کمبود بنزین نداریم / مردم نه در تهران نه در سفر نگران سوخت‌گیری نباشند / صف های طولانی بحث روانی است نه واقعیت بنزین

به گزارش خبرنگار رکنا، در  پی انتشار گزارش‌هایی درباره شکل‌گیری صف‌های طولانی در برخی جایگاه‌های عرضه سوخت تهران، یک منبع آگاه در وزارت نفت در گفت‌وگو با خبرنگار رکنا، علت اصلی این وضعیت را نگرانی مردم از احتمال تغییر قیمت بنزین و تلاش برای پر کردن باک خودروها عنوان کرد.

این منبع آگاه گفت: فضاسازی و اظهارنظرهایی که درباره احتمال تغییر قیمت بنزین مطرح شد، از جمله سخنانی مبنی بر اینکه در دو یا سه هفته آینده تکلیف قیمت بنزین مشخص خواهد شد، باعث ایجاد استرس و نگرانی در میان مردم شد. در نتیجه، بخشی از شهروندان برای پر نگه داشتن باک خودروهای خود خودروهای خود به جایگاه‌های سوخت مراجعه کردند.

وی افزود: طور معمول نسبت به چنین موضوعاتی حساس‌تر هستند. تعداد خودروها در تهران بیشتر است، شمار افرادی که با خودرو کار می‌کنند نیز بالاتر است و مسافت‌های روزانه در این شهر بیشتر طی می‌شود. به همین دلیل، میزان مصرف بنزین در تهران با شهرهای کوچک‌تر قابل مقایسه نیست.

این منبع آگاه ادامه داد: در شهری مانند ایلام یا برخی شهرهای کوچک استان مازندران، ممکن است فرد برای رفت‌وآمد روزانه در سطح شهر مسافت زیادی طی نکند، اما در تهران، جابه‌جایی از یک نقطه شهر به نقطه‌ای دیگر، گاهی بخش قابل توجهی از باک خودرو را مصرف می‌کند. بنابراین هم تعداد خودروها و هم میزان پیمایش و مصرف بنزین در تهران بالاتر است.

وی با اشاره به تجربه افزایش صف‌های جایگاه‌های سوخت در دوره‌های بحرانی گفت: در شرایطی مانند جنگ یا شکل‌گیری نگرانی‌های عمومی، صف جایگاه‌های سوخت در تهران معمولا بیشتر از شهرستان‌ها می‌شود. با این حال، در شرایط فعلی کمبود واقعی بنزین وجود ندارد و آنچه شاهد آن هستیم، بیشتر ناشی از شکل‌گیری یک جو روانی است.

 افزایش تردد در محورهای شمالی

این مقام آگاه درباره افزایش تردد در برخی محورهای مواصلاتی، از جمله جاده هراز، گفت: بخشی از شلوغی جاده‌ها به تعطیلی روز یکشنبه و احتمال تعطیلی روز شنبه مربوط است. برخی افراد نیز ممکن است مرخصی گرفته یا فعالیت شغلی خود را متوقف کرده باشند و برای سفر به مناطق شمالی کشور برنامه‌ریزی کنند. طبیعی است که گروهی از مردم نیز پیش از سفر برای پر کردن باک خودرو به جایگاه‌ها مراجعه کنند.

وی تأکید کرد: در حال حاضر نه کمبود بنزین داریم و نه جایگاه‌ها با کمبود سوخت مواجه هستند. صف‌هایی که شکل گرفته‌اند، به این معنا نیستند که در جایگاه بنزین وجود ندارد.

او افزود: خود من در نزدیکی یک جایگاه سوخت زندگی می‌کنم و از پنجره خانه، صف جایگاه را به طور کامل می‌بینم. هر زمان که صف‌ها طولانی می‌شود، به خوبی می‌توانم وضعیت را رصد کنم. آنچه مشاهده می‌شود، بیشتر یک صف روانی است؛ یعنی مردم به دلیل نگرانی، همزمان به جایگاه مراجعه می‌کنند، نه اینکه بنزین در جایگاه‌ها وجود نداشته باشد.

این منبع آگاه برای توضیح وضعیت موجود گفت: در بسیاری از موارد، شلوغی فروشگاه‌ها یا نانوایی‌ها به معنای نبود کالا نیست. ممکن است فروشگاهی در ساعات ابتدایی صبح شلوغ باشد، اما چند ساعت بعد خلوت شود. جایگاه‌های سوخت نیز در شرایط فعلی وضعیتی مشابه دارند. این صف‌ها دائمی نیستند و در برخی ساعات کاهش پیدا می‌کنند.

