تحلیل روانشناسی خبر ترند / حملات مرگبار به عربستان/ آیا ناامنی، سرمایه گذاران را از رؤیای اقتصادی بن سلمان دور می کند؟

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، به گزارش رویترز عربستان با موج تازه ای از حملات موشکی و پهپادی روبرو شده و فعالیت فرودگاه ریاض پس از حمله مرگبار روز شنبه همچنان متوقف بوده است. حملات به زیرساخت های این کشور در شرایطی رخ داد که ریاض میزبان یک کنفرانس مهم انرژی بود و تلاش می کرد جایگاه خود را به عنوان مقصد سرمایه گذاری بین المللی حفظ کند.  در تحلیل رویترز، این حملات تهدیدی برای برنامه تنوع بخشی اقتصادی عربستان و هدف این کشور برای جذب سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی توصیف شد. همچنین گزارش هایی از انصراف برخی مدیران ارشد شرکت های بزرگ انرژی از حضور در یک رویداد بین المللی در ریاض منتشر شد.

البته این گزارش ها به معنای خروج قطعی سرمایه گذاران از عربستان یا شکست برنامه های اقتصادی این کشور نیست. میزان اثرگذاری حملات به تداوم ناامنی، واکنش دولت ها، وضعیت بازارها و ارزیابی سرمایه گذاران از ریسک های آینده بستگی دارد.

سرمایه گذار از چه چیزی می ترسد؟

در تصمیم های اقتصادی، تنها سود احتمالی اهمیت ندارد؛ میزان اطمینان به آینده نیز نقش دارد. سرمایه گذاری که با احتمال اختلال در حمل ونقل، آسیب به زیرساخت ها یا تشدید درگیری نظامی مواجه می شود، ممکن است در محاسبات خود هزینه های تازه ای برای بیمه، امنیت، تأخیر در اجرا یا توقف فعالیت در نظر بگیرد.

از منظر روانشناسی تصمیم گیری، این وضعیت با مفهوم گریز از ریسک ارتباط دارد یعنی افراد در برخی شرایط برای دوری از زیان احتمالی، تصمیمی محتاطانه تر می گیرند، حتی اگر فرصت سودآوری همچنان وجود داشته باشد. با این حال، واکنش همه سرمایه گذاران یکسان نیست و شرکت های مختلف با توجه به صنعت، افق زمانی و میزان تحمل ریسک خود تصمیم می گیرند.

مفهوم دیگر، عدم تحمل عدم قطعیت است؛ مفهومی که در پژوهش های روانشناسی برای بررسی دشواری کنار آمدن با موقعیت های نامعلوم بکار می رود. در شرایطی که مشخص نیست ناامنی چه زمانی پایان می یابد یا چه زیرساخت هایی ممکن است هدف قرار گیرند، پیش بینی هزینه ها و برنامه ریزی بلندمدت دشوارتر می شود اما باید مرز تحلیل را روشن نگه داشت: این مفاهیم می توانند بخشی از سازوکار تصمیم گیری در شرایط ناامن را توضیح دهند؛ آنها به تنهایی ثابت نمی کنند که یک سرمایه گذار مشخص از عربستان خارج شده یا تصمیم گرفته است سرمایه گذاری خود را متوقف کند. برای فهم رفتار واقعی سرمایه گذاران، باید به داده های بازار و تصمیم های ثبت شده شرکت ها نیز رجوع کرد.

چرا ناامنی می تواند به مسئله ای اقتصادی تبدیل شود؟

سرمایه گذاری بلندمدت معمولاً به پیش بینی پذیری نیاز دارد. شرکت ها برای ساخت کارخانه، توسعه گردشگری، ایجاد زیرساخت یا راه اندازی پروژه های فناوری باید بتوانند هزینه ها و زمان بندی فعالیت خود را برآورد کنند.

اگر ناامنی باعث تعطیلی فرودگاه ها، اختلال در رفت وآمد مدیران و کارشناسان یا افزایش هزینه های حفاظت شود، ممکن است اجرای برخی پروژه ها دشوارتر شود. این یک مسیر اقتصادی قابل توضیح است؛ اما میزان خسارت یا اثر نهایی آن باید با اطلاعات واقعی هر بخش سنجیده شود.

