احتمال ورود محاصره اقتصادی ایران به حلقه دوم/ فشار از همسایگان به همسایگان آن‌ها

به گزارش خبرنگار سیاسی رکنا، اگر سناریوی فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران از محدودسازی مستقیم مبادلات کشور و کشورهای هم‌مرز با ایران فراتر برود و به کشورهای همسایه این کشورها نیز گسترش پیدا کند، با الگویی متفاوت از تحریم‌های متعارف مواجه خواهیم شد.

در این فرضیه، حلقه نخست فشار، اقتصاد ایران و شبکه مبادلات مستقیم آن را در بر می‌گیرد. حلقه پیرامونی بعدی، کشورهای همسایه ایران هستند و حلقه دوم مورد بحث، کشورهای هم‌مرز با همین همسایگان است؛ یعنی جغرافیای اقتصادی فشار از مرزهای ایران عبور می‌کند و به لایه‌های بعدی ارتباطات منطقه‌ای می‌رسد.

چرا این تغییر اهمیت دارد؟

اهمیت این سناریو در آن است که تجارت خارجی ایران تنها به ارتباط مستقیم با کشورهای همسایه وابسته نیست. بخشی از زنجیره تأمین، حمل‌ونقل، ترانزیت، خدمات مالی و دسترسی به بازارهای بین‌المللی از مسیر کشورهایی انجام می‌شود که ممکن است خودشان هم‌مرز ایران نباشند، اما با همسایگان ایران ارتباط جغرافیایی و اقتصادی دارند.

اگر در چنین شرایطی محدودیت‌های مالی و تجاری به این کشورها نیز تسری پیدا کند، دامنه اثرگذاری فشار اقتصادی می‌تواند گسترده‌تر شود.

تأثیر احتمالی بر جغرافیای تجارت

در این سناریو، مسئله فقط محدود شدن یک مسیر تجاری نیست؛ بلکه احتمال افزایش محدودیت در شبکه‌ای از ارتباطات منطقه‌ای مطرح است. شرکت‌های حمل‌ونقل، بیمه‌گران، مؤسسات مالی و فعالان اقتصادی کشورهای واقع در حلقه دوم ممکن است در صورت مواجهه با ریسک تحریم‌های ثانویه، همکاری‌های مرتبط با تجارت ایران را با احتیاط بیشتری دنبال کنند.

پیامد احتمالی چنین وضعیتی، افزایش هزینه ترانزیت، طولانی‌تر شدن زنجیره تأمین، دشوارتر شدن تسویه مالی و کاهش انعطاف‌پذیری تجارت خارجی خواهد بود.

اثر بر زندگی مردم

اگر این محدودیت‌ها به شکل مؤثر اجرا شوند، آثار آن می‌تواند به‌تدریج در اقتصاد داخلی نمایان شود؛ از افزایش هزینه واردات مواد اولیه و قطعات صنعتی تا دشوارتر شدن تأمین برخی تجهیزات پزشکی، دارو و کالاهای ضروری.

همچنین افزایش هزینه مبادلات خارجی و محدودیت دسترسی به منابع ارزی می‌تواند فشار تورمی را تشدید کند و قدرت خرید خانوارها را تحت تأثیر قرار دهد.

البته گسترش جغرافیایی فشار اقتصادی به معنای همراهی قطعی همه کشورهای واقع در این حلقه یا توقف کامل تجارت نیست. میزان اثرگذاری چنین سناریویی به تصمیم دولت‌ها، نوع محدودیت‌ها، روابط اقتصادی منطقه‌ای و امکان جایگزینی مسیرهای تأمین بستگی دارد.

مسئله اصلی برای اقتصاد ایران

اگر چنین فرضیه‌ای به سیاست عملی تبدیل شود، ایران صرفاً با دشوارتر شدن تجارت مستقیم مواجه نخواهد بود؛ بلکه ممکن است دسترسی به بخشی از شبکه گسترده‌تر اقتصادی و ترانزیتی پیرامون خود را نیز پرهزینه‌تر ببیند.

در چنین شرایطی، حفظ زنجیره تأمین کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی، تقویت ظرفیت تولید داخلی، مدیریت منابع ارزی و کاهش وابستگی به مسیرهای محدود تجاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در نهایت، پیامد اصلی چنین سناریویی برای مردم می‌تواند در افزایش هزینه زندگی، فشار بر تولید، کاهش قدرت خرید و دشوارتر شدن دسترسی به برخی کالاها و خدمات ضروری نمایان شود.

نکته تعیین‌کننده این است که اگر فشار اقتصادی از مرزهای ایران عبور کند و به همسایگان همسایگان برسد، دیگر فقط با مسئله تحریم تجارت ایران روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با احتمال محدودتر شدن فضای اقتصادی پیرامونی کشور مواجه خواهیم بود.

 

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1268242