 اظهارنظر درباره پایان ذخایر بنزین در جایگاه‌ها

وی درباره اظهاراتی مبنی بر اینکه در صورت پایان بنزین، جایگاه‌ها تعطیل خواهند شد، گفت: اعلام اینکه بنزین کشور تمام شده و جایگاه‌ها باید خاموش شوند، در صلاحیت هر فرد یا وظای نیست. وظایف و اختیارات مسئولان باید بر اساس اساسنامه و شرح وظایف سازمانی آنها بررسی شود.

این منبع آگاه ادامه داد: موضوع تأمین بنزین و سیاست‌گذاری کلان در این حوزه، بر عهده وزارت نفت و مجموعه‌های مرتبط با تأمین و توزیع سوخت است. اینکه گفته شود بنزین تمام شده یا واردات بنزین متوقف می‌شود، موضوعی نیست که هر مسئولی بتواند درباره آن تصمیم‌گیری یا اظهارنظر کند.

وی تأکید کرد: در شرایط فعلی، واردات بنزین انجام می‌شود، پالایشگاه‌ها در حال فعالیت هستند و هیچ مشکلی در زمینه تأمین بنزین وجود ندارد. مگر اینکه کشور با شرایط ویژه‌ای مانند جنگ، بحران گسترده، توقف واردات یا ناتوانی پالایشگاه‌ها در تأمین نیاز داخلی مواجه شود. در وضعیت کنونی چنین شرایطی وجود ندارد.

او گفت: تاکنون موردی مشاهده نکرده‌ام که جایگاهی به دلیل نبود بنزگاه‌ها مراجعه می‌کن. خود من دو خودرو دارم و برای سوخت‌گیری به جایگاه‌ها مراجعه می‌کنم، اما تاکنون با این مسئله مواجه نشده‌ام.

 کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها فعال هستند

این منبع آگاه درباره محدودیت استفاده از کارت‌های جایگاه نیز گفت: ممکن است در برخی جایگاه‌ها، به صورت موردی، مسئول جایگاه از شهروندی بخواهد برای استفاده از کارت اضطراری مبلغی پرداخت کند یا در برخی شهرها در اختیار گذاشتن کارت جایگاه با سخت‌گیری بیشتری انجام شود، اما این موارد عمومی و فراگیر نیست.

وی افزود: در صورتی که شهروندان کارت سوخت شخصی داشته باشند، امکان سوخت‌گیری برای آنها وجود دارد. کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها نیز معمولا در اختیار مردم قرار می‌گیرند و با استفاده از آنها می‌توان بنزین دریافت کرد.

او با اشاره به تجربه شخصی خود در یکی از جایگاه‌های منطقه فاطمی و امیرآباد تهران گفت: این جایگاه با وجود تردد بالا، برای هر سکو دو کارت اضطراری دارد. من در آن جایگاه سوخت‌گیری کرده‌ام و نه تنها با کمبود بنزین مواجه نشده‌ام، بلکه در صورت نیاز می‌توانستم بیشتر از یک باک نیز سوخت‌گیری کنم. در آنجا به مردم گفته نمی‌شود که تنها یک باک بنزین بزنند یا کارت جایگاه در دسترس نیست.

 تأثیر اظهارنظرهای متناقض بر نگرانی مردم

این مقام آگاه درباره تأثیر اظهارنظرهای اخیر مسئولان درباره قیمت بنزین بر شکل‌گیری صف‌ها گفت: از یک سو اعلام شد که اگر بنزین تمام شود، جایگاه‌ها تعطیل خواهند شد و از سوی دیگر گفته شد که تا ابتدای مهرماه افزایش قیمت بنزین در دستور کار نیست. انتشار این سخنان، از نظر روانی بر مردم اثر ممکن است بنزین نایاب زمانی که مردم احساس کنند ممکن است بنزین نایاب یا قیمت آن افزایش پیدا کند، معمولا دو رفتار از خود نشان می‌دهند؛ نخست، تلاش برای پر کردن باک خودرو و دوم، خودداری از استفاده از کارت سوخت شخصی و مراجعه به جایگاه برای استفاده از کارت اضطراری.

او توضیح داد: برخی شهروندان تصور می‌کنند باید سهمیه بنزین خود را حفظ کنند. برای مثال، فردی ممکن است تصمیم بگیرد سهمیه ماهانه خود را که با نرخ ۱۵۰۰ تومان ذخیره کرده است، مصرف نکند و برای دریافت بنزین با کارت جایگاه در صف بایستد. همین مسئله موجب افزایش زمان سوخت‌گیری و طولانی شدن صف‌ها می‌شود.

این منبع آگاه افزود: فردی که با کارت شخصی می‌تواند در مدت کوتاهی ۴۰ لیتر بنزین دریافت کند، ممکن است ترجیح دهد با کارت جایگاه یک بار سوخت‌گیری کند، دوباره در صف بایستد و بار دیگر بنزین بزند. این روند باعث تطویل زمان و افزایش طول صف‌ها می‌شود.

