مالیات مردم کجا خرج می‌شود؟ از ساخت مدرسه تا تأمین هزینه‌های دولت

به گزارش خبرنگار رکنا، سید محمدهادی سبحانیان، رئیس سازمان امور مالیاتی کشور، در تشریح عملکرد درآمدهای مالیاتی و اقدامات این سازمان اظهار کرد: در حال حاضر، سهم قابل توجهی از درآمدهای دولت از محل مالیات تأمین می‌شود؛ به‌گونه‌ای که حدود 70 درصد مخارج جاری دولت و بیش از 50 درصد منابع عمومی کشور از محل درآمدهای مالیاتی تأمین می‌شود.

وی افزود: این روند نشان می‌دهد که کشور با توجه به تجربه جهانی و مبانی نظری اقتصاد، در مسیر درستی حرکت می‌کند. با توجه به شرایط خاصی که برای کشور به وجود آمده بود، نظام مالیاتی باید میان تأمین منابع مورد نیاز دولت و حفظ پایداری فعالیت فعالان اقتصادی تعادل برقرار می‌کرد.

سبحانیان ادامه داد: با اقدامات متنوعی که از اواخر سال گذشته و هم‌زمان با آغاز جنگ تحمیلی انجام شد، تلاش کردیم این تعادل به‌خوبی برقرار شود. تقریباً تمام تکالیفی که مهلت انجام آن‌ها در دوره جنگ فرا می‌رسید، تمدید شد و بسیاری از تکالیف قانونی نیز مورد تسهیل قرار گرفت یا به تعویق افتاد.

تحقق 38.2 درصد درآمدهای مالیاتی در نیمه نخست سال

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به روند وصول درآمدهای مالیاتی در شش‌ماهه نخست سال جاری تصریح کرد: با وجود شرایط خاص اقتصادی و اقداماتی که برای حمایت از کسب‌وکارها، به‌ویژه بنگاه‌هایی که به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم آسیب دیده بودند، انجام شد، روند وصول درآمدهای مالیاتی در این مدت مطلوب بوده است.

وی توضیح داد: به‌طور معمول، در شش‌ماهه نخست سال حدود 35 تا 40 درصد از کل منابع مالیاتی پیش‌بینی‌شده برای یک سال وصول می‌شود. برای مثال، در دو تا سه سال گذشته نیز این میزان در محدوده 37 تا کمتر از 40 درصد قرار داشته است.

سبحانیان افزود: در شش‌ماهه نخست سال جاری، با اقداماتی که انجام شد و تدابیری که برای حمایت از کسب‌وکارها در نظر گرفته شد، موفق شدیم 38.2 درصد از منابع درآمدی مالیاتی پیش‌بینی‌شده برای سال را محقق کنیم. بنابراین، عملکرد وصول درآمدهای مالیاتی در محدوده روند بلندمدت خود قرار دارد و در این حوزه با عقب‌ماندگی مواجه نیستیم.

وی خاطرنشان کرد: درآمدهای مالیاتی در شش‌ماهه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از 56 درصد رشد داشته و بیش از 1076 هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی در این مدت وصول شده است.

رشد 82 درصدی سهم شهرداری‌ها و دهیاری‌ها از مالیات بر ارزش افزوده

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به نقش درآمدهای مالیاتی در تأمین منابع شهرداری‌ها و دهیاری‌ها گفت: دولت علاوه بر تأمین منابع خود از محل مالیات، بخش عمده‌ای از منابع شهرداری‌ها و دهیاری‌ها را نیز از محل مالیات بر ارزش افزوده تأمین و به حساب آن‌ها واریز می‌کند.

وی افزود: در شش‌ماهه نخست سال جاری، بیش از 285 هزار میلیارد تومان به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌ها واریز شده که نشان‌دهنده رشد قابل توجه این منابع نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.

سبحانیان ادامه داد: سهم شهرداری‌ها و دهیاری‌ها از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده در این مدت 82 درصد رشد داشته است. همچنین منابع اختصاص‌یافته به حوزه سلامت رشد 92 درصدی داشته و سهم مربوط به وزارتخانه‌های ورزش و جوانان و آموزش‌وپرورش که از محل مالیات بر ارزش افزوده تأمین می‌شود، رشد 93 درصدی را تجربه کرده است.

وی با تأکید بر اهمیت این منابع در ارائه خدمات عمومی خاطرنشان کرد: مالیات علاوه بر تأمین مخارج دولت، در تأمین منابع حوزه‌های مختلف خدمات‌رسانی به مردم نیز نقش اساسی دارد.

تعیین تکلیف سیستمی بیش از 99.5 درصد پرونده‌های مالیاتی صاحبان مشاغل

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به تحولات صورت‌گرفته در حوزه هوشمندسازی نظام مالیاتی اظهار کرد: یکی از انتقادهایی که در گذشته به نظام مالیاتی وارد می‌شد، ضرورت تعامل مستقیم میان مؤدیان و ممیزان مالیاتی و مراجعه مکرر مردم به ادارات مالیاتی برای انجام امور و تکالیف خود بود.

