رکنا گزارش می دهد؛
هما نه هواپیما دارد نه خلبان! / از اعتراف به بحران تا پرسش درباره مسئولیت مدیران ایران ایر
رکنا اقتصادی: مدیرعامل ایران ایر از کمبود خلبان، کاهش هواپیماهای عملیاتی، بدهی های سنگین، از دست رفتن مسیرهای درآمدزا و مشکلات انباشته این شرکت سخن می گوید؛ تصویری که بیش از هر چیز، پرسش هایی جدی درباره سال ها مدیریت هما، نحوه مواجهه با بحران و برنامه نجات شرکت ملی هواپیمایی ایران ایجاد می کند. وقتی مدیرعامل از گسترش مشکلات به «سرطان» تشبیه شده سخن می گوید، افکار عمومی حق دارد بداند این بیماری ساختاری چگونه شکل گرفته و چه کسی قرار است هزینه درمان آن را بپردازد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، اظهارات اخیر طاهر عبدالحی، مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در نشست خبری امروز درباره وضعیت هما را نمی توان صرفاً یک گزارش معمولی از مشکلات عملیاتی دانست. وقتی مدیرعامل از کمبود خلبان، کاهش ظرفیت ناوگان، مشکلات تأمین قطعات، بدهی های عملیاتی و از دست رفتن بازارهای بین المللی صحبت می کند، در واقع از مجموعه ای از بحران ها پرده برمی‌دارد که مستقیماً بر عملکرد یکی از شناخته شده ترین شرکت های هواپیمایی کشور اثر گذاشته اند.
اما مسئله فقط فهرست کردن مشکلات نیست. پرسش اصلی این است که چرا شرکتی با سابقه طولانی فعالیت بین المللی، شبکه گسترده پروازی و نیروی انسانی متخصص، امروز باید درباره ابتدایی ترین نیازهای عملیاتی خود چنین تصویری ارائه دهد؟
اظهارات مدیرعامل هما درباره اینکه این شرکت با کمبود خلبان مواجه است، در کنار توضیحات او درباره کاهش تعداد هواپیماهای عملیاتی، وضعیتی را ترسیم می کند که نیازمند توضیحی فراتر از اشاره به تحریم ها و محدودیت های خارجی است.
تحریم ها واقعیت دارند؛ اما همه پرسش ها را پاسخ نمی دهند
تردیدی نیست که تحریم های بین المللی، محدودیت در خرید هواپیما و قطعات، دشواری تأمین مالی و موانع ارائه خدمات در فرودگاه های خارجی، صنعت هوانوردی ایران را با مشکلات جدی روبه رو کرده‌اند. هما نیز از این شرایط مستثنا نیست و نمی توان بدون در نظر گرفتن این محدودیت ها درباره عملکرد آن قضاوت کرد.
با این حال، وجود تحریم ها به معنای منتفی شدن ضرورت پاسخ گویی مدیریتی نیست. نحوه تخصیص منابع، برنامه ریزی برای نگهداری ناوگان، مدیریت بدهی ها، حفظ نیروی متخصص و اولویت بندی مسیرهای پروازی همچنان از موضوعاتی هستند که باید درباره آن ها توضیح داده شود.
اگر درآمدهای هما کاهش یافته و هزینه ها از درآمدهای شرکت پیشی گرفته اند، باید روشن شود که مدیریت شرکت برای کنترل هزینه ها، افزایش بهره وری و جلوگیری از تشدید زیان ها چه برنامه ای داشته است. همچنین لازم است مشخص شود کدام بخش از مشکلات مستقیماً ناشی از تحریم هاست و کدام بخش به تصمیمات مدیریتی و ساختار داخلی شرکت مربوط می شود.
نمی توان تمام مشکلات یک شرکت را به عوامل بیرونی نسبت داد و در عین حال، درباره سهم تصمیمات داخلی و مسئولیت مدیران توضیح روشنی ارائه نکرد.
