سیستان و بلوچستان صدر جدول گرانی / خودرو از دسترس دهک های پایین خارج شد / نان و روغن بیش از 100 درصد گران شد!

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، بر اساس تازه‌ ترین گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور در دی‌ ماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه قبل ۷.۹ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که به‌ عنوان بالاترین نرخ تورم ماهانه در سه سال و نیم گذشته ثبت شده و آخرین بار در اردیبهشت ۱۴۰۱، هم‌ زمان با حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی، تجربه شده بود.

طبق این گزارش، قیمت سبد مصرفی خانوارها در دی‌ ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته به‌ طور متوسط ۶۰ درصد افزایش داشته است. این میزان که از آن به‌ عنوان تورم نقطه به نقطه یاد می‌ شود، دست‌ کم در یک دهه اخیر بی‌ سابقه بوده و بیانگر تشدید فشار تورمی بر اقتصاد خانوارهاست.

همچنین نرخ تورم سالانه (۱۲ماهه) کشور در دی‌ ماه ۱۴۰۴ به ۴۴.۶ درصد رسیده که نسبت به ماه قبل ۲.۴ واحد درصد افزایش نشان می‌ دهد و بالاترین سطح این شاخص در بیش از دو سال اخیر محسوب می‌ شود.

سقوط شدید قدرت خرید حقوق‌ بگیران

برآیند این آمارها نشان می‌ دهد کارگران، کارمندان و بازنشستگانی که میزان افزایش حقوق آنها متناسب با نرخ تورم نبوده، در عمل حدود ۶۰ درصد از قدرت خرید خود را از دست داده اند؛ موضوعی که به کوچک‌ تر شدن محسوس سفره خانوارها منجر شده است.

خوراکی‌ ها در صدر گرانی

بررسی جزئیات گزارش مرکز آمار حاکی از آن است که تورم نقطه به نقطه گروه خوراکی‌ ها و آشامیدنی‌ ها به ۸۹.۹ درصد رسیده است. در این میان، بیشترین افزایش قیمت‌ ها مربوط به:

نان و غلات: ۱۳۳.۶ درصد

روغن‌ ها: ۱۱۶.۹ درصد

میوه و خشکبار: ۱۱۸.۷ درصد

لبنیات و تخم‌ مرغ: ۸۷.۲ درصد

گوشت قرمز و سفید: ۷۹.۴ درصد

همچنین تورم نقطه به نقطه در گروه «کالاها و خدمات متفرقه» بیش از ۷۷ درصد و در گروه «حمل و نقل عمومی» بالاتر از ۶۱ درصد گزارش شده است.

تورم ماهانه؛ شتاب در افزایش قیمت‌ ها

در دی‌ ماه ۱۴۰۴، تورم ماهانه خانوارهای کشور ۷.۹ درصد اعلام شده است. این رقم برای گروه «خوراکی‌ ها، آشامیدنی‌ ها و دخانیات» به ۱۳.۷ درصد و برای گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» به ۴.۴ درصد رسیده که نشان‌ دهنده سهم بالای اقلام ضروری در تشدید فشار تورمی است.

اختلاف تورمی دهک‌ ها افزایش یافت

بر اساس این گزارش، نرخ تورم سالانه در میان دهک‌ های هزینه‌ ای کشور از ۴۳.۵ درصد در دهک دهم تا ۴۶.۸ درصد در دهک دوم در نوسان بوده است. فاصله تورمی میان دهک‌ ها در دی‌ ماه به ۳.۳ واحد درصد رسید که نسبت به ماه قبل افزایش ۰.۸ واحد درصدی را نشان می‌ دهد؛ موضوعی که بیانگر فشار بیشتر تورم بر دهک‌ های کم‌ درآمد است.

نقشه تورمی استان‌ ها؛ سیستان و بلوچستان در صدر

گزارش مرکز آمار همچنین نشان می‌ دهد تورم نقطه به نقطه در اغلب استان‌ های کشور بالای ۵۰ درصد بوده است. استان‌ های سیستان و بلوچستان، کردستان، لرستان و کرمانشاه با ثبت تورم بالای ۷۰ درصد در صدر جدول گرانی قرار دارند.

در این میان، استان تهران با ثبت تورم ماهانه ۵.۸ درصد کمترین افزایش قیمت‌ ها را در دی‌ ماه تجربه کرده، در حالی که سیستان و بلوچستان با تورم ماهانه ۱۳.۶ درصد بیشترین فشار تورمی ماهانه را به خود اختصاص داده است.

خودرو از دسترس دهک‌ های پایین درآمدی خارج شد

جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌ دهد قیمت خودرو و هزینه‌ های نگهداری آن، دسترسی خانوارهای کم‌ درآمد به وسایل نقلیه شخصی را به‌ شدت محدود کرده است. تورم ماهانه خرید خودرو در دی‌ ماه ۱۰ درصد و تورم نقطه‌ به‌ نقطه آن ۵۹.۴ درصد اعلام شده که بالاترین رقم طی سال‌ های اخیر است.

این رشد قیمت‌ ها نه‌ تنها توان خرید خودروهای جدید را برای خانوارهای دهک‌ های پایین کاهش داده، بلکه هزینه تعمیر و نگهداری خودروهای موجود را نیز برای آنها غیرقابل تحمل کرده است. داده‌ ها نشان می‌ دهد تنها ۱۳.۱ درصد از خانوارهای دهک اول و ۳۱.۲ درصد از دهک دوم مالک خودرو هستند، در حالی که این رقم در دهک‌ های بالاتر بیش از ۷۶ درصد است.

کارشناسان علت این روند را ترکیبی از افزایش نرخ ارز، نااطمینانی‌ های اقتصادی و رشد انتظارات تورمی می‌ دانند که فشار هزینه‌ ای بر خانوارها را در تمامی ابعاد حمل و نقل تشدید کرده است.