ایران برای مواجهه با تغییر اقلیم به بانک اطلاعات تنوع زیستی نیاز دارد

به گزارش رکنا، حامد یوسف‌زاده روز یکشنبه در مراسم بزرگداشت روز جهانی ازن افزود: ایران از نظر تنوع زیستی یک استثنای نگران‌کننده است و در نیم‌قرن اخیر بخش قابل توجهی از مساحت جنگل‌های کشور کاهش یافته است؛ به‌گونه‌ای که بر اساس برآوردهای موجود، سطح جنگل‌های ایران از حدود ۱۸ میلیون هکتار در دهه ۱۳۴۰ به حدود ۱۰.۵ میلیون هکتار رسیده است.

وی با اشاره به پیامدهای تغییر اقلیم بر جنگل‌ها اظهار داشت: درختان برخلاف موجودات متحرک امکان جابه‌جایی سریع ندارند و با تغییر شرایط اقلیمی، بخشی از گونه‌ها باید در فرایند نسل‌های خود به سمت ارتفاعات بالاتر حرکت کنند، اما توسعه شهرها و ویلاسازی در بسیاری از مناطق این مسیر طبیعی را نیز مسدود کرده است.

این استاد دانشگاه بیان کرد: ارتفاع زیستگاه جنگل‌های هیرکانی در سال‌های اخیر حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ متر کاهش یافته و جنگل‌های جلگه‌ای نیز طی حدود نیم‌قرن گذشته تقریباً از بین رفته‌اند.

یوسف‌زاده، تنوع ژنتیکی را یکی از مهم‌ترین عوامل بقای اکوسیستم‌ها دانست و گفت: در طرح‌های جنگل‌کاری و تولید نهال باید به تنوع ژنتیکی توجه شود؛ زیرا تولید صدها هزار نهال از تعداد محدودی پایه مادری نمی‌تواند آینده جنگل‌ها را در برابر بیماری‌ها و تغییرات اقلیمی تضمین کند.

وی با اشاره به تجربه جهانی در زمینه استفاده از ژنوم گونه‌ها برای مقابله با تغییر اقلیم افزود: در برخی کشورها پروژه‌هایی برای توالی‌یابی ژنوم گونه‌های مهم و شناسایی ظرفیت سازگاری آنها با شرایط آینده در حال اجراست و ایران نیز باید با ایجاد بانک‌های اطلاعاتی دقیق، مشخص کند کدام گونه‌ها و جمعیت‌های گیاهی در برابر افزایش دما و سایر تنش‌های اقلیمی مقاوم‌تر هستند.

ایران برای مواجهه با تغییر اقلیم به بانک اطلاعات تنوع زیستی نیاز دارد

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد: تغییر اقلیم به‌تنهایی تهدیدکننده نیست، بلکه زمانی که با تخریب زیستگاه و کاهش تنوع زیستی همراه شود، آثار آن تشدید می‌شود؛ بنابراین حفاظت از گونه‌ها نیازمند برنامه‌ریزی مبتنی بر داده و شناخت دقیق ظرفیت‌های ژنتیکی کشور است.

وی همچنین با اشاره به تجربه موفق جهانی در حفاظت از لایه اوزون گفت: تجربه مدیریت و اقدامات علمی نشان داده است که حتی مسائل گسترده زیست‌محیطی نیز با برنامه‌ریزی و مدیریت داده‌محور قابل کنترل هستند و ایران نیز باید برای حفاظت از تنوع زیستی و جنگل‌های خود از این رویکرد بهره بگیرد.

روز جهانی ازون یک رویداد جهانی است که هرساله در ۱۶ سپتامبر برای ارتقای آگاهی در مورد اهمیت لایه ازون و خطرات تخریب آن برگزار می‌شود.