بیش از ۹ هزار کارمند؛ اما چند هواپیمای عملیاتی؟
یکی از نکات مهم در اظهارات مدیرعامل هما، اشاره به شمار بیش از ۹ هزار نفری کارکنان شرکت و تناسب نداشتن مدیریت نیروی انسانی با کاهش تعداد هواپیماهای عملیاتی است.
این موضوع به تنهایی برای نتیجه گیری درباره مازاد نیروی انسانی یا تعیین میزان بهره وری کارکنان کافی نیست؛ چراکه ارزیابی دقیق به اطلاعاتی مانند تعداد هواپیماهای فعال، ترکیب مشاغل تخصصی، ساعات پرواز، تعهدات عملیاتی و هزینه های پرسنلی نیاز دارد.
با این حال، همین اظهارات یک پرسش اساسی را مطرح می کند: برنامه مدیریت هما برای ایجاد تناسب میان نیروی انسانی، ظرفیت واقعی ناوگان و درآمدهای شرکت چیست؟
وقتی مدیرعامل از ناهماهنگی میان تعداد کارکنان و ظرفیت عملیاتی سخن می گوید، انتظار می رود راهکارهای مشخصی نیز برای اصلاح این وضعیت ارائه شود. اعلام وجود مشکل، بدون انتشار برنامه اجرایی، زمان بندی و شاخص‌های قابل سنجش، تصویر روشنی از مسیر خروج از بحران به دست نمی دهد.
از دست رفتن مسیرهای درآمدزا؛ چرا هما کوچک تر شد؟
عبدالحی در تشریح وضعیت گذشته هما، از پروازهای این شرکت به مقاصدی مانند توکیو، پکن، سئول، بمبئی، بانکوک و کوالالامپور نام برد و توضیح داد که بخشی از این مسیرها در پی محدودیت های عملیاتی و مشکلات مالی محدود یا متوقف شده اند.
از دست رفتن بازارهای بین المللی، به ویژه مسیرهایی که امکان درآمدزایی دارند، فقط به معنای کاهش تعداد پروازها نیست. چنین اتفاقی می تواند سهم بازار شرکت را کاهش دهد، دسترسی آن به مشتریان را محدود کند و بازگشت به بازارهای از دست رفته را دشوارتر سازد.
البته برقراری مجدد هر مسیر به عواملی مانند تقاضای مسافر، هزینه عملیاتی، دسترسی به هواپیما، مجوزهای پروازی و امکان ارائه خدمات در مقصد وابسته است. بنابراین، بازگشت به شبکه پروازی گذشته بدون برنامه اقتصادی و عملیاتی امکان‌پذیر نخواهد بود.
با وجود این، انتظار می رود مدیریت هما توضیح دهد که برای حفظ مسیرهای سودآور چه اولویت هایی تعیین شده، کدام بازارها قابلیت بازگشت دارند و چه برنامه ای برای جلوگیری از تکرار چنین روندی وجود دارد.
بدهی چندمیلیون‌دلاری؛ بحران فقط روی زمین نمی ماند
اشاره مدیرعامل هما به بدهی حدود چهار میلیون دلاری مرتبط با یکی از موارد عملیاتی در مسیر استانبول نیز نشان می دهد که مشکلات مالی شرکت می توانند مستقیماً بر استمرار پروازها و خدمات رسانی به مسافران اثر بگذارند.
طبق توضیحات مطرح شده، در چنین شرایطی ممکن است فروش بلیت برای روزهای آینده محدود شود و برای جلوگیری از سرگردانی مسافران، شرکت های هواپیمایی دیگر وارد فرایند جابه جایی شوند.
این وضعیت از یک سو ضرورت مدیریت بدهی ها و تعهدات عملیاتی را نشان می دهد و از سوی دیگر، اهمیت اطلاع رسانی شفاف به مسافران را برجسته می کند. مسافر نباید آخرین حلقه ای باشد که از مشکلات مالی شرکت مطلع می شود؛ آن هم زمانی که بلیت خریده، برنامه سفر خود را تنظیم کرده و برای انجام پرواز به خدمات شرکت وابسته است.
