بذر قاچاق در کمین کشاورزان؛ موانع ارزی و گمرکی کار دست بازار می‌دهد

به گزارش رکنا، واردات بذر اصلاح‌شده با موانعی چون دشواری انتقال ارز، افزایش هزینه‌های تأمین نقدینگی، اختلال حمل‌ونقل و رقابت قیمتی با بذرهای قاچاق مواجه است؛ مشکلاتی که تأمین به‌موقع بذر در فصل کشت را دشوار کرده‌اند.

علی وزیری رئیس انجمن واردکنندگان بذر اصلاح‌شده  به مشکلات واردکنندگان بذر اصلاح‌شده در شرایط جنگ و تحریم اشاره کرد و گفت: واردات بذر با تقویم کشت و زمان عرضه محصول ارتباط مستقیم دارد و نمی‌توانیم برای دریافت تخصیص ارز منتظر بمانیم.

برای اینکه بذر در زمان مناسب وارد کشور و به بازار عرضه شود، ناچاریم گاهی پیش از دریافت تخصیص ارز، محموله را به‌طور کامل ترخیص کرده و سپس آن را در بازار به فروش برسانیم.

در چنین شرایطی، اگر نرخ ارز تغییر کند، شرکت‌های واردکننده ممکن است با زیان‌های جدی مواجه شوند؛ زیرا کالا را وارد کرده‌اند، اما هنوز وضعیت تخصیص ارز آن‌ها مشخص نشده است.

اختلال در حمل‌ونقل بذرهای هیبریدی

رئیس انجمن واردکنندگان بذر اصلاح‌شده ایران به دشواری حمل‌ونقل اشاره و عنوان کرد: محدودیت پروازهای مستقیم از اروپا و دشواری انتقال محموله‌ها از مسیر ترکیه، واردات بذرهای هیبریدی را با مشکل مواجه کرده است.

این بذرها به‌دلیل عملکرد بالاتر، مقاومت در برابر بیماری‌ها و کیفیت بهتر محصول، با وجود قیمت بالا تقاضای قابل‌توجهی دارند و اختلال در تأمین آن‌ها می‌تواند بر تولید محصولات کشاورزی اثر بگذارد.

هرچند قیمت این نوع بذر بالاست، به‌دلیل کیفیت و کمیت بالاتر محصول نهایی، تقاضای قابل‌توجهی برای آن‌ها وجود دارد.

بنابراین، اختلال در واردات و حمل‌ونقل این بذرها می‌تواند بر تولید محصولات کشاورزی نیز اثر بگذارد.

این فعال اقتصادی افزایش نرخ ارز را یکی دیگر از چالش‌های اصلی این صنف دانست و گفت: با افزایش افسارگسیخته نرخ ارز، واردکنندگان برای تأمین میزان بذر ثابت، به بیش از دو برابر منابع ریالی نیاز دارند.

این مسئله شرکت‌های کوچک، متوسط و بزرگ را درگیر کرده و فشار نقدینگی قابل‌توجهی بر این صنف وارد کرده می‌کند.

این موضوع در کنار تأخیرهای احتمالی در تخصیص ارز و دشواری انتقال پول، فشار مالی قابل توجهی بر واردکنندگان وارد می‌کند.

خطر گسترش قاچاق بذر

وزیری یکی دیگر از مشکلات این حوزه را سیاست‌های گمرکی و مالیاتی دانست که به گفته او، می‌تواند زمینه را برای افزایش واردات غیررسمی فراهم کند.

او توضیح داد: بر اساس اطلاعاتی که به دست ما رسیده، ترخیص بذر در ترکیه با پرداخت 1 درصد انجام می‌شود؛ این در حالیست که ترخیص همان بذر در ایران حدود 14 درصد هزینه دارد.

از آنجا که بذرهای اصلاح‌شده معمولاً حجم کم و ارزش بالایی دارند، اختلاف هزینه‌های ترخیص می‌تواند انگیزه قاچاق این محصولات را افزایش دهد.

اگر بذرهای وارداتی از مسیرهای غیررسمی وارد بازار شوند، نظارت‌های کیفی نیز تضعیف خواهد شد و زمینه برای عرضه محصولات تقلبی گسترش می‌یابد.

او با تأکید بر حساسیت کیفیت بذر در فرآیند تولید کشاورزی بیان کرد: اگر بذر خریداری‌شده از سوی کشاورز به‌درستی سبز نشود، زیان او تنها به هزینه خرید بذر محدود نخواهد بود.

هزینه زمین، آب، نیروی کار، کود و سموم نیز از بین می‌رود و خسارت قابل توجهی به تولیدکننده وارد می‌شود.

از این رو، بازنگری در سیاست‌های گمرکی و مالیاتی این حوزه ضروری است تا شرایط رقابت میان واردات رسمی و غیررسمی به‌گونه‌ای نباشد که قاچاق را توجیه‌پذیر کند.

امید به بهبود همکاری دولت و بخش خصوصی

رئیس انجمن واردکنندگان بذر اصلاح‌شده ایران با اشاره به پیگیری مشکلات از طریق دستگاه‌های دولتی گفت: انجمن هفته گذشته با مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال و دفتر معاونت امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی جلساتی برگزار کرده و این نهادها برای همکاری در چارچوب اختیارات خود اعلام آمادگی کرده‌اند.

با این‌ حال، حل برخی مشکلات به اصلاح مقررات و پیش‌بینی تبصره‌های قانونی نیاز دارد و ممکن است بررسی آن‌ها به مجلس کشیده شود؛ چراکه بخشی از موانع موجود خارج از اختیارات انجمن و دستگاه‌های اجرایی مرتبط است.