توقف ترخیص خودرو از گمرکات / تعرفه خودروهای برقی و هیبریدی هم 100 درصد می شود؟

به گزارش رکنا،  از روز گذشته اخباری درباره توقف ترخیص خودرو از گمرکات کشور منتشر شده است. اگرچه تاکنون گمرک ایران بخشنامه رسمی درباره توقف ترخیص خودرو صادر نکرده، اما پیگیری‌ها از برخی مدیران گمرکی نشان می‌دهد که فرآیند ترخیص خودرو در عمل با وقفه مواجه شده است.

یکی از مهم‌ترین دلایل مطرح‌شده برای این توقف، ابهام درباره حقوق ورودی خودروهای برقی و خودروهای بردافزا و احتمال بازنگری در نرخ‌های تعیین‌شده برای این خودروهاست.

تعرفه خودروهای برقی به محل اختلاف تبدیل شد

بررسی حقوق ورودی خودرو در سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد میان واردات تجاری خودرو توسط شرکت‌ها و واردات خودرو از سوی ایرانیان مقیم خارج از کشور، اختلاف قابل‌توجهی وجود دارد.

در واردات تجاری، حقوق ورودی خودروهای برقی تنها ۴ درصد تعیین شده است. برای خودروهای بنزینی و هیبریدی نیز حقوق ورودی از ۱۵ درصد آغاز می‌شود و با توجه به حجم موتور افزایش پیدا می‌کند.

اما در مسیر واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، شرایط متفاوت است. بر اساس مقررات فعلی، خودروهای برقی و بردافزا تا پایان سال ۱۴۰۵ مشمول حقوق ورودی ۱۰۰ درصدی هستند. خودروهای هیبریدی پلاگین و هیبریدی نیز در این بخش با حقوق ورودی ۱۰۰ درصدی مواجه شده‌اند.

این اختلاف تنها به خودروهای برقی محدود نمی‌شود. برای نمونه، حقوق ورودی خودروهای بنزینی با حجم موتور حداکثر ۱۵۰۰ سی‌سی در واردات تجاری ۲۰ درصد تعیین شده، در حالی که همین خودروها در مسیر واردات توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور با حقوق ورودی ۱۱۰ درصدی مواجه هستند.

آیا دولت به سمت تک‌نرخی کردن تعرفه خودرو می‌رود؟

همزمانی توقف عملی ترخیص خودرو با طرح موضوع بازنگری در حقوق ورودی خودروهای برقی و بردافزا، این احتمال را مطرح کرده که ساختار تعرفه‌ای واردات خودرو در حال بررسی مجدد است.

یکی از سناریوهای مطرح، کاهش فاصله میان حقوق ورودی واردات تجاری و واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور است؛ تغییری که در صورت اجرا می‌تواند به نوعی یکسان‌سازی یا تک‌نرخی شدن تعرفه واردات خودرو برای گروه‌های مختلف منجر شود.

با این حال، هنوز هیچ تصمیم رسمی درباره تغییر نرخ‌ها اعلام نشده است. بنابراین مشخص نیست در صورت اصلاح تعرفه‌ها، قرار است حقوق ورودی واردات تجاری افزایش پیدا کند یا تعرفه‌های مربوط به ایرانیان مقیم خارج کاهش یابد.

در نتیجه، فعلاً نمی‌توان افزایش قطعی تعرفه خودروهای برقی یا یکسان‌سازی حقوق ورودی را تأیید کرد و باید منتظر اعلام رسمی دولت و گمرک ماند.

ترخیص خودروها در انتظار تعیین تکلیف تعرفه‌ها

در شرایط فعلی، تعیین تکلیف حقوق ورودی خودروهای برقی و بردافزا می‌تواند یکی از مهم‌ترین عوامل برای ازسرگیری روند ترخیص خودرو از گمرکات باشد.

اگر تصمیم جدیدی در زمینه تعرفه‌ها اتخاذ شود، خودروهایی که هم‌اکنون در گمرکات کشور قرار دارند نیز ممکن است تحت تأثیر نحوه اجرای مقررات جدید قرار بگیرند. به همین دلیل، ادامه این وضعیت می‌تواند فرآیند ترخیص خودروهای وارداتی را طولانی‌تر کند و برنامه واردکنندگان را با ابهام مواجه سازد.

این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که واردات خودرو در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد قابل‌توجهی همراه بوده است.

واردات خودرو ۳۲ درصد افزایش یافت

آمارهای گمرکی نشان می‌دهد در پنج‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۲۵ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده است. مجموع وزن این خودروها حدود ۴۴ هزار تن و ارزش واردات نیز حدود ۶۹۳ میلیون دلار اعلام شده است.

مقایسه این آمار با مدت مشابه سال گذشته از رشد قابل‌توجه واردات خودرو حکایت دارد. در پنج‌ماهه نخست سال گذشته حدود ۱۹ هزار دستگاه خودرو به ارزش تقریبی ۴۱۶ میلیون دلار وارد کشور شده بود.

به این ترتیب، تعداد خودروهای وارداتی در پنج‌ماهه نخست امسال حدود ۶ هزار دستگاه افزایش یافته و رشد ۳۲ درصدی را تجربه کرده است.

ارزش واردات نیز از ۴۱۶ میلیون دلار در سال گذشته به ۶۹۳ میلیون دلار رسیده که نشان‌دهنده رشد حدود ۶۶ درصدی است.

از نظر وزن نیز واردات خودرو از حدود ۳۰ هزار تن در پنج‌ماهه نخست سال گذشته به حدود ۴۴ هزار تن در سال جاری رسیده است؛ یعنی حدود ۱۴ هزار تن افزایش و رشد نزدیک به ۴۵ درصدی.

بلاتکلیفی در گمرک؛ بازار خودرو در انتظار تصمیم جدید

توقف عملی ترخیص خودرو در شرایطی اتفاق افتاده که واردات خودرو نسبت به سال گذشته روندی صعودی داشته است. حالا ابهام درباره حقوق ورودی خودروهای برقی و بردافزا، علاوه بر متوقف کردن بخشی از فرآیند ترخیص، می‌تواند خودروهای موجود در گمرکات را نیز در وضعیت بلاتکلیف قرار دهد.

اگر دولت در نهایت به سمت یکسان‌سازی حقوق ورودی خودرو حرکت کند، نحوه تعیین نرخ جدید و زمان اجرای آن می‌تواند تأثیر مستقیمی بر هزینه واردات، قیمت خودروهای وارداتی و وضعیت خودروهای متوقف در گمرک داشته باشد.