در چنین شرایطی، انتشار اطلاعات دقیق درباره وضعیت پروازها، نحوه استرداد وجه، انتقال مسافران و مسئولیت های شرکت، بخشی از الزامات پاسخ گویی به مشتریان است.
وقتی مدیرعامل از «سرطان» سخن می‌گوید، برنامه درمان کجاست؟
تعبیر عبدالحی از گسترش مشکلات هما به «سرطان» و سرایت آن از یک بخش به بخش دیگر، شاید تصویری روشن از انباشت بحران ها ارائه کند؛ اما همین تشبیه، ضرورت پاسخ گویی دقیق تر را افزایش می دهد.
اگر مشکلات مالی، ناوگان، نیروی انسانی و بازارهای پروازی به یکدیگر گره خورده اند، راهکار نیز نمی تواند به توضیح جداگانه هر مشکل محدود بماند. هما به برنامه ای جامع نیاز دارد که در آن وضعیت واقعی ناوگان، منابع مالی، بدهی ها، نیروی انسانی، مسیرهای پروازی و اولویت های عملیاتی به صورت شفاف مشخص شده باشند.
مدیریت شرکت باید روشن کند که در کوتاه مدت چگونه از اختلال در پروازها و سرگردانی مسافران جلوگیری می کند، در میان مدت چه اقداماتی برای کاهش هزینه ها و افزایش ظرفیت عملیاتی در نظر گرفته و در بلندمدت چگونه قصد دارد جایگاه هما را در بازار حمل و نقل هوایی بازسازی کند.
همچنین انتشار گزارش های دوره ای از پیشرفت این برنامه ها می تواند امکان ارزیابی عملکرد مدیریت را فراهم کند؛ ارزیابی ای که باید بر پایه اطلاعات قابل بررسی انجام شود، نه صرفاً وعده ها یا توصیف ابعاد بحران.
هما به فهرست مشکلات بیشتر نیاز ندارد؛ برنامه خروج از بحران می خواهد
اظهارات مدیرعامل ایران ایر بار دیگر ابعاد مشکلات این شرکت را به صدر توجهات آورده است؛ اما مسئله اصلی پس از بیان این مشکلات آغاز می شود. تحریم ها، محدودیت تأمین قطعات، کاهش ناوگان و مشکلات مالی واقعیت هایی هستند که باید در هر ارزیابی منصفانه مورد توجه قرار گیرند. در مقابل، مسئولیت مدیریت منابع، کنترل هزینه ها، حفظ نیروی متخصص و پاسخ گویی به مسافران نیز قابل چشم پوشی نیست.
وقتی از کمبود خلبان، کاهش هواپیماهای عملیاتی، از دست رفتن مسیرهای درآمدزا و بدهی های سنگین سخن گفته می شود، پرسش افکار عمومی روشن است: برنامه مشخص برای تغییر این وضعیت چیست و نتایج آن در چه زمانی قابل ارزیابی خواهد بود؟
هما به عنوان شرکت هواپیمایی ملی، برای عبور از وضعیت فعلی به چیزی بیش از تشریح بحران نیاز دارد؛ نقشه راهی شفاف، زمان بندی شده و قابل سنجش که مسئولیت ها را مشخص کند و نشان دهد چگونه قرار است از ظرفیت های باقی مانده برای بازسازی فعالیت های شرکت استفاده شود.
بحران هما زمانی وارد مسیر حل و فصل خواهد شد که در کنار شرح مشکلات، درباره تصمیمات گذشته، مسئولیت های مدیریتی و راهکارهای عملی آینده نیز پاسخ های روشن و قابل ارزیابی ارائه شود.
متن کامل اظهارات مدیرعامل ایران ایر در نشست خبری را در لینک زیر بخوانید:
https://www.rokna.net/fa/tiny/news-1259411
-
اولین فیلم از محل قتل عام فامیلی در برج هرمزان شهرک غرب / گزارش خبرنگار رکنا ار جنایت امروز
ارسال نظر