وی گفت: در حال حاضر، میزان سوخت قابل دریافت با برخی کارت‌های جایگاه محدود شده است و ممکن است فرد برای دریافت بنزین بیشتر مجبور شود دوباره در صف قرار بگیرد. برخی جایگاه‌داران با مراجعه دوباره فرد موافقت می‌کنند، اما برخی دیگر از او می‌خواهند پس از یک بار سوخت‌گیری جایگاه را ترک کند.

 نقص فنی نازل‌ها نیز به طولانی شدن صف‌ها دامن می‌زند

این مقام آگاه یکی دیگر از عوامل افزایش صف در جایگاه‌ها را خارج بودن بخشی از نازل‌ها و تلمبه‌های سوخت از مدار عنوان کرد و گفت: برخی جایگاه‌ها چهار سکو دارند و هر سکو نیز به دو یا سه نازل مجهز است، اما همه نازل‌ها فعال نیستند. گاهی از میان چند نازل موجود در یک سکو، تنها یک یا دو نازل کار می‌کند.

وی افزود: برای نمونه، اگر یک جایگاه چهار سکو داشته باشد و هر سکو سه تلمبه و هر تلمبه دو نازل داشته باشد، در مجموع ۲۴ نازل در اختیار جایگاه خواهد بود. با این حال ممکن است حدود ۱۰ نازل به دلیل نقص فنی فعال نباشد و تنها ۱۴ نازل مورد استفاده قرار گیرد. طبیعی است که این مسئله ظرفیت سوخت‌گیری جایگاه را کاهش داده و موجب طولانی‌تر شدن صف‌ها شود.

او ادامه داد: شهروندان نیز در مراجعه به جایگاه‌ها معمولا با نازل‌هایی مواجه می‌شوند که شیلنگ آنها به صورت برعکس آویزان شده است. این وضعیت نشان می‌دهد نازل یا تلمبه مورد نظر خراب است و فعلا امکان استفاده از آن وجود ندارد.

این منبع آگاه گفت: رفع این نواقص بر عهده شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و جایگاه‌داران است. از آنجا که بیشتر جایگاه‌های سوخت به صورت خصوصی اداره می‌شوند، انجمن صنفی جایگاه‌داران نیز باید در زمینه رفع مشکلات فنی و فعال نگه داشتن همه نازل‌ها نقش بیشتری ایفا کند.

 ذخیره بنزین در استان‌های شمالی

وی درباره احتمال افزایش تقاضا برای بنزین در استان‌های شمالی همزمان با آغاز تعطیلات گفت: با توجه به اینکه بخش زیادی از مسافران، استان‌های شمالی را به عنوان مقصد انتخاب می‌کنند، برای تأمین سوخت در این مناطق برنامه‌ریزی لازم انجام شده است.

این مقام آگاه افزود: محموله‌هایی از روسیه و برخی کشورهای حوزه دریای خزر هماهنگ و وارد شده است. این محموله‌ها در مخازن استان‌های شمالی تخلیه شده و مخازن سوخت این استان‌ها در وضعیت مناسبی قرار دارند.

وی تأکید کرد: مردم نباید نگران باشند که در مسیر سفر یا در مقصد با کمبود بنزین مواجه شوند. ذخایر لازم پیش‌بینی شده و سوخت مورد نیاز جایگاه‌های استان‌های شمالی تأمین خواهد شد.

 بنزین در جایگاه‌ها وجود دارد

این منبع آگاه درباره میزان سوخت کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها گفت: کارت‌های اضطراری معمولا ظرفیتی بعدازظهر یا عصر هزار لیتر دارند. ممکن است سهمیه یک کارت جایگاه در ساعات بعدازظهر یا عصر به پایان برسد، اما این موضوع به معنای تمام شدن بنزین در جایگاه نیست.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، شهروندان می‌توانند از کارت سوخت شخصی خود استفاده کنند. بنزین در جایگاه وجود دارد و تنها ممکن است امکان استفاده از یک کارت اضطراری خاص به دلیل پایان سهمیه آن کارت وجود نداشته باشد.

او در پایان گفت: مردم می‌توانند با کارت شخصی یا کارت اضطراری جایگاه سوخت‌گیری کنند. بنابراین در شرایط فعلی، مشکل اصلی کمبود بنزین نیست، بلکه نگرانی عمومی، استفاده گسترده از کارت‌های جایگاه، افزایش سفرها و فعال نبودن بخشی از نازل‌های سوخت باعث شکل‌گیری صف‌های طولانی شده است.