«مسکن ملی گران نمی شود»؟ پس این پیامک های واریز میلیاردی برای چیست؟ / 6 سال انتظار متقاضیان پروژه آراد مهستان و تناقض اظهارات شرکت عمران شهرهای جدید

به گزارش خبرنگار رکنا، جمله کوتاه است: «هیچ مصوبه ای برای افزایش قیمت مسکن در طرح نهضت ملی مسکن نداریم.» این را شهرام ملکی، مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید ایران گفته است؛ اظهارنظری که در نگاه اول می تواند خبر خوبی برای هزاران متقاضی مسکن ملی باشد. اما کافی است پای صحبت متقاضیان پروژه های نیمه تمام بنشینید تا با واقعیتی متفاوت روبه رو شوید؛ واقعیتی که در آن، خانواده ها سال هاست پول پرداخت می کنند، مبالغ آورده افزایش پیدا می کند، زمان تحویل مشخص نیست و همچنان پیامک های جدید واریز برای آنها ارسال می شود.

مسئله اصلی اینجاست که بازی با کلمات برای متقاضی که طی چند سال، چند صد میلیون تومان بیشتر از برآورد اولیه پرداخت کرده، اهمیتی ندارد؛ برای متقاضی تفاوتی ندارد که این افزایش تحت عنوان «تعدیل قرارداد»، «افزایش هزینه ساخت» یا «نبود مصوبه جدید» تعریف شود. آنچه متقاضی می بیند، رقمی است که باید از جیب خود پرداخت کند؛ رقمی که در بسیاری از پروژه ها فاصله زیادی با وعده های اولیه پیدا کرده است.

مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید در حالی تاکید می کند که برنامه ای برای افزایش قیمت پروژه های نهضت ملی وجود ندارد که خود او نیز اذعان کرده است میزان آورده متقاضیان در پروژه های مختلف از حدود 900 میلیون تومان تا بیش از یک میلیارد تومان متغیر است و طولانی شدن زمان ساخت، هزینه ها را افزایش می دهد.

اما این اظهارات یک پرسش مهم را بی پاسخ می گذارد؛ اگر طولانی شدن پروژه ها موجب افزایش هزینه ها می شود، چرا بار اصلی این افزایش هزینه بر دوش متقاضیانی قرار می گیرد که بسیاری از آنها از اقشار متوسط و کم درآمد جامعه هستند و اساسا به دلیل ناتوانی در خرید مسکن وارد این طرح شده اند؟

پیامک هایی که با اظهارات مسئولان همخوانی ندارد

یکی از مهم ترین ابهاماتی که متقاضیان مطرح می کنند، نقش شرکت های عمران شهرهای جدید در مطالبه آورده است. بسیاری از متقاضیان می گویند پیامک های واریز و اعلام مبالغ جدید از سوی شرکت های عمران شهرهای جدید و شرکت عمران مهستان برای آنها ارسال می شود.

این موضوع پرسش دیگری را ایجاد می کند؛ اگر هیچ افزایش قیمتی وجود ندارد، مبالغ جدیدی که از متقاضیان مطالبه می شود بر چه اساسی تعیین می شود؟ آیا متقاضیان از رقم نهایی واحدها، میزان دقیق تسهیلات، سهم دولت و هزینه های واقعی پروژه اطلاع دارند؟

آنچه امروز بیش از هر چیز احساس می شود، نبود شفافیت در اعلام هزینه نهایی پروژه هاست؛ موضوعی که به بی اعتمادی متقاضیان دامن زده است.

آراد؛ روایت یک پروژه و هزاران متقاضی بلاتکلیف

در روزهای گذشته تعدادی از متقاضیان پروژه آراد مهستان مقابل وزارت راه و شهرسازی تجمع کردند. آنها می گویند حدود 7 سال از آغاز پروژه و ثبت نام گذشته اما هنوز زمان دقیق تحویل واحدها مشخص نیست و در این مدت، بارها مبالغ جدیدی از آنها مطالبه شده است.

