مهدی زارع استاد تمام زمین شناسی در گفت و گو با رکنا توضیح داد
آیا حمله به رادارهای دشمن، باران را به ایران بازگرداند؟
اجتماعی رکنا: بارشهای پاییزی ایران بار دیگر یک پرسش جنجالی را به فضای عمومی کشانده است: آیا حمله به رادارهای دشمن، پروژههای دستکاری آبوهوا را متوقف کرده و باران را به کشور بازگردانده است؟ دکتر مهدی زارع، استاد تمام زمینشناسی، این ادعا را فاقد پشتوانه علمی میداند و تأکید میکند بارندگیهای اخیر را باید در چارچوب پدیدههای طبیعی اقلیمی بررسی کرد؛ چراکه چند روز بارندگی به معنای پایان خشکسالی ساختاری ایران نیست.
به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، آیا حمله به رادارهای دشمن در اطراف ایران، پروژههای احتمالی دستکاری اقلیم را ناکام گذاشته و بارشهای اخیر را میتوان از پیامدهای مثبت جنگهای اخیر دانست؟ این پرسشی است که با افزایش بارندگیهای پاییزی و انتشار برخی روایتها درباره ارتباط خشکسالی با دستکاری آبوهوا، در فضای عمومی مطرح شده است.
دکتر مهدی زارع، استاد تمام زمینشناسی، در پاسخ به این پرسش تأکید کرد: «پاسخ کوتاه و روشن است: خیر.»
به گفته او، این ادعا که خشکسالی ایران نتیجه دستکاری عمدی آبوهوا از سوی دشمن بوده و حمله به رادارها با متوقف کردن این پروژه، بارندگی را به کشور بازگردانده است، هیچ پشتوانه علمی معتبری ندارد.
بارشهای اخیر چه منشأیی دارند؟
زارع بارشهای سنگین پاییز ۱۴۰۵ را در چارچوب پدیدههای طبیعی اقلیمی توضیح میدهد و به نقش النینو در تغییر الگوهای بارش اشاره میکند.
النینو پدیدهای طبیعی است که در پی تغییر دمای سطح آب اقیانوس آرام شکل میگیرد و میتواند الگوهای بارندگی را در مناطق مختلف جهان تحت تأثیر قرار دهد. بر اساس توضیحات مطرحشده، شرایط اقلیمی سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ و پیشبینیهای مربوط به افزایش احتمال بارش در بخشهایی از غرب و جنوبغرب ایران، میتواند در تحلیل بارندگیهای اخیر مورد توجه قرار گیرد.
همچنین مطالعات علمی، از جمله پژوهش منتشرشده در مجله Scientific Reports در سال ۲۰۲۵، نشان میدهند که تغییرات بارش و خشکسالی در ایران تحت تأثیر مجموعهای از عوامل طبیعی و انسانی، از جمله نوسانات اقلیمی، گرمایش جهانی و ویژگیهای جغرافیایی کشور قرار دارد؛ نه پروژههای سری و اثباتنشده دستکاری آبوهوا.
چرا نمیتوان رادارها را عامل خشکسالی دانست؟
زارع برای رد ادعای دستکاری اقلیم با استفاده از رادارها، به چند نکته علمی اشاره میکند:
نخست اینکه تاکنون شواهد علمی معتبر و قابل راستیآزمایی، از جمله گزارشهای مستند نهادهای بینالمللی و مراکز تحقیقاتی مستقل، درباره وجود پروژهای با توان ایجاد خشکسالی چندساله در ایران ارائه نشده است. روایتهایی درباره سلاحهای اقلیمی یا رادارهای ایجادکننده خشکسالی نیز بدون ارائه دادههای قابل بررسی مطرح میشوند.
دوم اینکه فناوریهای شناختهشدهای مانند بارورسازی ابرها، حتی در کشورهایی که از آن استفاده میکنند، محدودیتهای جدی دارند و عمدتاً در مقیاس محلی و منطقهای عمل میکنند. چنین فناوریهایی توان ایجاد یا پایان دادن به خشکسالی چندساله در کشوری با وسعت ایران را ندارند. بنابراین نسبت دادن کنترل آبوهوای ایران به چند رادار، با تواناییهای علمی و فنی شناختهشده سازگار نیست.
خشکسالی ایران را باید در کجا جستوجو کرد؟
به اعتقاد این استاد زمینشناسی، برای شناخت ریشههای بحران آب در ایران باید به مجموعهای از عوامل انباشتهشده طی دههها توجه کرد؛ عواملی که مهمترین آنها عبارتاند از:
-
برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی؛
-
فرونشست زمین و آسیب به آبخوانها؛
-
تبخیر بالا به دلیل شرایط اقلیمی؛
-
مصرف گسترده آب در بخش کشاورزی؛
-
نوسانات طبیعی اقلیم و افزایش دورههای خشک.
این عوامل در مطالعات داخلی و بینالمللی بارها بررسی شدهاند و برای توضیح بحران آب ایران نیازی به فرضیههای اثباتنشده درباره پروژههای مخفی اقلیمی نیست.
زارع همچنین تأکید میکند که زمانبندی و الگوی بارشهای اخیر را باید در چارچوب سازوکارهای طبیعی اقلیم و پیشبینیهای هواشناسی بررسی کرد، نه اینکه صرفاً به دلیل همزمانی بارندگیها با تحولات نظامی، میان این دو رابطه علت و معلولی برقرار کرد.
باران آمده، اما بحران آب تمام نشده است
این استاد تمام زمینشناسی در جمعبندی سخنان خود یادآور شد که بارشهای اخیر را باید فرصتی طبیعی و موقت دانست؛ بارندگیهایی که به معنای پایان خشکسالی ساختاری ایران نیستند و نمیتوانند بهتنهایی آثار سالها برداشت بیرویه از منابع آب و ضعف مدیریت مصرف را جبران کنند.
از این منظر، نسبت دادن خشکسالی به دشمن و بازگشت باران به حمله نظامی، بدون ارائه شواهد علمی، بیش از آنکه به شناخت واقعیت کمک کند، ممکن است توجه افکار عمومی را از ریشههای واقعی بحران آب منحرف کند.
راهکار پایدار مقابله با خشکسالی ایران، مدیریت علمی منابع آب، کاهش مصرف، اصلاح الگوی کشت، حفاظت و احیای آبخوانها و سازگاری با تغییرات اقلیمی است؛ مسیری که با بارش چند روزه یا طرح فرضیههای اثباتنشده جایگزین نمیشود.
-
ارسطو و رحمت لیدر های جدید نساجی در فصل جدید پایتخت + فیلم
ارسال نظر