پیش‌ بینی مهم از بازار مسکن در نیمه دوم سال 1405

بازار مسکن در حالی نیمه دوم سال را آغاز کرده که کاهش معاملات، افزایش هزینه‌های ساخت و خروج بخشی از سازندگان سنتی، چشم‌انداز این بازار را پیچیده‌تر کرده است. فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن، معتقد است قیمت مسکن در ۶ ماه آینده افزایش خواهد یافت، اما این افزایش قیمت لزوما به رونق معاملات منجر نمی‌شود و رکود همچنان ادامه خواهد داشت.

ایلاتی درباره رفتار متقاضیان مصرفی گفت: افرادی که قصد خرید مسکن برای مصرف شخصی دارند، نباید صرفا منتظر تغییر شرایط بازار بمانند و هر زمان توان مالی خرید پیدا کردند، می‌توانند برای خرید اقدام کنند.

به گفته او، در بازار مسکن طی دو دهه گذشته، به جز مقاطعی محدود، کاهش قابل توجه قیمت اتفاق نیفتاده است. این کارشناس همچنین کاهش تقاضای سوداگرانه در دوره رکود را اتفاقی مثبت دانست و تاکید کرد می‌توان با استفاده از ابزارهایی مانند مالیات بر عایدی سرمایه، معاملات سفته‌بازانه و مکرر را کاهش داد.

خروج سازندگان سنتی از بازار مسکن

ایلاتی وضعیت سرمایه‌گذاری در ساخت‌وساز را همچنان رکودی توصیف کرد و گفت سیاست‌های حمایتی و بانکی برای تقویت ساخت و عرضه مسکن شرایط مطلوبی ندارند. به گفته او، واگذاری زمین نیز هنوز به اندازه‌ای پیش نرفته که بتواند تحرک قابل توجهی در بازار ایجاد کند.

این شرایط باعث شده بخشی از سازندگان سنتی، به‌ویژه خرده‌سازانی که در گذشته یک یا دو واحد مسکونی می‌ساختند و سپس آنها را می‌فروختند، از بازار خارج شوند.

این کارشناس معتقد است رکود چند سال اخیر، مدل سنتی ساخت‌وساز را با چالش مواجه کرده است؛ به‌گونه‌ای که سازندگان دیگر نمی‌توانند بدون شناخت دقیق بازار، پروژه‌ای را آغاز کنند و پس از پایان ساخت به دنبال مشتری بگردند.

به گفته ایلاتی، پیش از شروع هر پروژه باید مشخص باشد واحدهای ساخته‌شده برای چه گروهی از متقاضیان در نظر گرفته شده‌اند. او حرکت به سمت ساخت‌وساز سفارشی و شناخت دقیق تقاضا را راهکاری برای جلوگیری از قفل شدن سرمایه سازندگان دانست.

قیمت مسکن بالا می‌رود، اما معاملات نه

ایلاتی افزایش هزینه ساخت و انتظارات تورمی را از عوامل اصلی رشد قیمت مسکن عنوان کرد و گفت مالکان نیز معمولا تحولات بازار ارز و طلا را هنگام تعیین قیمت ملک در نظر می‌گیرند.

او در عین حال تاکید کرد که افزایش قیمت مسکن لزوما به معنای افزایش معاملات نیست. به این ترتیب ممکن است قیمت اسمی ملک افزایش پیدا کند، اما قدرت خرید خانوارها کاهش یابد و حجم معاملات همچنان پایین بماند؛ وضعیتی که از آن می‌توان به عنوان «رکود تورمی» یاد کرد.

این کارشناس بازار مسکن درباره چشم‌انداز ۶ ماه آینده گفت: با توجه به نرخ فعلی ارز و چشم‌انداز پیش‌رو، انتظار می‌رود قیمت مسکن افزایش پیدا کند.

پیشنهاد واگذاری زمین حتی بدون زیرساخت

ایلاتی افزایش قیمت مسکن را اتفاق مطلوبی ندانست و تاکید کرد دولت می‌تواند با مجموعه‌ای از سیاست‌ها، سرعت رشد قیمت‌ها را کاهش دهد.

او واگذاری زمین را یکی از ابزارهای قابل استفاده برای کاهش فشار بازار عنوان کرد و گفت حتی اگر دولت امکان تامین زیرساخت برخی زمین‌ها را ندارد، می‌توان زمین‌های فاقد زیرساخت را در اختیار متقاضیان قرار داد تا خود آنها برای تامین زیرساخت اقدام کنند.

به گفته ایلاتی، حتی می‌توان درباره واگذاری زمین بدون زیرساخت از متقاضیان نظرخواهی کرد تا مشخص شود چه تعداد از آنها حاضر به دریافت چنین زمین‌هایی هستند.

در مجموع، بر اساس این دیدگاه، نیمه دوم سال می‌تواند برای بازار مسکن با افزایش قیمت و تداوم رکود معاملات همراه باشد؛ بازاری که در آن رشد هزینه ساخت و انتظارات تورمی از یک سو و کاهش قدرت خرید و ضعف تقاضای مصرفی از سوی دیگر، همچنان دو نیروی اصلی تعیین‌کننده مسیر بازار خواهند بود.