هشدار متخصصان در برابر «انفجار مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک»؛ سرم‌درمانی درمانِ همه دردها نیست

به گزارش رکنا ، عضو هیئت علمی داروسازی نسبت به مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها و استفاده غیرضروری از سرم و داروهای تزریقی هشدار داد و از مردم تقاضا کرد از درخواست آنتی‌بیوتیک برای هر تب یا سرماخوردگی و اصرار بر دریافت سرم یا داروهای تزریقی خودداری کنند، داروها را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنند.

گروه سلامت:آنتی بیوتیک ها داروهای قدرتمندی هستند که برای مبارزه با عفونت‌ها استفاده می‌شوند. همه عفونت‌ها با آنتی بیوتیک درمان نمی‌شوند. در حالی که آنتی بیوتیک‌ها ممکن است در برابر عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها (میکروب‌ها) موثر باشند، اما در برابر ویروس‌ها موثر نیستند. 

مانند همه داروها، آنتی بیوتیک‌ها نیز می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند و فقط در صورت لزوم باید استفاده شوند. مصرف آنتی بیوتیکی که به آن نیاز ندارید حتی می‌تواند مضر باشد.

اما بسیاری افراد هنگام درگیر شدن با سرماخوردگی یا ویروس های دیگر هنگام مراجعه به پزشک اصرار زیادی دارند تا برای آنها آنتی بیوتیک یا سرم تجویز شود.

فاطمه ثقفی،دارو ساز  گفت: اینگونه عادات و رفتارها علاوه بر به خطر انداختن سلامت فرد، موجب گسترش مقاومت آنتی‌بیوتیکی و کاهش اثربخشی این داروهای حیاتی در آینده می‌شود.

وی با اشاره به عوارض مصرف غیرمنطقی آنتی‌بیوتیک‌ها افزود: انتشار عفونت‌های مقاوم، ایجاد حساسیت‌ها و عوارض دارویی، آسیب به کبد و کلیه، برهم خوردن فلور طبیعی بدن و افزایش مقاومت باکتری‌ها از مهم‌ترین پیامدهای مصرف خودسرانه این داروهاست.

مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل دانشگاه علوم پزشکی یزد با بیان اینکه مقاومت آنتی‌بیوتیکی یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای نظام سلامت است، اظهار داشت: این پدیده موجب طولانی شدن روند درمان، افزایش احتمال عوارض و مرگ، نیاز به داروهای پرعارضه‌تر، افزایش مدت بستری بیماران، اشغال بیشتر تخت‌های بیمارستانی و تحمیل هزینه‌های سنگین به نظام سلامت می‌شود. همچنین انجام جراحی‌ها، پیوند اعضا و شیمی‌درمانی نیز به دلیل وابستگی به آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر با دشواری بیشتری همراه خواهد شد.

ثقفی با تأکید بر اینکه بیماران نباید آنتی‌بیوتیک‌های باقی‌مانده از درمان‌های قبلی را مصرف کنند، گفت: انتخاب نوع دارو، دوز و مدت درمان باید فقط توسط پزشک انجام شود و قطع خودسرانه درمان نیز می‌تواند به بازگشت عفونت و تشدید مقاومت دارویی منجر شود.

وی درباره باور رایج مبنی بر تأثیر سریع سرم در بهبود بیماران نیز تصریح کرد: در بیشتر موارد این تصور نادرست است. سرم‌درمانی تنها در شرایطی مانند کم‌آبی متوسط تا شدید، ناتوانی در مصرف مایعات، افت فشار خون، شوک، اختلالات شدید الکترولیتی یا سایر مواردی که پزشک تشخیص دهد، ضرورت دارد. برای اغلب مبتلایان به سرماخوردگی، آنفلوانزا، ضعف یا خستگی، مصرف مایعات خوراکی و محلول ORS درمانی مؤثر، ایمن و کافی است.

وی نقش داروسازان را در مصرف منطقی دارو بسیار مهم دانست و افزود: خودداری از تحویل آنتی‌بیوتیک بدون نسخه، آموزش صحیح به بیماران، آگاه‌سازی درباره بی‌اثر بودن آنتی‌بیوتیک در بیماری‌های ویروسی و جلوگیری از مصرف خودسرانه داروها، از مهم‌ترین وظایف داروسازان در حفظ سلامت جامعه است.

 ثقفی از مردم تقاضا کرد از درخواست آنتی‌بیوتیک برای هر تب یا سرماخوردگی و اصرار بر دریافت سرم یا داروهای تزریقی خودداری کنند، داروها را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنند و در صورت بروز هرگونه عارضه یا عدم بهبود، بدون تغییر خودسرانه درمان با پزشک یا داروساز مشورت کنند.