ساخت آهنگ ایرانی با هوش مصنوعی و صدای معین؛ فناوری نوین یا چالش تازه برای موسیقی؟
رشد ابزارهای هوش مصنوعی در ماههای اخیر باعث شده کاربران بتوانند تنها با چند کلیک، آهنگهایی با صدای خوانندگان مشهور ایرانی تولید کنند. در این میان، بازآفرینی صدای معین، خواننده نامدار موسیقی پاپ ایران، به یکی از پرطرفدارترین ترندهای فضای مجازی تبدیل شده است؛ پدیدهای که در کنار جذابیتهای فنی، پرسشهایی درباره حقوق هنرمندان و اصالت آثار موسیقایی مطرح میکند.
پیشرفت فناوری هوش مصنوعی در حوزه موسیقی، فصل تازهای را در صنعت سرگرمی گشوده است. امروزه نرمافزارها و پلتفرمهای مبتنی بر هوش مصنوعی قادرند با تحلیل نمونههای صوتی یک خواننده، صدایی بسیار نزدیک به صدای واقعی او تولید کنند و حتی ترانههای جدیدی را با همان لحن و سبک اجرا به مخاطبان ارائه دهند.
در میان خوانندگان ایرانی، نام «معین» بیش از بسیاری از هنرمندان دیگر در پروژههای تولید موسیقی با هوش مصنوعی دیده میشود. دلیل این موضوع را میتوان در محبوبیت گسترده، صدای منحصربهفرد و سابقه طولانی فعالیت هنری این خواننده جستوجو کرد.
معین که از چهرههای ماندگار موسیقی پاپ ایران به شمار میرود، فعالیت حرفهای خود را از دهه ۱۳۵۰ آغاز کرد و طی چند دهه با اجرای آثار خاطرهانگیزی توانست جایگاه ویژهای در میان فارسیزبانان سراسر جهان به دست آورد. سبک احساسی، تحریرهای خاص و رنگ صدای منحصر به فرد او باعث شده است هوش مصنوعی بتواند الگوهای مشخصی را از اجرای وی استخراج و بازتولید کند.
کاربران شبکههای اجتماعی در ماههای اخیر آهنگهای متعددی را منتشر کردهاند که با استفاده از فناوری هوش مصنوعی و با شبیهسازی صدای معین ساخته شدهاند. برخی از این آثار، بازخوانی ترانههای روز و برخی دیگر قطعاتی کاملاً جدید هستند که هرگز توسط این هنرمند اجرا نشدهاند. همین موضوع موجب شگفتی بسیاری از مخاطبان شده است؛ زیرا تشخیص تفاوت میان صدای واقعی و صدای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در برخی موارد دشوار است.
با این حال کارشناسان موسیقی و حقوق رسانه معتقدند استفاده از صدای هنرمندان بدون کسب اجازه میتواند چالشهای حقوقی و اخلاقی به همراه داشته باشد. از یک سو هوش مصنوعی فرصتهای تازهای برای خلاقیت و تولید محتوا فراهم میکند و از سوی دیگر ممکن است حقوق معنوی صاحبان آثار و هنرمندان را تحت تأثیر قرار دهد.
فعالان حوزه موسیقی بر این باورند که فناوری هوش مصنوعی به خودی خود تهدید محسوب نمیشود، اما استفاده مسئولانه از آن اهمیت زیادی دارد. به گفته آنان، مخاطبان باید بدانند بسیاری از آهنگهایی که این روزها با عنوان «آهنگ جدید معین» در فضای مجازی منتشر میشوند، در واقع تولیدات هوش مصنوعی هستند و ارتباطی با فعالیت رسمی این خواننده ندارند.
به نظر میرسد با گسترش فناوریهای تولید صدا، صنعت موسیقی ایران نیز ناگزیر به تدوین چارچوبهای مشخص برای استفاده از هوش مصنوعی خواهد بود؛ موضوعی که میتواند آینده رابطه میان فناوری و هنر را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.
آهنگی که هوش مصنوعی با صدای معین ساخته است گوش می دهید.