وی افزود: این رویکرد از یک سو انجام تکالیف مالیاتی را برای مردم دشوار می‌کرد و از سوی دیگر، امکان تمرکز بیشتر همکاران سازمان بر پرونده‌های مهم و مقابله جدی‌تر با فرار مالیاتی را محدود می‌ساخت.

سبحانیان ادامه داد: به همین دلیل، مسیر انجام فرایندهای مالیاتی به‌گونه‌ای اصلاح شده است که بخش عمده‌ای از امور مؤدیان بدون مراجعه حضوری و به‌صورت سیستمی انجام شود.

وی تصریح کرد: در حوزه اشخاص حقیقی، یعنی صاحبان مشاغل و اصناف، بیش از 99.5 درصد پرونده‌های مالیاتی به‌صورت کاملاً سیستمی و بدون مداخله انسانی تعیین تکلیف می‌شود و این افراد می‌توانند تکالیف مالیاتی خود را بدون مراجعه به ادارات مالیاتی انجام دهند.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور افزود: در حوزه اشخاص حقوقی نیز بیش از 86 درصد پرونده‌ها به‌صورت کاملاً سیستمی تعیین تکلیف می‌شود. در گذشته، رسیدگی به این پرونده‌ها مستلزم مراجعه مؤدیان به ادارات مالیاتی و بررسی پرونده‌های آن‌ها بود.

وی همچنین گفت: اظهارنامه‌های مربوط به اجاره املاک نیز به‌طور کامل و صددرصدی به‌صورت سیستمی رسیدگی می‌شوند.

سبحانیان با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال و هوشمندسازی فرایندها با سرعت در نظام مالیاتی دنبال می‌شود، خاطرنشان کرد: این اقدامات هم به تسهیل انجام تکالیف مالیاتی مردم کمک می‌کند و هم زمینه را برای افزایش کارآمدی نظام مالیاتی و تمرکز بر مقابله با فرار مالیاتی فراهم می‌سازد.

رشد 75 درصدی استرداد مالیات بر ارزش افزوده به مؤدیان

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور، اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را یکی از مهم‌ترین مصادیق تحول در نظام مالیاتی دانست و اظهار کرد: این قانون که باید از سال 1400 به مرحله اجرا می‌رسید، در دولت چهاردهم به‌صورت کامل اجرایی شده است.

وی افزود: یکی از نتایج اجرای کامل این قانون، افزایش میزان و سرعت استرداد مالیات به مؤدیان بوده است؛ موضوعی که به‌ویژه در شرایط فعلی اقتصادی می‌تواند نقش مؤثری در تأمین نقدینگی و سرمایه در گردش بنگاه‌های اقتصادی داشته باشد.

سبحانیان تصریح کرد: در شش‌ماهه نخست سال جاری، 37 هزار میلیارد تومان از منابع مالیاتی که مؤدیان بیش از میزان مقرر پرداخت کرده بودند، به آن‌ها بازگردانده شد؛ در حالی که این رقم در شش‌ماهه نخست سال گذشته حدود 21 هزار میلیارد تومان بود.

وی خاطرنشان کرد: این ارقام نشان‌دهنده رشد 75 درصدی استرداد مالیات در نیمه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور تأکید کرد: بازگرداندن به‌موقع منابع متعلق به مؤدیان، به‌ویژه در شرایطی که بنگاه‌های اقتصادی به سرمایه در گردش و نقدینگی نیاز دارند، می‌تواند کمک قابل توجهی به تداوم فعالیت‌های اقتصادی آن‌ها کند.

نشان‌دار کردن مالیات‌ها؛ امکان انتخاب پروژه عمرانی توسط مؤدیان

سبحانیان در ادامه با تشریح طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها اظهار کرد: یکی از پرسش‌های مردم این است که مالیاتی که پرداخت می‌کنند، در چه بخش‌هایی هزینه می‌شود.

وی افزود: مالیات‌های پرداختی مردم در تأمین هزینه‌های عمرانی و ارائه خدمات عمومی نقش اساسی دارند. بخش مهمی از هزینه‌های بیمارستان‌های دولتی، دانشگاه‌های دولتی و مدارس دولتی از محل مالیات تأمین می‌شود. همچنین بخش عمده منابع مورد نیاز برای تأمین امنیت کشور، چه در شهرها از طریق نیروی انتظامی و چه در مرزها، از محل درآمدهای مالیاتی فراهم می‌شود.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور ادامه داد: با توجه به اهمیت مالیات در تأمین خدمات عمومی و با هدف تقویت مشارکت مردم در تعیین محل هزینه‌کرد آن، طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها با حمایت دولت به تصویب رسید و از یکی دو سال گذشته به اجرا درآمد.

