طرح جدید بنزین 2 راننده را با هزاران لیتر سوختگیری از 38 جایگاه شناسایی کرد+ جزئیات کامل طرح جدید بنزین

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، در نشست خبری روز یکشنبه ۳ آبان، با تشریح جزئیات طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه، گفت این طرح با هدف شناسایی دقیق‌تر سوخت‌گیری‌ها، مدیریت مصرف بنزین و فراهم کردن امکان سیاست‌گذاری هدفمند در حوزه توزیع سوخت اجرا شده است.

وی با اشاره به اینکه این طرح در مرحله آزمایشی قرار دارد، توضیح داد که از مجموع حدود ۳۶۰ جایگاه عرضه سوخت در استان تهران، تاکنون ۲۵۰ جایگاه به تجهیزات و زیرساخت‌های مورد نیاز مجهز شده‌اند.

به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، اجرای آزمایشی این طرح به‌تدریج انجام شده تا مشکلات احتمالی شناسایی و برطرف شود و پس از تکمیل و اصلاح زیرساخت‌ها، امکان توسعه آن به سایر مناطق کشور فراهم شود.

روزانه ۵۹ میلیون لیتر بنزین با کارت جایگاه عرضه می‌شد

ویس‌کرمی با اشاره به آمار مصرف بنزین در نیمه نخست شهریور ۱۴۰۵ اظهار کرد: از ابتدای شهریور تا ۱۶ شهریور، میانگین مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۴۴ میلیون لیتر بود که ۵۹ درصد آن با کارت سوخت شخصی و ۴۱ درصد با کارت اضطراری جایگاه انجام می‌شد.

بر این اساس، روزانه حدود ۵۹ میلیون لیتر بنزین با کارت اضطراری جایگاه عرضه می‌شد؛ درحالی‌که اطلاعات هویتی افرادی که با این کارت‌ها سوخت‌گیری می‌کردند، به شکل مورد نیاز برای شناسایی و تحلیل دقیق تراکنش‌ها در دسترس نبود.

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی با بیان اینکه اطلاعات سوخت‌گیری با کارت شخصی، از جمله مشخصات خودرو، میزان برداشت سوخت و محل سوخت‌گیری، قابل ردیابی است، گفت در روش قبلی استفاده از کارت جایگاه، مشخص نبود هر فرد با چه خودرویی، چند بار و در مجموع چه میزان بنزین دریافت کرده است.

به گفته وی، همین موضوع ضرورت ایجاد سازوکاری برای شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه را افزایش داده است.

چرا استفاده از کارت جایگاه محدود می‌شود؟

ویس‌کرمی با اشاره به تأکید قوانین بودجه سنواتی بر افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کاهش استفاده از کارت اضطراری جایگاه گفت: در سال‌های گذشته، تلاش‌هایی برای محدود کردن کارت‌های جایگاه انجام شد، اما حذف یا محدود کردن ناگهانی این کارت‌ها می‌توانست برای افرادی که کارت سوخت شخصی خود را همراه نداشتند، مشکل ایجاد کند و موجب شکل‌گیری صف در جایگاه‌ها شود.

وی توضیح داد که هدف از اجرای طرح جدید، شناسایی سوخت‌گیری‌ها و فراهم کردن امکان مدیریت دقیق‌تر مصرف است؛ نه اینکه در مرحله فعلی، استفاده از کارت اضطراری جایگاه به‌طور کامل متوقف شود.

بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، در مرحله آزمایشی، افراد همچنان می‌توانند با استفاده از کارت اضطراری جایگاه سوخت‌گیری کنند، اما تراکنش‌های آنها با شناسه مشخص ثبت می‌شود تا امکان بررسی و تحلیل میزان مصرف فراهم شود.

ماجرای فردی که ۱۰۵ بار سوخت‌گیری کرد

یکی از مهم‌ترین مواردی که ویس‌کرمی در تشریح نتایج اجرای آزمایشی طرح به آن اشاره کرد، شناسایی فردی بود که در دوره بررسی، ۱۰۵ بار با استفاده از کارت اضطراری جایگاه سوخت‌گیری کرده و بیش از ۲ هزار لیتر بنزین دریافت کرده بود.

به گفته وی، با اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری، امکان شناسایی تعداد دفعات مراجعه و مجموع بنزین دریافت‌شده توسط یک فرد فراهم شده است؛ اطلاعاتی که پیش از این در روش معمول استفاده از کارت جایگاه به این شکل قابل تجمیع و بررسی نبود.

این اطلاعات به مسئولان امکان می‌دهد الگوهای غیرمتعارف سوخت‌گیری را شناسایی کنند و در صورت اتخاذ سیاست‌های جدید، تصمیم‌های دقیق‌تری درباره نحوه توزیع سوخت بگیرند.

