۲۲۰۰ مقاله ایرانی ریترکت شدهاند؛ همه نویسندگان متخلف نیستند
اجتماعی رکنا: مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی وزارت علوم با اعلام اینکه حدود ۲۲۰۰ مقاله ایرانی در اسکوپوس ریترکت شدهاند، گفت: همه مقالات سلباعتبارشده ناشی از تخلف پژوهشی نیستند و در برخی موارد مشکلات زیرساختی، خطاهای داوری یا حتی پاسخگو نبودن نویسنده موجب ریترکشن مقاله شده است.
به گزارش خبرگزاری رکنا، صمد نژادابراهیمی در مورد اعتبار علمی و مقالات ریترکتشده گفت: بر اساس اصول کمیته اخلاق نشر (COPE) مفاهیم مختلفی در مورد اعتبار علمی و خطاهای موجود مقالات وجود دارد که از بین آنها «سلب اعتبار» یا ریترکشن (ابطال رسمی مقاله به دلیل خطای بزرگ یا سوءرفتار علمی) و «ابراز نگرانی» (وجود شواهد جدی از دستکاری که نیازمند بررسی است، ولی شواهد آن هنوز قطعی نیست) بسیار مهم است.
وی با بیان اینکه از ۱۰۱ میلیون مقاله منتشر شده در اسکوپوس، حدود ۷۳ هزار مقاله ریترکت شده است، گفت: در بین مقالات ریترکت شده مقالههای بسیار خوبی نیز وجود دارند. مهم نیست چه کسی و کجا مقاله را منتشر کرده باشد؛ اگر مقاله مشکل جدی داشته باشد، ریترکت خواهد شد.
وی درباره وضعیت مقالات سلب اعتبار شده یا ریترکت شده ایران، گفت: در ایران حدود ۲ هزار و ۲۰۰ مقاله ریترکتشده وجود دارد که این موضوع جای نگرانی دارد.
همه مقالات ریترکتشده ناشی از تخلف پژوهشی نیستند
نژادابراهیمی با تاکید بر اینکه کسی که مقالهاش ریترکت شده مجرم نیست، گفت: ما باید دلایل سلب اعتبار شدن مقاله را بررسی کنیم. همچنین کارگروههای اخلاق در پژوهش دانشگاهها سیاستگذاری کنند و جلوی این اتفاق را بگیرند. ممکن است مقالهای ۱۰، ۲۰ سال پیش منتشر شده باشد، ولی امروز ریترکت شود یا مقالهای همین امسال منتشر شود و ریترکت شود. مهم این است که دلایل را بدانیم تا برای آینده برنامهریزی کنیم و این اتفاقات تکرار نشود.
دلایل ریترکت شدن مقالات یکسان نیست
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی وزارت علوم گفت: در برخی موارد مشکلات زیرساختی دلیل سلب اعتبار بوده است. برای مثال در برخی مقالات دلیل ریترکت شدن مقاله این است که تصویر استفاده شده در آن مقاله رزولوشن یا کیفیت مناسبی نداشته است. در این مورد مشکل از دانشگاه است که زیرساخت لازم را نداشته است و پژوهشگر لزوماً مقصر نبوده است.
وی داد: ممکن است یک مقاله در دوران کرونا منتشر شده باشد و نشریه بعد از چند سال عنوان کرده در دوران کرونا داوری سریع بوده و دقت لازم را نداشته است. در این مورد نیز پژوهشگر مقصر نیست.
نژادابراهیمی با بیان اینکه حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از مقالات سلب اعتبارشده ایران، یعنی حدود ۸۰۰ مقاله، مشکل اساسی داشتهاند؛ گفت: بقیه ممکن است به دلایلی ریترکت شده باشند که میتوانسته منجر به ریترکشن نشود؛ مثلاً نویسنده پاسخگو نبوده و مقاله ریترکت شده است.
آموزش و آگاهیرسانی درباره اخلاق پژوهش ضروری است
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی وزارت علوم گفت: ما وظیفه خودمان میدانیم که در این زمینه آموزش بدهیم، معاونان پژوهشی نیز باید حساس باشند. در حال حاضر معاونت پژوهشی وزارت علوم دورههای خوبی در مورد این موضوع در دانشگاهها برگزار میکند.
وی خاطر نشان کرد: آموزش و آگاهیرسانی مهم است و اصلاً مهم نیست فرد استاد ممتاز باشد یا استادیار؛ سلب اعتبار مقاله میتواند برای همه رخ دهد.
وی به نقش هوش مصنوعی در انتشار مقالات پرداخت و گفت: هوش مصنوعی انحصار بشر را در تولید علم شکسته است. هوش مصنوعی به ما خلاقیت بینهایت میدهد و باید از این ابزار و فناوری در مسیر درست استفاده کنیم، نه اینکه آن را محدود کنیم.
کارگروههای اخلاق پژوهش باید پیش از وقوع تخلف سیاستگذاری کنند
مدیرکل دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی وزارت علوم گفت: کارگروههای اخلاق در پژوهش فقط نباید بایستند تا اتفاقی بیفتد؛ باید قبل از آن سیاستگذاری کنند، آموزش بدهند و آگاهیرسانی کنند.
وی خاطر نشان کرد: ضروری است که جلسات کارگروههای اخلاق در پژوهش به طور منظم تشکیل شوند؛ چرا که مسئولیتپذیری امروز ما، اعتبار علمی فردای ما است./ ایسنا
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1252338-
فیلم/ کسب مدال برای مهدی الفتی در پرش خرک بازی های آسیایی ناگویا
ارسال نظر