تأثیر ابزارهای جدید بانک مرکزی بر بازار طلا و دلار

امروز تنها شاهد یک موضوع مهم نبودیم. در این گزارش به تحلیل تاثیر داده های تورمی آمریکا بر تصمیم گیری فدرال رزرو و تغییرات احتمالی در بازار طلا می پردازیم. همچنین به بررسی تاثیر تعداد شاغلان خانوار بر شانس مالکیت مسکن پرداخته و در ادامه، به تحلیل نقش دیجیتالی شدن تجارت و فاصله موجود بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه می پردازیم. در پایان نیز به چگونگی استفاده از بانکداری سایه در مقابله با تحریم ها خواهیم پرداخت.

در این گزارش با «تیتر یک» همراه باشید. سه شنبه، 17 شهریور 1405.

تاثیر داده های تورم آمریکا بر بازارها

در ایران، قیمت طلا تحت دو عامل کلیدی، قیمت اونس جهانی و نرخ دلار، نوسان دارد. نرخ دلار همچنان متاثر از تحولات سیاسی تغییر می کند، اما عامل دیگری که بر اونس جهانی تاثیرگذار است، داده های تورمی آمریکاست که به زودی منتشر خواهد شد.

داده تورم مصرف کننده (CPI) در حالی منتشر می شود که بازارها در انتظار جلسه سپتامبر فدرال رزرو هستند. این گزارش می تواند دیدگاه ها درباره تغییرات نرخ بهره را تحت تاثیر قرار دهد. از همین رو، علاوه بر طلا، این داده توجه بازارهایی نظیر نقره، مس، بازار ارز، سهام و مخصوصاً اوراق خزانه داری را نیز به خود جلب کرده است.

در هفته های اخیر، هر زمان احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر می شود، قیمت طلا تحت فشار قرار می گیرد و کاهش این احتمال دوباره قیمت این فلز ارزشمند را افزایش می دهد. اظهارات مقامات فدرال رزرو، از جمله تأکید کوین وارش بر کاهش تورم به هدف ۲ درصدی، امکان سخت تر شدن سیاست پولی را نشان می دهد.

انتظار می رود تورم هسته ای در ماه اوت ثابت بماند و تورم سالانه نیز به ۲.۴ درصد کاهش یابد. همزمان، داده تورم کل حاکی از افزایش ماهانه از ۰.۱ به ۰.۴ درصد است. پیش از انتشار CPI نیز داده تولیدکننده (PPI) منتشر خواهد شد که می تواند اطلاعات بیشتری درباره فشارهای تورمی ارائه دهد.

هم اکنون بازار پیش بینی کرده است که حدود ۶۰ درصد احتمال افزایش نرخ بهره در قیمت ها بازتاب یافته است، اما اگر CPI از پیش بینی ها بالاتر باشد، این احتمال افزایش یافته و می تواند باعث تقویت دلار، رشد سود اوراق و فشار بر طلا و دیگر دارایی های پرریسک شود.

تاثیر ابزارهای جدید بانک مرکزی بر بازار

بانک مرکزی ابزارهایی را معرفی کرده است که هدفشان انتقال بخشی از تقاضای طلا و ارز از بازار فیزیکی به بازارهای رسمی است.

برای نخستین بار از فردا ۱۸ شهریور ۱۴۰۵، اوراق سلف موازی استاندارد تمام سکه در بورس کالای ایران عرضه خواهد شد. در مرحله اول، ۱۰۰ هزار سکه بهار آزادی در قالب این اوراق با سررسید سه ماهه ارائه می شود. دارندگان اوراق در پایان دوره می توانند ارزش سکه یا بازده تضمین شده را دریافت کنند.

همچنین صندوق های سرمایه گذاری ارزی با درآمد ثابت نیز به زودی به عنوان ابزاری برای جمع آوری ارزهای خرد و هدایت منابع به کانال های رسمی راه اندازی خواهند شد.

اوراق سلف موازی و اهداف آن

فردا عرضه اوراق سلف موازی استاندارد تمام سکه به طور رسمی آغاز خواهد شد. این ابزار با هدف کنترل تقاضا در بازار فیزیکی و هدایت آن به بازار مالی طراحی شده است. در مرحله نخست، ۱۰۰ هزار قطعه سکه با حداقل بازدهی هفت درصدی برای سه ماه در بورس کالا عرضه خواهد شد.

