپرداخت اوراقی هست که از قبل هزینه شده برای اصل اوراق و سود اوراق و دولت ناگزیر است این را پرداخت کند. ۳ درصد صرف حمایت از بیمه‌های اجتماعی می‌شود برای حمایت از مردم و کارگران. ۴ درصد صرف حمایت از تغذیه و بهداشت اشخاص خاص می‌شود، مثل دانشجویان، سربازان و زندانیان. ۶ درصد صرف حمایت از کود و سم و بذر و کمکی به هدفمندی یارانه‌ها می‌شود. سه درصد درآمد و هزینه است. یعنی دستگاهی درآمد دارد و باید به خودش برای هزینه خاص دهیم . مثلا سازمان فنی و حرفه‌ای یک هزینه‌ای می‌گیرد صرف آموزش می‌کند. ۴ درصد اجتناب ناپذیر است برای کل کشور. ۱۲ درصد هزینه عمرانی است و هزینه‌های مالی هم که داریم ۳ درصد است.

بودجه محصول فرآیند همکاری دولت و مجلس است

رئیس سازمان برنامه ادامه داد: این کل بودجه است. در این صد درصد مثل کسی که میناگری می‌کند ناگزیریم چونان به دقت هزینه‌ها را تقسیم کنیم و درآمد را تقسیم کنیم که کل کشور بچرخد. حقیقتا ما هم دلمان می‌خواهد پرداخت بیشتری کنیم به دستگاه‌ها، به نهادها و گروه‌ها و بازنشستگان و کارمندان و برای همه چیز. اما اگر پا را فراتر گذاشتیم می‌افتیم در باتلاق تورم و نباید اینطور شود. این را بیان کردم که بودجه کل کشور است و نه بودجه دولت. سازمان برنامه یک جایگاه دارد به عنوان معاونت رئیس جمهور و یک جایگاه دارد این است که نماینده حاکمیت است برای تنظیم درآمد و هزینه و بودجه‌ای هم که تقدیم می‌کند بودجه کل کشور است و باید همه را از قوه قضائیه و قوه مقننه و نیروهای مسلح و ... را در نظر گیرد. 

دومین ویژگی هم این است که این بودجه نهایتا بودجه ما و شما خواهد شد. چون دولت فقط پیشنهاد می‌دهد و مجلس است که با تصویب روی آن صحه می‌گذارد و می‌تواند تغییر دهد.

معاون رئیس جمهور در پایان گفت: در کمیسیون تلفیق گفتند رئیس‌جمهور بنویسد با تغییراتی کمیسیون تلفیق موافق هستیم. به صراحت رئیس جمهور نوشت با پنج مورد از تغییراتی که کمیسیون تلفیق می‌داند موافق هستیم. چه چیزی مهم‌تر از معیشت مردم برای رئیس جمهور است؟ بنابراین دغدغه مشترک است و اختلافی با هم نداریم. ما یک وظیفه مشترک در مورد کل کشور داریم و اصلا جای این نیست که بخواهم به عنوان نماینده دولت خیره‌سری کنم و با مطلبی که حاصل عقل جمعی است، مخالفت کنیم. ما کاملا همراه هستیم.