یکی از متقاضیان در گفتگو با خبرنگار رکنا می گوید: «سال 1399 با پرداخت 50 میلیون تومان وارد پروژه شدیم. تا امروز حدود 620 میلیون تومان واریز کرده ام و تصور می کردم مرحله بعد دریافت وام و تحویل واحد است، اما حالا اعلام کرده اند باید مبالغ بیشتری پرداخت کنیم. در برخی قراردادها حتی ارقام نزدیک به 1 میلیارد و 980 میلیون تومان مطرح شده است. اگر کسی چنین پولی داشت، اساسا نیازی به مسکن ملی نداشت.»

او می گوید بسیاری از متقاضیان با فروش خودرو، طلا، پس انداز چند ساله یا دریافت وام وارد این طرح شده اند و اکنون نه خانه دارند و نه سرمایه ای که سال ها پیش پرداخت کرده اند.

به گفته این متقاضی، مشکل فقط افزایش آورده نیست؛ مشکل اصلی نبود زمان بندی مشخص و نبود قرارداد نهایی است.

او می گوید: «ما نمی دانیم دقیقا چه زمانی خانه تحویل می گیریم. نمی دانیم رقم نهایی چقدر است. فقط هر چند وقت یک بار پیامک واریز می آید.»

تناقضی که وزارت راه و شهرسازی و شرکت عمران شهرهای جدید باید پاسخ دهند

از یک سو، مسئولان می گویند هیچ مصوبه جدیدی برای افزایش قیمت وجود ندارد و مبنای عمل، قراردادهای قبلی است. از سوی دیگر، متقاضیان از افزایش مستمر مبالغ پرداختی، طولانی شدن پروژه ها و نامشخص بودن زمان تحویل سخن می گویند. واقعیت این است که مردم با واژه «مصوبه» زندگی نمی کنند؛ آنها با اعدادی مواجه هستند که هر روز بزرگ تر می شود.

در سال های ابتدایی اجرای نهضت ملی، هزینه ساخت هر متر مربع حدود 5 میلیون تومان برآورد می شد، اما امروز به گفته کارشناسان و فعالان ساختمانی، هزینه ها چندین برابر شده و حتی افزایش سقف تسهیلات نیز پاسخگوی قیمت تمام شده نیست.

در چنین شرایطی، سوال متقاضیان کاملا روشن است:

قیمت نهایی هر واحد دقیقا چقدر است؟

متقاضی تا پایان پروژه چه میزان باید پرداخت کند؟

تاریخ قطعی تحویل واحدها چه زمانی است؟

چرا هزینه تاخیرها و مشکلات اجرایی پروژه ها بر دوش مردم گذاشته می شود؟

مردم عدد و زمان تحویل می خواهند، نه وعده

نهضت ملی مسکن قرار بود راهی برای خانه دار شدن خانواده هایی باشد که توان خرید مسکن در بازار آزاد را ندارند. اما وقتی پروژه ای 5 یا 6 سال طول می کشد، آورده ها افزایش پیدا می کند و زمان تحویل نیز مشخص نیست، طبیعی است که اعتماد عمومی آسیب ببیند. امروز مهم ترین مطالبه متقاضیان این است که هر متقاضی در نهایت چقدر باید پرداخت کند و دقیقا چه زمانی کلید خانه خود را تحویل خواهد گرفت؟

تا زمانی که پاسخ روشنی برای این پرسش ها وجود نداشته باشد، جمله «مسکن ملی گران نمی شود» برای خانواده هایی که هر چند ماه یک بار با پیامک های جدید واریز مواجه می شوند، چندان قابل باور نخواهد بود. زیرا مسئله مردم کلمات نیست؛ مسئله آنها پولی است که از جیبشان می رود و خانه ای است که هنوز تحویل نگرفته اند.