۱۳ کارگر رفتند سر کار، اما به خانه برنگشتند؛ چه کسی مسئول امنیت مسیر کارگران است؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، احسان سهرابی، فعال کارگری در گفت و گو با رکنا گفت: گاهی یک اتوبوس واژگون می‌شود؛ اما آنچه بر زمین می‌ریزد فقط آهن و شیشه نیست زندگی انسان‌هایی است که صبح با امید تامین معاش از خانه خارج شده‌اند و خانواده‌هایی که شب، چشم‌انتظار بازگشت عزیزانشان بوده‌اند. حادثه تلخ واژگونی اتوبوس حامل کارگران شرکت نفتی NGL دهلران و جان‌باختن ۱۳ نفر از کارگران و مصدومیت تعدادی دیگر ضایعه‌ای سنگین برای جامعه کارگری کشور است. تسلیت، هرچند ضروری و انسانی است برای خانواده‌هایی که عزیزانشان را از دست داده‌اند کافی نیست. جامعه کارگری حق دارد بداند چه سازوکارهایی برای حفاظت از جان این کارگران وجود داشته و آیا استانداردهای ایمنی در حمل‌ونقل نیروی انسانی واقعا رعایت شده است؟

وی در ادامه افزود: نکته مهم اینجاست که فارغ از اینکه علت نهایی این واژگونی نقص فنی خطای انسانی شرایط جاده‌ای،سرعت غیرمجاز، خستگی راننده یا ترکیبی از عوامل بوده باشد، باید یک پرسش اساسی را مطرح کرد: آیا نظام حمل‌ونقل کارگری کشور از استانداردهای پیشگیرانه و نظارت مستمر برخوردار است یا پس از وقوع هر حادثه، تازه به دنبال شناسایی علت و مقصر می شویم؟ خواب‌آلودگی راننده موضوعی فراتر از خستگی ظاهری یکی از موضوعاتی که در ارزیابی صلاحیت رانندگان حرفه‌ای نباید نادیده گرفته شود، وضعیت سلامت جسمانی و اختلالات خواب است. رانندگی اتوبوس حامل ده‌ها کارگر، مسئولیتی سنگین است و کوچک‌ترین اختلال در هوشیاری راننده می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد. خواب‌آلودگی می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله کمبود خواب ساعات طولانی کار اختلالات تنفسی هنگام خواب مصرف برخی داروها، بیماری‌های زمینه‌ای باشد.

احسان سهرابی گفت: حتی در بررسی وضعیت سلامت رانندگان، نباید موضوعاتی مانند کبد چرب را نادیده گرفت. مطالعات علمی از ارتباط میان بیماری کبد چرب وغلظت خون و اختلالات خواب از جمله خواب‌آلودگی روزانه حکایت دارند هرچند این ارتباط به معنای آن نیست که هر فرد مبتلا به کبد چرب دچار خواب‌آلودگی است یا این بیماری علت مستقیم تصادف محسوب می‌شود. بنابراین معاینات دوره‌ای رانندگان حرفه‌ای باید صرفاً به بررسی گواهینامه و سلامت ظاهری محدود نشود بلکه ارزیابی پزشکی متناسب با ریسک شغلی  بررسی کیفیت خواب مصرف داروهای خواب‌آور و توانایی حفظ هوشیاری نیز اهمیت دارد. فارغ از علت حادثه، استانداردهای حمل‌ونقل کارگری باید بررسی شوند.

این فعال کارگری افزود: برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی ضروری است استانداردهای حمل‌ونقل کارگران مورد بازنگری قرار گیرد.این استانداردها باید دست‌کم محورهایی را پوشش دهند که در ادامه به آن اشاره می کنم.

استاندارد فنی و ایمنی ناوگان

وی افزود: احراز معاینه فنی معتبر و بررسی سوابق تعمیرات. کنترل سیستم ترمز فرمان لاستیک‌ها  بررسی تجهیزات ایمنی، کمربندهای سرنشینان و خروج اضطراری. کنترل ظرفیت مجاز و ممنوعیت هرگونه اضافه‌بار، بررسی متناسب بودن نوع و وضعیت اتوبوس با مسیر و شرایط جاده‌ای. کنترل تجهیزات هشداردهنده و سامانه‌های محدودکننده سرعت مطابق مقررات یکی از موارد است. 

احراز صلاحیت حرفه‌ای رانندگان

سهرابی تاکید کرد: اعتبار گواهینامه متناسب با نوع وسیله نقلیه. بررسی سلامت جسمانی و روانی متناسب با الزامات قانونی. معاینات پزشکی دوره‌ای و ارزیابی توانایی رانندگی. بررسی سابقه تخلفات و تصادفات رانندگی. آموزش رانندگی تدافعی، مدیریت بحران و شرایط اضطراری مورد بعدی است. 

