هشدار درباره وضعیت خروجی رودخانه دز / میزان آب به ۱۴ مترمکعب بر ثانیه رسید؟ / سازمان آب و برق خوزستان پاسخ دهد + فیلم

به گزارش رکنا، وضعیت رودخانه دز پس از بارندگی های اخیر و تداوم گل آلودگی آب این رودخانه، به موضوعی نگران کننده تبدیل شده است؛ موضوعی که علاوه بر کیفیت آب، پرسش هایی جدی درباره میزان خروجی نیروگاه دز، مدیریت رسوبات مخزن سد و نحوه بهره برداری از تاسیسات این مجموعه مطرح می کند.

بر اساس اطلاعات دریافتی خبرنگار رکنا از یک منبع آگاه در خوزستان، میزان خروجی آب رودخانه دز که در شرایط معمول زمستانی حدود ۵۰ تا ۶۰ مترمکعب بر ثانیه عنوان شده، اکنون به حدود ۱۴ مترمکعب بر ثانیه کاهش یافته است؛ کاهشی قابل توجه که در صورت تایید رسمی، ضرورت بررسی فوری وضعیت بهره برداری از سد و نیروگاه دز را دوچندان می کند.

رسوبات سد دز؛ منشأ احتمالی گل آلودگی آب رودخانه؟

این منبع آگاه در تشریح دلایل احتمالی وضعیت پیش آمده، به افزایش رسوبات در مخزن سد دز اشاره کرده و گفته است: انباشت رسوبات در مخزن و رسیدن آنها به محدوده ورودی تونل های انتقال آب به نیروگاه، در کنار بهینه سازی نشدن برخی واحدهای نیروگاه، می تواند در ورود آب گل آلود به مسیر خروجی و رودخانه دز موثر باشد.

به گفته این منبع، نیروگاه دز علاوه بر تولید برق، در مدیریت و تنظیم جریان خروجی آب سد نیز نقش دارد و وضعیت فعلی می تواند بهره برداری از این مجموعه را با محدودیت مواجه کرده باشد.

این منبع همچنین معتقد است که مدیریت و تخلیه رسوبات مخزن سد دز در سال های گذشته به شکل مناسب و مستمر انجام نشده و اکنون پیامدهای این مسئله خود را نشان داده است.

با این حال، صحت این ادعاها، ارتباط فنی میان وضعیت رسوبات و گل آلودگی آب خروجی و میزان تاثیر عملکرد واحدهای نیروگاه بر شرایط فعلی، نیازمند بررسی و تایید کارشناسی و ارائه مستندات از سوی متولیان سد و نیروگاه دز است.

کاهش خروجی رودخانه دز چه پیامدهایی دارد؟

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می شود که بدانیم رودخانه دز یکی از منابع مهم تامین آب در خوزستان است و در تامین آب شرب، کشاورزی، صنعت و نیازهای زیست محیطی مناطق پایین دست نقش دارد.

بر اساس اظهارات منبع آگاه، آب این رودخانه در تامین آب بخش هایی از شهرهای جنوبی خوزستان، از جمله اهواز، خرمشهر و آبادان نیز نقش دارد.

از سوی دیگر، کاهش جریان آب رودخانه می تواند ضرورت بررسی وضعیت حقابه زیست محیطی پایین دست را نیز مطرح کند. این مسئله به ویژه درباره زیست بوم های وابسته به جریان رودخانه و عرصه های طبیعی منطقه، از جمله محدوده های بیشه حمیدآباد و عباس آباد، اهمیت دارد.

در چنین شرایطی، پرسش اساسی این است که آیا میزان فعلی خروجی آب با نیازهای شرب، کشاورزی و حقابه محیط زیست تناسب دارد و چه برنامه ای برای جلوگیری از تبعات احتمالی این وضعیت در نظر گرفته شده است؟

پاسخ سازمان آب و برق خوزستان همچنان در انتظار است

خبرنگار رکنا برای بررسی صحت اطلاعات دریافتی و دریافت توضیحات رسمی، موضوع را از روابط عمومی سازمان آب و برق خوزستان پیگیری کرد.

در جریان این پیگیری، ابتدا اعلام شد مسئولان مربوطه در جلسه حضور دارند و پاسخگویی به زمان دیگری موکول شد. پس از تماس مجدد، از خبرنگار درخواست شد متن گزارش و فیلم های مرتبط ارسال شود تا موضوع بررسی شود.

با ارسال اطلاعات و مستندات، پاسخ روابط عمومی این بود که موضوع نیازمند بررسی است و پس از آن توضیحات لازم ارائه خواهد شد.

اگرچه بررسی کارشناسی برای اظهارنظر دقیق درباره مسائل فنی ضروری است، اما وقتی موضوع به وضعیت بهره برداری از یکی از مهم ترین سدها و نیروگاه های برق آبی کشور، میزان خروجی آب یک رودخانه راهبردی و کیفیت منابع آبی وابسته به آن مربوط می شود، انتظار می رود دستگاه متولی از اطلاعات پایه و وضعیت جاری مجموعه تحت مدیریت خود آگاهی داشته باشد و بتواند دست کم توضیحات اولیه و مستند درباره شرایط موجود ارائه کند.

پرسش هایی که سازمان آب و برق خوزستان باید به آنها پاسخ دهد

اکنون چند پرسش اساسی در برابر سازمان آب و برق خوزستان قرار دارد:

۱. آیا دبی خروجی رودخانه دز واقعا به حدود ۱۴ مترمکعب بر ثانیه رسیده است؟ اگر این عدد صحت دارد، علت کاهش خروجی نسبت به میزان معمول چیست؟

۲. آیا افزایش رسوبات در مخزن سد دز به محدوده ورودی تونل های انتقال آب به نیروگاه رسیده و در عملکرد واحدهای نیروگاه اختلال ایجاد کرده است؟

۳. برنامه سازمان برای مدیریت و تخلیه رسوبات انباشته شده در مخزن سد دز چیست و چرا این مسئله به شکل موثر مدیریت نشده است؟

۴. آیا گل آلودگی آب خروجی نیروگاه ناشی از ورود رسوبات مخزن به مسیر انتقال آب است یا عوامل دیگری در بروز این وضعیت نقش دارند؟

۵. کیفیت آب خروجی سد و رودخانه دز به طور مستمر پایش می شود؟ نتایج آزمایش های کدورت و کیفیت آب چه وضعیتی را نشان می دهد؟

۶. با توجه به نقش رودخانه دز در تامین آب شرب، کشاورزی و محیط زیست، چه تدابیری برای جلوگیری از اختلال در تامین نیازهای پایین دست اتخاذ شده است؟

رودخانه دز صرفا یک مسیر عبور آب یا منبع تولید برق نیست؛ بخشی از سرمایه حیاتی خوزستان و پشتوانه تامین آب برای جمعیت قابل توجهی از مردم این استان است.

تداوم وضعیت فعلی، بدون اطلاع رسانی شفاف و ارائه توضیحات فنی، می تواند نگرانی های عمومی را افزایش دهد. انتظار می رود سازمان آب و برق خوزستان به جای موکول کردن پاسخ به بررسی های نامشخص، با ارائه آمار دقیق دبی خروجی، نتایج پایش کیفیت آب، وضعیت رسوبات مخزن و برنامه عملیاتی خود، به ابهامات موجود پاسخ دهد.

رکنا آمادگی دارد پاسخ رسمی سازمان آب و برق خوزستان و توضیحات کارشناسی مسئولان مربوطه را برای تنویر افکار عمومی منتشر کند.