ماهواره «خیام» در خدمت نقشه‌ برداری کشور / همکاری فضایی ایران وارد مرحله تازه ای شد

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، نشست تخصصی «نقش ماهواره‌های بومی و کاربرد تصاویر ماهواره‌ها در تولید، پایش و پردازش اطلاعات مکانی» به مناسبت هفته جهانی فضا، سه‌شنبه ۱۴ مهرماه در سازمان نقشه‌برداری کشور برگزار شد.

این نشست با حضور رؤسا، معاونان و مدیران سازمان نقشه‌برداری کشور و سازمان فضایی ایران برگزار شد و جمعی از متخصصان و پژوهشگران حوزه سنجش از دور و نقشه‌برداری نیز در آن به ارائه دیدگاه‌ها و آخرین یافته‌های خود پرداختند.

در این رویداد، دکتر صادقی نائینی، مشاور سازمان فضایی ایران، دکتر مناقبی، استاد سنجش از دور دانشگاه تهران و مهندسان گودرزی و ایمانپور از نمایندگان اداره کل نقشه‌برداری هوایی و فضایی سازمان نقشه‌برداری کشور، درباره ظرفیت ماهواره‌های بومی و کاربرد تصاویر ماهواره‌ای در تولید و پایش اطلاعات مکانی سخنرانی کردند.

تأکید بر هم‌افزایی دو سازمان

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در این نشست با تأکید بر سرعت بالای تحولات علمی و فناوری، همکاری میان دستگاه‌های تخصصی را ضرورتی برای پاسخگویی به نیازهای جدید کشور دانست.

دکتر صیدایی با اشاره به اهمیت نگاه علمی، تخصصی و راهبردی در برنامه‌های سازمان نقشه‌برداری کشور گفت: «این روند تحولات پرشتاب ایجاب می‌کند که همواره نگاه علمی، تخصصی و راهبردی، استفاده از فناوری‌های روز، شفاف‌سازی، هم‌افزایی، مشارکت و کاربردی بودن را در برنامه‌های خود داشته باشیم.»

وی افزود همکاری‌های میان سازمان نقشه‌برداری کشور و سازمان فضایی ایران آغاز شده و در قالب تفاهم‌نامه‌های مشترک دنبال می‌شود؛ همکاری‌هایی که هدف آن تلفیق داده‌های مختلف و کمک به نظام برنامه‌ریزی و مدیریت کشور است.

به گفته صیدایی، سازمان فضایی ایران و سازمان نقشه‌برداری کشور به‌عنوان دو مجموعه متولی داده‌های فضایی و مکانی، می‌توانند با کنار هم قرار دادن ظرفیت‌ها و تخصص‌های خود، نقش مؤثرتری در تأمین نیازهای اطلاعاتی کشور ایفا کنند.

داده‌های «خیام» به دست نقشه‌برداران رسید

یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این نشست، استفاده از داده‌های ماهواره «خیام» در فعالیت‌های تخصصی سازمان نقشه‌برداری کشور بود.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با اشاره به همکاری‌های یک سال و نیم اخیر دو مجموعه اظهار کرد: «توانسته‌ایم داده‌های ماهواره خیام را با همکاری سازمان فضایی جهت انجام پردازش‌های تخصصی دریافت کنیم.»

وی همچنین از تأکید مدیران دو سازمان بر تقویت همکاری‌های مشترک خبر داد و گفت این روند باید با سرعت و جدیت بیشتری ادامه پیدا کند تا ظرفیت داده‌های ماهواره‌ای در پاسخ به نیازهای کشور بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.

کلان‌داده‌ها؛ پیشران توسعه پایدار

صیدایی همچنین مدیریت کلان‌داده‌ها را یکی از پیشران‌های مهم توسعه پایدار در جهان دانست و گفت داده‌های زمینی، فضایی و اطلاعات مرتبط با فضا، از جمله داده‌های مهم و اثرگذار در این حوزه هستند.

به گفته وی، داده زمانی می‌تواند در تصمیم‌گیری و مدیریت کشور نقش مؤثر داشته باشد که دقیق، به‌روز، قابل اعتماد و مبتنی بر فناوری‌های روز باشد و بتواند نیازهای واقعی جامعه را پاسخ دهد.

حرکت جهان به سمت هزاران ماهواره

در ادامه این نشست، رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به رشد شتابان فعالیت‌های فضایی در جهان، از افزایش چشمگیر تعداد ماهواره‌های فعال در مدار زمین خبر داد.

دکتر سالاریه با بیان اینکه حدود یک دهه پیش تعداد ماهواره‌های فعال در مدار زمین حدود هزار ماهواره بود، گفت این تعداد اکنون در مسیر رسیدن به حدود ۱۰۰ هزار ماهواره قرار گرفته است؛ روندی که نشان‌دهنده گسترش روزافزون کاربردهای فضایی در جهان است.

وی یکی از مهم‌ترین مزیت‌های تصاویر ماهواره‌ای را سرعت بالای دسترسی به اطلاعات دانست و اظهار کرد ماهواره‌ها می‌توانند در مدت کوتاهی مناطق گسترده‌ای از کشور را تصویربرداری کنند؛ قابلیتی که در سایر روش‌های تصویربرداری زمینی با چنین سرعت و مقیاسی امکان‌پذیر نیست.

ماهواره‌های کوچک، دسترسی سریع‌تر به تصویر

رئیس سازمان فضایی ایران همچنین به توسعه ماهواره‌های کوچک در سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت امروزه ماهواره‌هایی با وزن کمتر از ۱۰۰ کیلوگرم نیز در مدار زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

به گفته سالاریه، افزایش تعداد ماهواره‌ها و توسعه منظومه‌های ماهواره‌ای می‌تواند زمان دسترسی به تصاویر مناطق مختلف زمین را کاهش دهد و امکان پایش مستمرتر و سریع‌تر را فراهم کند.

وی با اشاره به فعالیت شرکت‌های بزرگ بین‌المللی در حوزه تصویربرداری ماهواره‌ای افزود برخی از این شرکت‌ها منظومه‌هایی متشکل از بیش از ۱۰۰ ماهواره ایجاد کرده‌اند و کشورهای مختلف نیز همزمان در حال توسعه زیرساخت‌های ماهواره‌ای و ارتباطی خود هستند.

«پارس۲» در راه است

سالاریه در بخش دیگری از سخنان خود به تداوم همکاری با سازمان نقشه‌برداری کشور اشاره کرد و گفت محصولات ماهواره «خیام» در اختیار این سازمان قرار گرفته است.

وی همچنین اعلام کرد محصولات ماهواره «پارس۲» پس از پرتاب، در اختیار سازمان نقشه‌برداری کشور قرار خواهد گرفت؛ موضوعی که می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر از داده‌های ماهواره‌ای بومی در تولید، پایش و پردازش اطلاعات مکانی را فراهم کند.

برگزاری این نشست و تأکید دو سازمان بر توسعه همکاری‌های مشترک نشان می‌دهد استفاده از ظرفیت ماهواره‌های بومی در حوزه نقشه‌برداری، سنجش از دور و مدیریت اطلاعات مکانی، به یکی از محورهای جدی همکاری‌های فضایی و اطلاعاتی کشور تبدیل شده است.