پایش ساعات رانندگی و جلوگیری از خواب‌آلودگی

این فعال کارگری گفت: ثبت دقیق ساعات کار، رانندگی و استراحت راننده. جلوگیری از تحمیل اضافه‌کاری و برنامه‌های فشرده به رانندگان. شناسایی نشانه‌های خستگی و خواب‌آلودگی پیش از حرکت. پیش‌بینی راننده جایگزین در مسیرها و شرایط پرخطر. بررسی اختلالات خواب و بیماری‌هایی که می‌توانند هوشیاری راننده را مختل کنند. 

نظارت هوشمند بر حرکت اتوبوس

سهرابی همچنین گفت: نصب و فعال بودن سامانه موقعیت‌یاب GPS. کنترل سرعت و مسیر حرکت ثبت و تحلیل رفتارهای پرخطر رانندگی. امکان هشدار در صورت انحراف از مسیر یا توقف غیرمتعارف. بررسی مستمر اطلاعات ثبت‌شده توسط واحد نظارت کارفرما از جمله این موارد است. 

استانداردهای مناقصه و قراردادهای حمل‌ونقل

او تاکید کرد: تعیین حداقل شرایط فنی و ایمنی برای ورود پیمانکاران به مناقصه. ارزیابی سوابق ایمنی و حوادث پیمانکار. تعیین امتیاز مستقل برای کیفیت ناوگان و صلاحیت رانندگان. ممنوعیت انتخاب پیمانکار صرفاً بر مبنای پایین‌ترین قیمت. الزام به معرفی رانندگان و خودروهای تأییدشده. پیش‌بینی ضمانت اجرا جریمه و حق توقف سرویس در صورت تخلف ایمنی. الزام پیمانکار به ارائه گزارش‌های دوره‌ای وضعیت ناوگان و رانندگان. مسئولیت کارفرمای اصلی با واگذاری قرارداد از بین نمی‌رود. مواد ۸۵ و ۹۱ قانون کار، رعایت مقررات حفاظت فنی و بهداشت کار و نظارت بر اجرای الزامات حفاظتی را مورد تأکید قرار داده‌اند؛ بنابراین، لازم است مشخص شود در قراردادهای حمل‌ونقل کارگری مسئولیت‌های پیمانکار و کارفرمای اصلی چگونه تعریف شده و آیا نظارت واقعی بر اجرای تعهدات ایمنی صورت گرفته است یا خیر.

احسان سهرابی گفت: البته تعیین مسئولیت حقوقی و کیفری هر شخص، مستلزم بررسی قرارداد، تکالیف قانونی، قصور احتمالی و رابطه سببیت است و نمی‌توان صرف وقوع حادثه را دلیل قطعی تقصیر یک شخص یا شرکت دانست. دستگاه‌های مسئول به جای محدود کردن بررسی‌ها به علت مستقیم واژگونی اتوبوس دهلران موضوع را از منظر نظام ایمنی حمل‌ونقل کارگری نیز بررسی کنند. وقتی کارفرما برای تولید، بهره‌برداری و استمرار فعالیت صنعتی به نیروی کار نیاز دارد، تأمین شرایط ایمن رفت‌وآمد این نیروها نیز باید در نظام مدیریت ایمنی و تعهدات قراردادی جایگاه مشخصی داشته باشد.

این فعال کارگری افزود: نمی‌توان از کارگر انتظار داشت در سخت‌ترین شرایط صنعتی کار کند؛ اما برای بازگشت سالم او به خانه، استانداردهای حمل‌ونقل را به موضوعی سطحی تبدیل کرد. حوادث بالاخص حادثه دهلران باید به نقطه شروع بازنگری در مناقصات حمل‌ونقل کارگری تبدیل شود بازنگری‌ای که در آن سلامت راننده، ایمنی اتوبوس ساعات استراحت پایش هوشمند و نظارت کارفرما، همگی شروط واقعی و غیرقابل اغماض باشند.

سهرابی در پایان گفت: حمل‌ونقل کارگران یک خدمت جانبی و کم‌اهمیت نیست بخشی از زنجیره حفاظت از سرمایه های  انسانی است. پیشنهاد می شود به جهت پیشگیری شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار آیین‌نامه ای با مشارکت وزارت راه و شهرسازی، سازمان راهداری، وزارت بهداشت و تشکل‌های کارگری تدوین شود.تا شاهد اینگونه حوادث دلخراش نباشیم.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر 1267432