شیوه جدید جنگی ایران در خلیج فارس / وارثان تمدن پارت ها استاد جنگ های پارتیزانی

به گزارش رکنا، بر اساس گزارش منتسب به بلومبرگ، حملات ایران در خلیج فارس در مقایسه با مراحل ابتدایی درگیری، کشتی‌های بیشتری را هدف قرار داده و خسارت‌های شدیدتری به برخی شناورها وارد کرده است. در این گزارش، تغییر در نوع تسلیحات مورد استفاده و افزایش موارد آسیب به بخش‌های حیاتی کشتی‌ها از عوامل مؤثر در این روند عنوان شده است.

چرا اتاق موتور کشتی اهمیت دارد؟

اتاق موتور یکی از بخش‌های حیاتی هر شناور است. وارد شدن آسیب جدی به این بخش می‌تواند باعث آتش‌سوزی، قطع برق و از کار افتادن سامانه پیشرانه شود. در چنین شرایطی، کشتی ممکن است برای مدتی طولانی از چرخه فعالیت خارج شود.

کارشناسان هشدار داده‌اند که افزایش آسیب به کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها می‌تواند تعداد شناورهای آماده‌به‌کار را کاهش دهد. محدود شدن ظرفیت حمل‌ونقل دریایی، به‌ویژه در مسیرهای مهم انتقال انرژی، ممکن است هزینه جابه‌جایی نفت و سایر محموله‌های انرژی را افزایش دهد.

از تیر پارتی تا جنگ نامتقارن؛ میراث نظامی اشکانیان در نبرد با روم

اشکانیان در نبرد با ارتش روم، از تاکتیک‌هایی بهره می‌بردند که بر تحرک سریع، غافلگیری و پرهیز از رویارویی مستقیم استوار بود. تیراندازان سواره‌نظام اشکانی با اجرای عقب‌نشینی‌های فریبنده، دشمن را به دام می‌انداختند و حتی هنگام دور شدن، با چرخاندن بدن و اسب به عقب تیراندازی می‌کردند؛ تاکتیکی که بعدها به «تیر پارتی» شهرت یافت.

یکی از مشهورترین نمونه‌های این شیوه، نبرد حَرّان در سال ۵۳ پیش از میلاد بود که در آن، سپاه اشکانی به فرماندهی سورنا، ارتش روم به رهبری کراسوس را شکست داد. این روش‌های جنگی را می‌توان نمونه‌ای تاریخی از بهره‌گیری هوشمندانه از تحرک، شناخت میدان و نقاط ضعف دشمن دانست؛ ویژگی‌هایی که در تحلیل‌های امروزی، با برخی اصول جنگ نامتقارن مقایسه می‌شوند.

نکته جذاب‌تر این است که پارت‌ها واقعاً در نبرد با روم از تاکتیک‌هایی استفاده می‌کردند که امروز می‌توانیم از منظر نظامی، نامتقارن یا مبتنی بر تحرک و فرسایش دشمن تحلیلشان کنیم.

البته دقیقا مشخص نیست ابداع شیوه جنگ پارتیزانی اولین بار توسط ایرانیان انجام شده است اما شهرت اشکانیان در استفاده مؤثر از شیوه جنگ های نامنظم  باعث پیوند ویژه این تاکتیک با نام پارت شد.

اصطلاح «تیر پارتی»؛ میراثی که نام پارت را زنده نگه داشت

در زبان انگلیسی اصطلاحی وجود دارد به نام Parthian shot که به معنای «تیر پارتی» است. این عبارت به شیوه‌ای مشهور از تیراندازی سواره‌کمانداران پارتی اشاره دارد: سوارکار وانمود می‌کرد در حال عقب‌نشینی است، اما هنگام دور شدن، بدنش را می‌چرخاند و به سوی دشمنی که تعقیبش می‌کرد تیراندازی می‌کرد. 

این تاکتیک به‌قدری در حافظه تاریخی غرب ماندگار شد که نام پارت در یک اصطلاح نظامی و حتی در زبان ادبی انگلیسی باقی ماند.