البته ویس‌کرمی تأکید کرد که در مرحله فعلی، سیاست محدودکننده جدیدی بر اساس تعداد دفعات سوخت‌گیری اعمال نشده و مثال‌های مطرح‌شده برای توضیح ظرفیت سامانه و اطلاعاتی است که از اجرای طرح به دست آمده است.

فرد دوم در ۳۸ جایگاه سوخت‌گیری کرد

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی همچنین از شناسایی مورد دیگری خبر داد که در آن، یک فرد به ۳۸ جایگاه مختلف مجهز به طرح مراجعه کرده و در مجموع ۹۸ بار توکن سوخت‌گیری دریافت کرده بود.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، مجموع بنزین دریافت‌شده در این مورد به ۲ هزار و ۳۳۷ لیتر رسید. همچنین این فرد در روز ۳۰ مهر، چهار بار برای دریافت توکن سوخت‌گیری اقدام کرده و در مجموع ۹۵ لیتر بنزین دریافت کرده بود.

اهمیت این دو نمونه از آن جهت است که سامانه جدید می‌تواند دفعات سوخت‌گیری، میزان برداشت سوخت و تعدد جایگاه‌های مورد مراجعه را برای بررسی‌های بعدی ثبت کند.

با این حال، صرف تعداد بالای سوخت‌گیری به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف یا قاچاق نیست و برای چنین نتیجه‌گیری‌ای به بررسی‌های تکمیلی نیاز است.

در تهران مصرف بنزین کاهش یافت؟

ویس‌کرمی در بخش دیگری از سخنان خود، به آمار مصرف بنزین در استان تهران اشاره کرد و گفت: در مهر ۱۴۰۴، سهم استفاده از کارت سوخت شخصی در تهران حدود ۴۹ درصد و سهم کارت اضطراری جایگاه حدود ۵۱ درصد بود.

به گفته وی، در مهر ۱۴۰۵، سهم کارت شخصی به حدود ۵۸ درصد افزایش یافت و سهم کارت اضطراری جایگاه به حدود ۴۲ درصد رسید.

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی همچنین اعلام کرد که میانگین مصرف روزانه بنزین در تهران در مهر ۱۴۰۵ حدود ۲۰ میلیون لیتر بوده و این میزان در مقایسه با مهر سال قبل، حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار لیتر در روز کمتر شده است.

وی این آمار را از نتایج قابل توجه اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت مصرف دانست و یادآور شد که در زمان اجرای این طرح، هنوز همه جایگاه‌های استان تهران به سامانه جدید مجهز نشده بودند.

این آمار مربوط به مقایسه مصرف در دو دوره زمانی است و به‌تنهایی نمی‌توان تمام کاهش مصرف را صرفاً به اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری نسبت داد.

سوخت‌گیری‌ها چگونه ثبت و شناسایی می‌شوند؟

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی توضیح داد که برای اجرای این طرح، زیرساخت سخت‌افزاری و نرم‌افزاری جداگانه‌ای ایجاد شده است؛ زیرا به دلایل امنیتی و الزامات پدافند غیرعامل، سامانه جدید باید از سامانه هوشمند سوخت موجود مستقل باشد.

سامانه هوشمند سوخت کشور از سال ۱۳۸۶ به بهره‌برداری رسیده و همچنان مورد استفاده قرار دارد. به گفته ویس‌کرمی، برای اجرای طرح جدید، امکان استفاده مستقیم از بستر موجود کافی نبود و باید سامانه‌ای مجزا ایجاد می‌شد.

در این فرآیند، اطلاعات هویتی مالکان خودرو و اطلاعات مورد نیاز برای احراز هویت با همکاری بانک مرکزی در زیرساخت جدید به کار گرفته شده است.

وی توضیح داد که پس از مراجعه فرد به جایگاه، فرآیند احراز هویت انجام می‌شود و توکن اختصاصی برای سوخت‌گیری در اختیار او قرار می‌گیرد. این توکن شامل یک کد چهاررقمی است که برای انجام فرآیند سوخت‌گیری استفاده می‌شود.

در نتیجه، سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه همچنان امکان‌پذیر است، اما تراکنش انجام‌شده به شناسه فرد مرتبط می‌شود و اطلاعات آن برای تحلیل‌های بعدی قابل استفاده خواهد بود.

آیا قرار است سهمیه بنزین به کارت بانکی منتقل شود؟

ویس‌کرمی تأکید کرد که طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه، با طرح انتقال سهمیه سوخت از کارت هوشمند سوخت به کارت بانکی دو موضوع جداگانه هستند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

به گفته وی، انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی، طرحی قانونی با آیین‌نامه و سازوکار اجرایی مستقل است که اجرای آن در چارچوب وظایف دستگاه‌های مسئول پیگیری می‌شود. وی وزارت امور اقتصادی و دارایی را متولی اصلی اجرای آن معرفی کرد و گفت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی نیز در بخش‌هایی از این فرآیند همکاری دارد.

