کاهش مرگ‌ و میر معتادان با طرح های جدید کاهش آسیب

به گزارش رکنا، چهارمین نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران‌کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان‌های کشور، در سال جاری آغاز به کار کرد؛ نشستی با هدف هم‌افزایی، تبیین برنامه‌ها و ترسیم چشم‌انداز اقدامات آتی در حوزه پیشگیری، درمان و مقابله با موادمخدر.

در این نشست، موضوعاتی از جمله چگونگی ایجاد و راه‌اندازی «مراکز امید و زندگی»، بررسی عملکرد و برنامه‌های عملیاتی سال ۱۴۰۴ و تشریح برنامه‌های سال ۱۴۰۵، طرح تأمین مواد اولیه داروهای تحت کنترل برای مصارف پزشکی و نیز برنامه‌های پیشگیری و مقابله با کشت غیرقانونی گیاهان مخدرپایه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

دکتر امیرحسین یاوری، معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر، با اشاره به برگزاری کارگاه تخصصی این معاونت در روز گذشته برای دبیران شوراهای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان‌ها، اظهار کرد: مأموریت اصلی ادارات کل پیشگیری و درمان، تولید محتوا، تبیین راهبردها، تدوین استراتژی‌ها و تهیه پروتکل‌های تخصصی است و اداره کل توسعه مشارکت‌های مردمی نیز به عنوان بازوی اجرایی، این دو حوزه را پشتیبانی می‌کند.

وی با بیان اینکه سه اداره کل در سال آینده اقدامات مشترک و هماهنگی را دنبال خواهند کرد، افزود: در این نشست، گزارشی جامع از اهداف، ساختار و نحوه فعالیت «مراکز امید و زندگی» ارائه شد؛ مراکزی که در واقع نسخه‌ای بهبودیافته و تحول‌یافته از مراکز ماده ۱۶ به شمار می‌روند.

یاوری تأکید کرد: مسیر طراحی و اجرای این مراکز همچنان در حال اصلاح و تکمیل است. بر اساس یافته‌های پژوهش‌های بین‌المللی سال ۲۰۲۵، تأمین مسکن به عنوان یکی از اولویت‌های اساسی در ساماندهی افراد مبتلا به اعتیاد مطرح شده است؛ به‌گونه‌ای که ابتدا باید سرپناهی امن برای فرد فراهم شود و سپس فرآیند درمان آغاز گردد. از این رو، تأمین مسکن می‌تواند نقطه شروعی مؤثر برای درمان پایدار باشد.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر با اشاره به اینکه «مراکز امید و زندگی» مکمل فرآیند درمان هستند، گفت: این مراکز می‌توانند چرخه معیوب فعلی درمان را متحول کنند. در حال حاضر هزینه‌های قابل توجهی برای درمان صرف می‌شود، اما بسیاری از افراد بارها به چرخه مصرف و درمان بازمی‌گردند. هدف ما خروج از این چرخه بسته و حرکت به سوی درمان پایدار است.

وی با مقایسه رویکردهای جهانی در حوزه اعتیاد تصریح کرد: در برخی کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات متحده، تمرکز اصلی بر کاهش آسیب است؛ به این معنا که فرد مصرف‌کننده، مادامی که به دیگران آسیبی وارد نکند، تحت مدیریت قرار می‌گیرد. در مقابل، رویکرد کشورهای شرقی بر درمان بلندمدت و پیگیری مستمر تا رسیدن فرد به ثبات چندساله استوار است.

یاوری ادامه داد: مراکز ماده ۱۶ باید بیش از گذشته به سمت درمان‌محوری حرکت کنند و پس از مرحله سم‌زدایی، زمینه اشتغال و اسکان افراد را نیز فراهم آورند. بر همین اساس، بخش قابل توجهی از ظرفیت سال آینده به توسعه و احداث مراکز امید و زندگی اختصاص خواهد یافت.

وی همچنین از اقدامات در دست اجرا از جمله راه‌اندازی تعاونی فراگیر ملی بهبودیافتگان، صندوق ملی اشتغال، شبکه ملی اعتیاد و سامانه رصد و پایش سازمان‌های مردم‌نهاد خبر داد و گفت: در حوزه تحول در کاهش آسیب مصرف‌کنندگان هروئین، منتظر دستور ریاست محترم جمهوری برای راه‌اندازی اتاق‌های مصرف هستیم. هم‌اکنون نیز مراکز ارائه شربت تریاک سال‌هاست فعال‌اند و در چارچوب سیاست کاهش آسیب فعالیت می‌کنند؛ سیاستی که در بسیاری از کشورهای اروپایی نیز اجرا می‌شود. اجرای این طرح می‌تواند به ارتقای بهداشت عمومی کمک شایانی کند.

معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر با اشاره به مشکلات ناشی از استفاده مکرر از سرنگ‌های آلوده توسط برخی معتادان متجاهر گفت: استفاده چندباره از یک سرنگ، زمینه‌ساز انتقال بیماری‌های واگیردار و افزایش مرگ‌ومیر است. اجرای طرح‌های کاهش آسیب می‌تواند به شکل قابل توجهی از شیوع بیماری‌ها و آمار مرگ‌ومیر در معتادان بکاهد.

یاوری در پایان از راه‌اندازی قریب‌الوقوع «خط ملی مشاوره اعتیاد» خبر داد و تأکید کرد: رویکرد ما حرکت به سوی تولید محتوای نو و متناسب با نیازهای نسل امروز است. بسیاری از محتواهای موجود پاسخگوی مخاطبان جوان نیست. از این رو، با راه‌اندازی قرارگاه فضای مجازی و تمرکز بر شبکه‌های اجتماعی، تلاش خواهیم کرد پیام‌های پیشگیری، درمان و مشارکت اجتماعی را با زبانی مؤثر و متناسب با مخاطبان جدید ارائه کنیم.