چرا دولت با واردات خودرو لوکس مخالفت کرد؟ / پشت پرده چشم پوشی دولت از درآمد میلیاردی

به گزارش رکنا به نقل از دنیای اقتصاد، توقف خدمات بخش انتقال خودرو در سامانه میخک، در روزهایی که بانک مرکزی نسبت به پیامدهای ارزی واردات خودروهای گران‌قیمت انتقاد دارد، بار دیگر مسیر واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور را با ابهام روبه‌رو کرده است.

سرکنسولگری ایران در دبی دوشنبه‌شب اعلام کرد سامانه میخک برای ارائه خدمات کنسولی فعال است و تنها بخش مربوط به انتقال خودروی ایرانیان مقیم خارج، به دلیل به‌روزرسانی، موقتاً از دسترس خارج شده است.

این توضیح، توقف بخش خودرو را به یک موضوع فنی نسبت می‌دهد. با این حال، هم‌زمانی آن با مواضع اخیر بانک مرکزی این پرسش را مطرح کرده که آیا خدمات این بخش پس از به‌روزرسانی از سر گرفته می‌شود یا محدودیت‌های ارزی نیز بر ادامه فعالیت آن اثر گذاشته است؟

توقف خدمات سامانه، به معنای توقف رسمی واردات است؟

تا زمان تنظیم گزارش منبع، بانک مرکزی و سازمان توسعه تجارت توضیح رسمی درباره ارتباط غیرفعال شدن بخش خودرو در سامانه میخک با سیاست‌های ارزی منتشر نکرده‌اند. بنابراین، صرفاً بر اساس از دسترس خارج شدن این بخش نمی‌توان از توقف رسمی واردات خودروهای گران‌قیمت توسط ایرانیان خارج از کشور سخن گفت.

با این حال، مواضع بانک مرکزی درباره اولویت نداشتن واردات خودروهای لوکس، حساسیت نسبت به این اتفاق را افزایش داده و آینده این مسیر را به موضوعی قابل پیگیری تبدیل کرده است.

وزارت صمت: واردات تا پایان سال امکان‌پذیر است

در سوی دیگر، سخنگوی وزارت صمت دو روز پیش از انتشار گزارش منبع، در گفت‌وگو با خبرگزاری صداوسیما و در پاسخ به انتقادهای ارزی بانک مرکزی اعلام کرده بود واردات و ترخیص خودروهای سواری توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، در چارچوب ماده ۹۲ ضوابط اجرایی قانون بودجه ۱۴۰۵، تا پایان سال جاری امکان‌پذیر است.

بر اساس مکاتبه رئیس سازمان توسعه تجارت با رئیس‌کل گمرک نیز مهلت استفاده از این ظرفیت قانونی تا پایان سال ۱۴۰۵ تعیین شده است.

به این ترتیب، در حالی که وزارت صمت بر امکان ادامه واردات در مهلت مقرر تأکید دارد، بانک مرکزی پیامدهای ارزی این فرآیند را محل نگرانی می‌داند.

اختلاف بر سر «ارز شخصی» است

محور اصلی اختلاف، نحوه تأمین ارز و اثر واردات خودرو بر بازار ارز داخلی است. موافقان واردات توسط ایرانیان مقیم خارج استدلال می‌کنند که متقاضی، خودرو را با ارز در اختیار خود در خارج از کشور خریداری می‌کند؛ بنابراین، برای تأمین آن از منابع ارزی بانک مرکزی استفاده نمی‌شود.

اما بانک مرکزی موضوع را تنها به مرحله خرید خودرو محدود نمی‌کند. مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی، در اظهارات اخیر خود تأکید کرده است که در شرایط محدودیت‌های تجاری و ارزی، خودرو در اولویت تخصیص ارز قرار ندارد.

به گفته او، حتی واردات با ارز ایرانیان مقیم خارج نیز می‌تواند بر بازار ارز اثر بگذارد؛ زیرا خودرو پس از ورود، در بازار داخلی فروخته می‌شود و اگر ریال حاصل از فروش به ارز تبدیل و از کشور خارج شود، در نهایت تقاضای جدیدی در بازار ارز داخلی شکل می‌گیرد.

از نگاه بانک مرکزی، مسئله فقط منشأ ارز خرید خودرو نیست؛ سرنوشت پول حاصل از فروش آن نیز در ارزیابی پیامدهای این واردات اهمیت دارد.

دو سناریو برای آینده بخش خودرو در میخک

برای توضیح اتفاق اخیر، دو احتمال مطرح است. نخست، همان توضیح رسمی سرکنسولگری ایران در دبی: بخش انتقال خودرو به علت به‌روزرسانی موقتاً غیرفعال شده و پس از پایان فرآیند فنی، دوباره در دسترس متقاضیان قرار می‌گیرد.

احتمال دوم، ارتباط این توقف با سیاست ارزی است؛ به این معنا که محدودیت منابع و نگرانی بانک مرکزی درباره خروج ارز، بر مسیر ورود خودروهای گران‌قیمت اثر گذاشته باشد.

سناریوی دوم هنوز تأیید رسمی ندارد. روشن شدن وضعیت، به اعلام جزئیات از سوی دستگاه‌های مسئول و مشخص شدن زمان بازگشت خدمات بخش خودرو در سامانه میخک وابسته است؛ موضوعی که برای متقاضیان واردات، تعیین‌کننده خواهد بود.