ماشین آلات سنگین در محوطه باستانی کل دالو / چه بر سر میراث تاریخی لردگان می آید؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، انتشار تصاویری از فعالیت ماشین‌آلات سنگین در محوطه باستانی کل دالو در شهرستان لردگان استان چهارمحال و بختیاری، نگرانی‌ها درباره احتمال آسیب به این اثر تاریخی را افزایش داده است؛ موضوعی که ضرورت توقف عملیات تا روشن شدن وضعیت محوطه و بررسی ابعاد حقوقی و کارشناسی آن را مطرح می‌کند.

محوطه باستانی کل دالو به‌دلیل برخورداری از لایه‌های تاریخی متعلق به دوره‌های مختلف، از هزاره‌های پیش از میلاد تا دوران هخامنشی، از اهمیت باستان‌شناختی برخوردار است. به همین دلیل، فعالیت‌های عمرانی در محدوده این محوطه می‌تواند ضرورت بررسی دقیق پیامدهای احتمالی بر آثار تاریخی و لایه‌های باستانی مدفون در آن را دوچندان کند.

تصاویر منتشرشده از حضور و فعالیت ماشین‌آلات سنگین در این محدوده، ضرورت ورود کارشناسان میراث فرهنگی برای ارزیابی میزان آسیب‌های احتمالی و بررسی مجوزها و ضوابط حاکم بر اجرای پروژه را برجسته کرده است.

در این زمینه، به بخشنامه هیئت وزیران مورخ ۹ مهر ۱۳۸۲ درباره لزوم پیش‌بینی اعتبارات و انجام کاوش‌های نجات‌بخشی پیش از اجرای طرح‌های عمرانی در محوطه‌های تاریخی استناد شده است. بر همین اساس، لازم است دستگاه‌های مسئول درباره نحوه رعایت الزامات قانونی و انجام بررسی‌های باستان‌شناختی پیش از اجرای عملیات، توضیحات روشنی ارائه دهند.

درخواست برای توقف عملیات و ورود دستگاه قضایی

در پی انتشار این تصاویر، درخواست‌هایی برای ورود فوری قوه قضاییه و دادستانی کل کشور به موضوع مطرح شده است. مطالبه اصلی، بررسی ابعاد ماجرا، جلوگیری از تداوم آسیب‌های احتمالی و رسیدگی به مسئولیت اشخاص یا دستگاه‌های دخیل در صورت احراز تخلف است.

همچنین از دولت و وزارت راه و شهرسازی خواسته شده است تا پیش از مشخص شدن وضعیت محوطه و تکمیل بررسی‌های تخصصی از سوی باستان‌شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی، نسبت به توقف عملیات در محدوده مورد مناقشه اقدام کنند.

تأمین اعتبار برای انجام کاوش‌های علمی و نجات‌بخشی و پیش‌بینی الزامات حفاظت از آثار تاریخی در طرح‌های عمرانی نیز از دیگر مطالبات مطرح‌شده است؛ موضوعی که بار دیگر ضرورت هماهنگی میان اجرای پروژه‌های زیرساختی و حفاظت از میراث فرهنگی را یادآوری می‌کند.

کل دالو؛ نگرانی از تکرار آسیب‌های گذشته

بر اساس اطلاعات مطرح‌شده درباره این محوطه، کل دالو در دهه ۱۳۷۰ نیز با پیامدهای ناشی از مداخلات عمرانی روبه‌رو بوده است. همین سابقه، نگرانی‌ها درباره تکرار آسیب‌ها و از بین رفتن بخش‌های باقی‌مانده این محوطه تاریخی را افزایش داده است.

اکنون انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول با حضور میدانی، بررسی مستندات پروژه و اعلام نظر کارشناسی، ابعاد موضوع را روشن کنند و درباره وضعیت فعلی محوطه اطلاع‌رسانی شفافی داشته باشند.

حفاظت از کل دالو صرفاً به معنای صیانت از یک محدوده جغرافیایی نیست؛ بلکه به حفظ بخشی از شواهد تاریخی و فرهنگی ایران مربوط می‌شود که آسیب به آن‌ها می‌تواند امکان شناخت دقیق‌تر گذشته را برای نسل‌های آینده محدود کند. از این رو، تعیین تکلیف فوری وضعیت این محوطه و اطمینان از رعایت ضوابط قانونی حفاظت از میراث فرهنگی، ضرورتی انکارناپذیر است.