خریداران به جای خرید مستقیم سکه، اوراق آن را تهیه می کنند. در این روش، اگر قیمت سکه کاهش یابد، کف بازدهی تضمین شده حفظ می شود و در صورت افزایش قیمت، خریدار می تواند از رشد بهره مند شده و یا اوراق خود را در بازار ثانویه بفروشد.

اوراق سکه و تاثیر آن بر بازارها

عرضه اوراق سلف موازی سکه توسط بانک مرکزی می تواند نه تنها بر بازار طلا بلکه بر رفتار سرمایه گذاران و نقدینگی در بازارهای دیگر نیز تاثیرگذار باشد.

تحلیلگران معتقدند این اوراق در صورت استقبال کافی، می توانند تقاضای سفته بازانه در بازار فیزیکی را کاهش دهند. اما موفقیت به قیمت گذاری مناسب و نقدشوندگی بازار ثانویه بستگی دارد. به نظر کارشناسان، این ابزار به تنهایی عامل تعیین کننده در بازار نخواهد بود و عوامل دیگری از جمله انتظارات تورمی و حجم انتشار در موفقیت آن نقش دارند.

بازدهی اوراق سکه در مقایسه با دارایی های دیگر

بازده تضمین شده برای اوراق سکه در دوره سه ماهه، معادل سالانه حدود ۲۸ درصد به شکل ساده و ۳۱ درصد به صورت مرکب خواهد بود. این در حالی است که نرخ سود سه ماهه سپرده های بانکی بین ۵ تا ۵.۶ درصد است. از سوی دیگر، بازار طلا و ارز بازدهی تضمین شده ای ندارند و سود سرمایه گذاران به تغییرات قیمت این دارایی ها وابسته خواهد بود.

تعداد شاغلان خانوار و تاثیر آن بر مالکیت مسکن

آیا با افزایش تعداد افراد شاغل در یک خانوار، احتمال مالکیت مسکن بیشتر می شود؟ داده ها نشان می دهند که موضوع ساده تر از آن چیزی نیست که به نظر می رسد. در حالی که درآمد بیشتر شانس پس انداز و خرید خانه را بالا می برد، عوامل دیگری چون سن سرپرست و امکان انباشت دارایی در طول زمان نقش تعیین کننده تری دارند.

به عنوان مثال، سهم مالکیت در خانوارهای بدون شاغل حدود ۸۴.۸۵ درصد است، در حالی که در خانوارهای تک شاغل به ۶۵.۳۱ درصد کاهش می یابد. این ارقام نشان می دهند که درآمد شغلی به تنهایی کافی نیست؛ بلکه عواملی چون انباشت دارایی در طول زندگی بیشتر اثرگذارند.

دیجیتالی شدن تجارت جهانی

امروزه تجارت جهانی از انتقال کالا فراتر رفته و خدمات، به یکی از ارکان اصلی آن تبدیل شده است. نقش اقتصاد دیجیتال در تجارت جهانی رو به افزایش است، اما کشورهای کمترتوسعه یافته همچنان با فاصله زیادی از کشورهای پیشرفته قرار دارند.

طبق گزارش سازمان تجارت و توسعه ملل متحد، صادرات خدمات دیجیتال با سرعت بیشتری نسبت به سایر بخش ها رشد کرده و اکنون ۵۶ درصد از کل صادرات خدمات جهان را تشکیل می دهد. اما سهم این خدمات در کشورهای کمترتوسعه یافته تنها ۱۶ درصد است که نشان دهنده شکاف دیجیتالی جدی میان کشورها است.

بانکداری سایه و مقاومت مالی ایران

تحریم های اقتصادی علیه ایران تنها به قطع ارتباط مستقیم با نظام مالی جهان محدود نمی شود. در این شرایط، بانک هایی در کشورهای واسطه و شبکه های کارگزاری به عنوان ابزاری برای انتقال منابع مالی عمل می کنند.

در این روش، بانک های ایرانی از طریق حساب هایی در کشورهای ثالث مبادلات مالی خود را انجام می دهند. با این حال، این سازوکار نیز از سوی واشنگتن تحت تحریم ها و نظارت شدید قرار گرفته است. اکنون پرسش این است که ایران چگونه از این ابزار برای مقابله با فشارهای اقتصادی استفاده خواهد کرد.