بنابراین، اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری به معنای انتقال فعلی سهمیه بنزین به کارت بانکی نیست و این دو برنامه باید جداگانه بررسی شوند.

آیا محدودیت جدیدی برای دفعات سوخت‌گیری اعمال می‌شود؟

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی گفت اطلاعات به‌دست‌آمده از طرح جدید می‌تواند در آینده مبنای تصمیم‌گیری درباره نحوه تخصیص و مدیریت مصرف سوخت قرار گیرد.

وی برای توضیح این موضوع، به‌صورت فرضی مثال زد که ممکن است در آینده، بر اساس مصوبات و تصمیم‌های مراجع مسئول، تعداد دفعات مجاز سوخت‌گیری برای هر فرد یا میزان برداشت سوخت در بازه‌های زمانی مشخص مورد بررسی قرار گیرد.

با این حال، او تصریح کرد که اعداد مطرح‌شده در این زمینه صرفاً مثال بوده‌اند و در حال حاضر چنین محدودیت‌هایی به‌عنوان سیاست اجرایی جدید اعلام نشده است.

وی همچنین گفت تصمیم‌های مرتبط با سهمیه، نرخ سوخت و سایر سیاست‌های کلان در چارچوب مصوبات و سازوکارهای قانونی اتخاذ می‌شوند و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی مجری تصمیم‌های ابلاغ‌شده است.

دریافت هزینه احراز هویت از مردم قانونی است؟

یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در نشست خبری، دریافت مبلغی بابت احراز هویت در فرآیند اجرای طرح بود.

ویس‌کرمی در پاسخ به این موضوع گفت دریافت این مبلغ با مجوز انجام می‌شود و هزینه‌های مربوط به ایجاد، نگهداری و پشتیبانی زیرساخت جدید، از جمله تجهیزات نصب‌شده در جایگاه‌ها، نرم‌افزار و خدمات پشتیبانی، در اجرای طرح مورد توجه قرار گرفته است.

به گفته وی، تجهیزات مورد نیاز بسته به تعداد نازل‌های هر جایگاه متفاوت است و نگهداری و پشتیبانی از این سامانه نیز به نیروی انسانی و خدمات فنی نیاز دارد.

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تأکید کرد که تصمیم‌های مربوط به این طرح بر اساس مجوزها و مصوبات مربوطه اتخاذ شده‌اند.

مبنای قانونی اجرای طرح جدید چیست؟

ویس‌کرمی با اشاره به مصوبات هیئت وزیران گفت اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری در چارچوب سیاست‌های کلان مدیریت مصرف انرژی و تخصیص هدفمند سوخت انجام می‌شود.

وی از مصوبه مربوط به برنامه جامع تخصیص حامل‌های انرژی در شبکه حمل‌ونقل کشور و راهبرد مربوط به تخصیص بهینه و هدفمند سهمیه سوخت به خودروها و موتورسیکلت‌های شخصی یاد کرد.

به گفته وی، یکی از محورهای این برنامه، ایجاد امکان شناسه‌دار کردن انواع سوخت‌گیری خودروها و موتورسیکلت‌های شخصی است؛ موضوعی که اجرای آزمایشی آن در تهران آغاز شده است.

او همچنین به مصوبه مرتبط با مدیریت سهمیه و نرخ‌های بنزین اشاره کرد و توضیح داد که تصمیم‌گیری درباره تغییر سهمیه‌ها و نرخ‌ها در چارچوب کارگروه پیش‌بینی‌شده در مصوبات مربوطه انجام می‌شود.

هدف نهایی طرح چیست؟

بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، هدف اصلی از اجرای طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری، افزایش شفافیت در توزیع بنزین، شناسایی الگوهای مصرف، فراهم کردن امکان مدیریت هدفمندتر سهمیه‌ها و کمک به جلوگیری از عرضه خارج از شبکه سوخت است.

وی با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف بنزین، به‌ویژه در مناطق مرزی، گفت ثبت دقیق‌تر اطلاعات سوخت‌گیری می‌تواند به بررسی بهتر جریان توزیع سوخت و شناسایی موارد نیازمند بررسی کمک کند.

در مجموع، طرح جدید در حال حاضر در مرحله آزمایشی قرار دارد و هنوز به معنای حذف کارت اضطراری جایگاه یا اعمال محدودیت تازه برای همه مردم نیست. ادامه اجرای طرح، بررسی نتایج و رفع اشکالات احتمالی، از مراحل مورد اشاره مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی برای توسعه احتمالی آن است.