داروهای اعصاب و روان کمیاب شدند؛ درمان زیر فشار گرانی و استرس

به گزارش خبرگزاری رکنا، مسئولان سازمان غذا و دارو کمبود برخی داروهای اعصاب و روان را تأیید کرده‌اند و اختلال در تأمین مواد اولیه را از عوامل اصلی این وضعیت می‌دانند. محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، اعلام کرده است که محدودیت در انتقال برخی محموله‌های دارویی از هند، تأمین بخشی از داروها، به‌ویژه داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای، را با مشکل مواجه کرده است. به گفته او، واردات فوریتی و استفاده از مسیرهای غیرمستقیم بخشی از نیاز کشور را پوشش داده، اما برای تأمین کامل داروها کافی نبوده و هزینه بالاتر واردات نیز فشار بیشتری به بیماران وارد کرده است.

اختلال در تأمین مواد اولیه، خطوط تولید برخی کارخانه‌های دارویی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. مدیر فروش یکی از شرکت‌های بزرگ تولیدکننده داروهای اعصاب و روان به اعتماد گفته است که با وجود ثبت سفارش مواد اولیه برای یک سال، محدودیت‌های وارداتی باعث شده برخی تولیدکنندگان با کمبود مواد اولیه روبه‌رو شوند و تولید را متوقف کنند. این شرکت که روزانه در سه شیفت فعالیت می‌کند، برای جلوگیری از کمبود در بازار، ناچار شده تولید داروهای مختلف را بر اساس میزان تقاضا اولویت‌بندی کند.

به گفته این مدیر، مصرف برخی داروها از جمله سرترالین در یک سال گذشته افزایش یافته و تأمین ماده اولیه داروهایی مانند کلردیازپوکساید نیز با مشکل مواجه شده است. در چنین شرایطی، شرکت‌های دارویی ناچارند تولید برخی اقلام را افزایش دهند و از حجم تولید داروهای دیگر بکاهند. تولیدکننده دیگری نیز از کاهش ظرفیت تولید داروهایی مانند آسنترا خبر داده و گفته است حتی برخی داروهای مشابه ایرانی نیز به دلیل کمبود مولکول دارویی، با کاهش تولید مواجه شده‌اند.

افزایش قیمت داروها نیز نتوانسته تمام مشکلات تولیدکنندگان را برطرف کند. طبق اظهارات یکی از مدیران فروش صنعت دارو، با توجه به رشد هزینه‌های تولید، سازمان غذا و دارو در برخی موارد با افزایش ۱۰۰ تا ۱۲۰ درصدی قیمت اقلام دارویی موافقت کرده است؛ با این حال، هزینه مواد و ملزومات جانبی، دستمزد و سایر هزینه‌های جاری همچنان فشار زیادی بر شرکت‌ها وارد می‌کند. از سوی دیگر، افزایش قیمت نهایی دارو، خرید داروهای ضروری را برای بخشی از بیماران دشوارتر کرده است.

پیامد این وضعیت برای بیماران، فراتر از دشواری تهیه دارو است. بیماران مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی معمولاً به مصرف منظم دارو نیاز دارند و وقفه در درمان، تغییر برند یا جایگزینی دارو بدون نظارت پزشک می‌تواند روند بهبودی را با مشکل مواجه کند. یک روان‌پزشک در استان البرز به اعتماد گفته است که برخی بیماران برای تکمیل نسخه خود به چند داروخانه یا حتی شهرهای همجوار مراجعه می‌کنند. به گفته او، کمبود دارو، تغییر برند و وقفه در مصرف، روند بهبودی تعدادی از بیماران را مختل کرده است.

محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، ضمن تأیید وجود کمبود در تعدادی از داروهای اعصاب و روان، از بیماران خواسته است دارو یا مقدار مصرف آن را خودسرانه تغییر ندهند. او توصیه کرده است بیماران در صورت مواجهه با کمبود یا گرانی دارو، یک تا دو هفته پیش از تمام شدن دارو با پزشک معالج خود مشورت کنند تا برنامه درمانی متناسب با وضعیت بیمار و داروهای در دسترس تنظیم شود.

در همین حال، سید وحید شریعت، رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، وضعیت کمبود داروهای اعصاب و روان را نامطلوب توصیف کرده و گفته است شدت کمبودها ماه‌به‌ماه افزایش یافته است. بر اساس گزارش این انجمن، داروهایی از جمله ونلافاکسین، دولوکستین، سرترالین و میرتازاپین، برخی داروهای ضداضطراب و تعدادی از داروهای ضدروان‌پریشی طولانی‌اثر تزریقی با کمبود یا نبود در بازار مواجه شده‌اند. شریعت هشدار داده است که نبود داروهای طولانی‌اثر، که برای بسیاری از بیماران اهمیت دارد، می‌تواند نیاز به بستری بیمارستانی را افزایش دهد.

مجموع این اظهارات نشان می‌دهد که اختلال در تأمین مواد اولیه، کاهش تولید و افزایش هزینه دسترسی به دارو، درمان مستمر بیماران روان‌پزشکی را با چالش روبه‌رو کرده است؛ چالشی که رفع آن به بهبود روند تأمین مواد اولیه، استمرار تولید و دسترسی پایدار بیماران به داروهای تجویزشده نیاز دارد./ اعتمادآنلاین