احمد زیدآبادی: نسل جدید اسرائیل تندروتر شدند

به گزارش رکنا ، بخشی از گفتگوی عصر ایران با احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر مسائل سیاسی را بخوانید ؛

۷ اکتبر چگونه جامعه اسرائیل را تغییر داد؟

سوال : به نظر شما حمله ۷ اکتبر چه تأثیری بر جامعه اسرائیل گذاشته است؟ این واقعه چه پیامدی برای انتخابات آینده و موقعیت بنیامین نتانیاهو خواهد داشت؟

زیدآبادی : واقعیت این است که ۷ اکتبر جامعه اسرائیل را به‌شدت تکان داد و تأثیرات عمیقی بر ذهنیت مردم این کشور گذاشت.

در اسرائیل، معمولاً بیش از نیمی از جمعیت یا دست‌کم بخش بزرگی از آن، از یافتن راهی مسالمت‌آمیز برای همزیستی با فلسطینی‌ها، از طریق جدایی سرزمینی یا راه‌حل دوکشوری، حمایت می‌کردند. اما ۷ اکتبر بخش قابل توجهی از جامعه اسرائیل را به سمت تندروی بیشتر سوق داد و باعث شد بسیاری از مردم نسبت به امکان همزیستی با فلسطینی‌ها بدبین شوند.

در نتیجه، تعادل پیشین در افکار عمومی اسرائیل تا حد زیادی از بین رفته و گرایش به جریان‌های تندرو و افراطی افزایش یافته است. به نظر می‌رسد راه‌حل دوکشوری اکنون طرفداران بسیار کمتری در جامعه اسرائیل دارد و حمایت از آن به حدود یک‌چهارم جمعیت یا کمتر رسیده است. با این حال، مسئله اینجاست که راه‌حل جایگزین روشنی نیز وجود ندارد. اگر قرار نباشد مسئله فلسطین از طریق جدایی سرزمینی و تشکیل دو کشور حل شود، سرنوشت این مناقشه چه خواهد شد؟ این پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده است.

از نظر سیاسی، ۷ اکتبر به بقای دولت نتانیاهو نیز کمک کرد. دولت او پیش از این واقعه با بحران‌های جدی و اعتراضات خیابانی گسترده روبه‌رو بود، اما جنگ و شرایط امنیتی پس از آن به او امکان داد تا حدود زیادی در قدرت باقی بماند.

با این حال، نحوه مواجهه نتانیاهو با حمله ۷ اکتبر به یکی از نقاط ضعف او تبدیل شده است. منتقدانش معتقدند که او تهدید را نادیده گرفته، ابعاد آن را به‌درستی ارزیابی نکرده و نتوانسته است واکنش مناسبی در برابر آن نشان دهد.

مهم‌تر اینکه نتانیاهو، برخلاف برخی مقام‌های امنیتی و نظامی اسرائیل، مسئولیت سیاسی این شکست را نپذیرفته و اجازه نداده است کمیسیون تحقیق دولتی برای بررسی ابعاد آن تشکیل شود. مجموع این عوامل موقعیت شخصی او را در برابر رقبایش تضعیف کرده است.

چرا نارضایتی از نتانیاهو به معنای حذف او نیست؟

سوال : با وجود انتقادها از عملکرد نتانیاهو در ماجرای ۷ اکتبر، جنگ غزه و مسائل داخلی مانند سربازی حریدی‌ها، چرا مخالفان او هنوز برای رسیدن به اکثریت پارلمانی با چالش مواجه‌اند؟ اگر نارضایتی از دولت تا این اندازه گسترده است، چرا کنار زدن نتانیاهو آسان نیست؟

پاسخ : نارضایتی از نتانیاهو وجود دارد، اما این نارضایتی به معنای تغییر کامل نگاه جامعه اسرائیل به او نیست.

نتانیاهو سال‌های طولانی نخست‌وزیر بوده و در گذشته به‌عنوان چهره‌ای برخوردار از توانایی تأمین امنیت شناخته می‌شده است. موقعیت او در مقاطعی بسیار مستحکم بود و فاصله‌اش با دیگر چهره‌های سیاسی برای رهبری اسرائیل قابل توجه به نظر می‌رسید. حزب لیکود نیز با فاصله زیادی در جایگاه حزب اول قرار داشت.

از طرف دیگر، همان‌طور که گفتم، جامعه اسرائیل پس از ۷ اکتبر به سمت تندروی بیشتر و برخورد شدیدتر با فلسطینی‌ها حرکت کرده است. بنابراین، بخشی از عواملی که پیش‌تر به سود نتانیاهو عمل می‌کردند، همچنان در فضای سیاسی اسرائیل حضور دارند؛ هرچند عملکرد او در مدیریت بحران امنیتی موقعیتش را تضعیف کرده است.

نکته دیگر اینکه جنگ با ایران در جامعه اسرائیل به اندازه برخی مسائل دیگر محل مناقشه نیست و به نظر می‌رسد در این زمینه توافق بیشتری وجود دارد. حتی درباره جنگ غزه نیز نارضایتی عمومی لزوماً به معنای مخالفت گسترده با اصل جنگ نیست. آنچه به‌ویژه برای نتانیاهو محل انتقاد قرار گرفته، مسئولیت او در پیشگیری از حمله ۷ اکتبر و ناتوانی در پیش‌بینی آن است.