وی توضیح داد: بر اساس این طرح، اشخاص حقیقی، یعنی صاحبان مشاغل و اصناف، می‌توانند انتخاب کنند که مالیات پرداختی آن‌ها در کدام‌یک از پروژه‌های عمرانی دولت هزینه شود و در تکمیل آن پروژه به کار گرفته شود.

سبحانیان با اشاره به عملکرد دو سال نخست اجرای این طرح در سال‌های 1403 و 1404 گفت: در این مدت، حدود 30 هزار میلیارد تومان از منابع مالیاتی با انتخاب مستقیم مؤدیان برای تکمیل پروژه‌های عمرانی اختصاص یافت و بیش از 881 پروژه ملی و استانی از این طریق تأمین مالی شد.

وی افزود: در سومین سال اجرای طرح، یعنی سال جاری، بیش از 28 هزار میلیارد تومان برای این منظور در نظر گرفته شده است و بیش از 2 هزار پروژه مشمول تخصیص منابع از محل طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها خواهند شد.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور خاطرنشان کرد: پروژه‌های مشمول این طرح در استان‌های مختلف تعیین شده‌اند و جزئیات آن‌ها اطلاع‌رسانی خواهد شد.

ساخت و تکمیل 793 مدرسه با انتخاب مستقیم مردم

سبحانیان با تشریح بخشی از عملکرد طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها در حوزه آموزش‌وپرورش اظهار کرد: در دو سال گذشته، 793 مدرسه از محل مالیات‌هایی ساخته یا تکمیل شده‌اند که مؤدیان به‌صورت مستقیم انتخاب کرده بودند برای این پروژه‌ها هزینه شود.

وی افزود: این مدارس مشخصاً از محل منابعی تأمین مالی شده‌اند که مردم محل هزینه‌کرد آن را انتخاب کرده‌اند. البته مدارس دیگری نیز از سوی دولت و از محل مالیات‌ها یا سایر منابع دولتی ساخته شده‌اند، اما 793 مدرسه یادشده در چارچوب انتخاب مستقیم مؤدیان قرار داشته‌اند.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور ادامه داد: برای سال جاری نیز 909 مدرسه در برنامه طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به اینکه پروژه‌های مشمول این طرح از سوی سازمان برنامه و بودجه تعیین می‌شوند، گفت: فهرست پروژه‌ها بر اساس نیازهای عمرانی و خدماتی در بخش‌ها و استان‌های مختلف مشخص می‌شود تا مؤدیان بتوانند محل هزینه‌کرد مالیات خود را انتخاب کنند.

اجرای 25 پروژه در حوزه خانه‌های بهداشت و بیمارستان‌ها در سال جاری

سبحانیان در تشریح سایر پروژه‌های تأمین مالی‌شده از طریق طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها اظهار کرد: در دو سال گذشته، 221 پروژه در حوزه خانه‌های بهداشت و بیمارستان‌ها از این محل تأمین مالی شده‌اند.

وی افزود: برای سال جاری نیز اجرای 205 پروژه در حوزه خانه‌های بهداشت و بیمارستان‌ها در برنامه قرار گرفته است.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور همچنین با اشاره به پروژه‌های حوزه حمل‌ونقل و زیرساخت‌های ارتباطی گفت: در دو سال گذشته، 498 پروژه شامل احداث جاده، پل و زیرساخت‌های ارتباطی از محل این طرح اجرا شده است.

وی ادامه داد: برای سال جاری نیز 194 پروژه زیرساخت ارتباطی در برنامه قرار گرفته که تأمین مالی و اجرای آن‌ها از طریق طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها دنبال خواهد شد.

برنامه اجرای 346 پروژه آبرسانی به شهرها و روستاها

سبحانیان با اشاره به پروژه‌های آبرسانی اجراشده از محل طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها اظهار کرد: در دو سال گذشته، 391 پروژه آبرسانی به شهرها و روستاها از محل منابع اختصاص‌یافته در این طرح اجرا شده است.

وی افزود: برای سال جاری نیز اجرای 346 پروژه آبرسانی در برنامه قرار گرفته است تا منابع مالیاتی با انتخاب مؤدیان در مسیر تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز شهرها و روستاها هزینه شود.

رئیس سازمان امور مالیاتی کشور در پایان با تأکید بر اهمیت استمرار هوشمندسازی نظام مالیاتی، تسهیل فرایندهای مالیاتی و مشارکت مستقیم مردم در تعیین محل هزینه‌کرد مالیات‌ها، اظهار کرد: مجموعه این اقدامات با هدف بهبود عملکرد نظام مالیاتی، حمایت از فعالیت‌های اقتصادی، تأمین منابع عمومی کشور و افزایش شفافیت در هزینه‌کرد درآمدهای مالیاتی دنبال می‌شود.