برای عربستان، این موضوع اهمیت ویژه ای دارد زیرا برنامه های توسعه اقتصادی این کشور تنها به درآمد نفتی متکی نیستند و جذب سرمایه خارجی، گردشگری، حمل ونقل و توسعه صنایع جدید نیز در آن نقش دارند. در عین حال، ناامنی به تنهایی سرنوشت یک اقتصاد را تعیین نمی کند. توان مالی دولت، زیرساخت های موجود، سیاست های حمایتی، روابط بین المللی و مدت زمان درگیری نیز در تصمیم سرمایه گذاران اثرگذارند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

زیرا بحران های سیاسی و امنیتی فقط در میدان درگیری باقی نمی مانند آنها می توانند بر احساس امنیت، پیش بینی آینده و تصمیم گیری اقتصادی نیز اثر بگذارند. تحلیل روانشناسی کمک می کند بفهمیم چرا افزایش خطر و ابهام ممکن است افراد و سازمان ها را محتاط تر کند، اما جایگزین بررسی اقتصادی و شواهد واقعی نمی شود. در این پرونده، هدف پیش بینی قطعی شکست یا موفقیت اقتصادی عربستان نیست هدف، بررسی پیوند میان امنیت، ادراک ریسک و تصمیم گیری در شرایط نامطمئن است.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

مدیریت بحران تنها به واکنش نظامی یا اعلام مواضع سیاسی محدود نمی شود. حفاظت از زیرساخت های حیاتی، اطلاع رسانی دقیق، ارائه گزارش های شفاف درباره اختلال ها و برنامه های بازگشت به وضعیت عادی، می تواند به کاهش ابهام برای شهروندان، شرکت ها و سرمایه گذاران کمک کند.

در شرایط ناامن، وعده های کلی به تنهایی کافی نیستند؛ تصمیم گیران باید اطلاعات قابل ارزیابی درباره وضعیت زیرساخت ها، استمرار خدمات و برنامه های مدیریت ریسک ارائه کنند.

راهکار برای مردم

در زمان انتشار اخبار مربوط به جنگ و بحران های منطقه ای، میان خبر تأیید شده، پیش بینی کارشناسی و گمانه زنی در شبکه های اجتماعی تفاوت بگذارید. یک حمله یا افت روزانه بازار به تنهایی برای نتیجه گیری درباره آینده بلندمدت یک کشور کافی نیست. اگر این اخبار بر تصمیم های مالی شما اثر می گذارند، از تصمیم های شتاب زده بر مبنای ترس پرهیز کنید، منابع خبری معتبر را دنبال کنید و پیش از هر تصمیم مهم، شرایط مالی، افق زمانی و میزان ریسک پذیری خود را بسنجید. این توصیه به معنای نادیده گرفتن خطر واقعی نیست؛ هدف آن است که ارزیابی خطر جای واکنش هیجانی را بگیرد.

تلنگر روانشناسی

سرمایه برای رشد به فرصت نیاز دارد، اما برای ماندن به پیش بینی پذیری هم نیازمند است. ناامنی می تواند محاسبات اقتصادی را تغییر دهد؛ با این حال، برای تشخیص اثر واقعی آن باید به داده ها نگاه کرد، نه فقط به ترس ها و پیش بینی ها بنابراین، نباید نتیجه گرفت افزایش قیمت جهانی نفت به یک اندازه بر زندگی همه مردم اثر می گذارد. کشوری که سوخت را یارانه ای عرضه می کند، ممکن است در کوتاه مدت افزایش قیمت جهانی را کمتر به مصرف کننده منتقل کند؛ در مقابل، کشور یا صنعتی که وابستگی بیشتری به واردات انرژی دارد، ممکن است فشار بیشتری احساس کند.

گزارش های اقتصادی اخیر نیز نشان می دهند بازار نفت تنها تحت تأثیر میزان تولید نیست هزینه انتقال محموله ها، دسترسی به نفتکش ها و اختلال در مسیرهای تجاری نیز می توانند قیمت و دسترسی به انرژی را تحت تأثیر قرار دهند.