کارت زرد مجلس به وزیر اقتصاد در روزگار له‌شدن مردم زیر بار گرانی و تورم؛ کارت صورتی است!

روزهایی که مردم برای خرید مایحتاج روزانه، هزینه درمان، اجاره خانه و تأمین حداقل‌های زندگی با حساب‌وکتاب‌های چندباره هم به بن‌بست می‌رسند، مجلس به وزیر اقتصاد کارت زرد می‌دهد؛ اخطاری که قرار است نشانه نارضایتی نمایندگان از عملکرد یک وزیر باشد، اما در میانه این همه فشار اقتصادی، بیشتر به کارت صورتی شباهت دارد؛ کارتی که رنگ هشدار دارد، اما معلوم نیست قرار است کدام زنگ خطر را برای چه کسی به صدا درآورد!

مردم مدت‌هاست با تورم و گرانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. قیمت‌ها هر روز شکل تازه‌ای از فشار را به زندگی تحمیل می‌کنند و هزینه‌های ضروری، از خوراک و پوشاک گرفته تا درمان و مسکن، بخش بزرگ‌تری از درآمد خانوار را می‌بلعند. برای بسیاری از خانواده‌ها، مسئله دیگر خرید کالای بهتر یا کنارگذاشتن تفریحات نیست؛ مسئله، دوام‌آوردن تا پایان ماه و تأمین نیازهایی است که زمانی بدیهی به نظر می‌رسیدند.

در چنین شرایطی، مجلس به وزیر اقتصاد کارت زرد می‌دهد؛ اما پرسش اینجاست که این اخطار قرار است چه تغییری در زندگی مردم ایجاد کند؟ آیا قرار است قیمت‌ها متوقف شوند؟ آیا قدرت خرید خانوارها برمی‌گردد؟ آیا هزینه‌های کمرشکن زندگی کاهش پیدا می‌کند؟ یا قرار است کارت زرد هم به فهرست بلندبالای خبرهایی اضافه شود که منتشر می‌شوند، چند روزی در فضای سیاسی و رسانه‌ای می‌چرخند و بعد، بدون آنکه مردم نتیجه‌ای ملموس ببینند، به فراموشی سپرده می‌شوند؟

کارت زرد مجلس، از نظر قانونی، به معنای قانع‌نشدن نمایندگان از پاسخ وزیر در جریان سؤال است؛ نه برکناری او و نه الزاماً آغاز استیضاح. اما در شرایطی که موضوع اقتصاد مستقیماً با سفره مردم، امنیت معیشتی و توانایی خانواده‌ها برای اداره زندگی ارتباط دارد، معنای سیاسی این اخطار نمی‌تواند صرفاً به ثبت یک مخالفت در صحن مجلس محدود بماند.

مردم از مسئولان انتظار دارند میان شدت بحران در زندگی روزمره و واکنش نهادهای تصمیم‌گیر تناسبی وجود داشته باشد. وقتی یک خانواده برای تأمین هزینه‌های درمان، اجاره مسکن یا حتی خرید اقلام ضروری با مشکل روبه‌روست، شنیدن خبر کارت زرد وزیر اقتصاد به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه‌ای از بهبود اوضاع باشد. آنچه اهمیت دارد، نتیجه‌ای است که در دخل‌وخرج خانوار دیده شود؛ نه تعداد اخطارهایی که میان دولت و مجلس ردوبدل می‌شود.

کارت زرد برای وزیر، وقتی مردم هر روز هزینه بیشتری برای زنده‌ماندن می‌پردازند، اگر به اصلاح سیاست‌ها و تغییر محسوس شرایط منجر نشود، چه تفاوتی با یک نمایش اداری دارد؟

البته نمی‌توان گفت کارت زرد هیچ اهمیتی ندارد. این ابزار نظارتی می‌تواند نشانه‌ای از پاسخ‌خواهی مجلس باشد و در صورت تداوم اختلاف، فشار سیاسی بیشتری بر وزیر وارد کند. اما مسئله دقیقاً همین‌جاست: نظارت زمانی ارزش عمومی پیدا می‌کند که از سطح تذکر و اخطار عبور کند و به پاسخ‌گویی مؤثر، تصمیم‌های اصلاحی و نتایج قابل سنجش برسد.

اقتصاد با کارت زرد اصلاح نمی‌شود؛ همان‌طور که سفره کوچک‌شده مردم با اعلام نارضایتی نمایندگان بزرگ‌تر نخواهد شد. اگر قرار است مجلس در برابر وضعیت اقتصادی واکنش نشان دهد، باید روشن شود که چه مطالبه‌ای از وزیر دارد، چه زمانی برای اصلاح شرایط در نظر گرفته شده و مردم چگونه می‌توانند نتیجه این نظارت را در زندگی خود ببینند.

جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به پاسخ‌های روشن نیاز دارد. مردم باید بدانند مسئولیت مهار تورم، حفظ قدرت خرید و جلوگیری از فرسایش معیشت بر عهده کدام بخش‌های دولت است و مجلس چگونه قرار است اجرای تعهدات را پیگیری کند. اخطار سیاسی بدون مطالبه مشخص و پیگیری نتیجه، ممکن است تنها به خبری کوتاه تبدیل شود؛ خبری که برای مردم گرفتار گرانی، نه نان می‌شود، نه اجاره‌خانه و نه داروی مورد نیاز.

در روزگاری که هزینه‌های زندگی با شتاب افزایش می‌یابد و درآمد بسیاری از خانوارها توان همراهی با قیمت‌ها را ندارد، مسئله رنگ کارت نیست؛ مسئله اثری است که باید بر جای بگذارد. اگر کارت زرد وزیر اقتصاد به اصلاح سیاست‌ها، پاسخ‌گویی جدی‌تر و بهبود قابل لمس وضعیت معیشت منجر شود، می‌تواند بخشی از سازوکار نظارتی مجلس باشد. اما اگر همه‌چیز به یک اخطار و چند تیتر خبری ختم شود، برای مردمی که زیر بار گرانی خم شده‌اند، این کارت بیشتر صورتی است؛ رنگی میان هشدار و بی‌تفاوتی، بی‌آنکه تضمینی برای تغییر در زندگی‌شان داشته باشد.

مردم دیگر با دیدن کارت زرد هیجان‌زده نمی‌شوند. آنها منتظرند ببینند بعد از این کارت، چه چیزی در زندگی‌شان تغییر می‌کند. قیمت‌ها پایین می‌آید؟ قدرت خرید بیشتر می‌شود؟ هزینه‌های ضروری قابل تأمین می‌شود؟ یا باز هم باید روزهای سخت‌تری را با همان درآمد و هزینه‌های بیشتر پشت سر بگذارند؟

کارت زرد مجلس شاید برای وزیر یک اخطار باشد، اما برای مردمی که زیر بار تورم و گرانی کمر خم کرده‌اند، تا زمانی که تغییری واقعی ایجاد نکند، چیزی بیشتر از یک کارت صورتی نیست.