دماوند در فهرست ۱۰۰ میراث زمین‌شناختی جهان قرار گرفت

به گزارش خبرگزاری رکنا، انتخاب کوه دماوند در رویداد میراث زمین‌شناختی IUGS در شهر لوله، در منطقه آلگاروه پرتغال، اعلام شد. این رویداد به میزبانی ژئوپارک جهانی یونسکوی آلگارونسیس برگزار گردید.

نایب‌رئیس کمیته ملی علوم زمین و ژئوپارک‌های کمیسیون ملی یونسکو گفت: پرونده دماوند را در کالج گلندیل کالیفرنیا تهیه کردیم و سال گذشته به IUGS ارسال شد. پس از ارائه مدارک به داوران و دفاع از پرونده، دماوند در رویداد ۱۵ آبان به‌عنوان سایت برگزیده جهانی معرفی شد.

علیرضا امری‌کاظمی با اشاره به اهمیت علمی کوه دماوند اظهار کرد: دماوند با ارتفاع ۵۶۱۰ متر، بلندترین قله خاورمیانه و بزرگ‌ترین آتشفشان چینه‌ای شناخته‌شده است که در میانه یک قاره شکل گرفته است. این آتشفشان حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار سال فعالیت داشته و جوان‌ترین فوران‌های آن به حدود ۷۳۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.

امری‌کاظمی افزود: پهنای این آتشفشان ۲۵ کیلومتر است و توالی کامل فوران‌های آن حفظ شده است. یکی از ویژگی‌های کم‌نظیر دماوند، فعالیت دوباره آن پس از حدود ۲۰۰ هزار سال توقف و شکل‌گیری مخروطی تازه در جنوب‌غربی دهانه قدیمی است. دماوند از این نظر آزمایشگاهی طبیعی برای شناخت آتشفشان‌های درون‌صفحه‌ای و مخاطرات آتشفشانی به شمار می‌رود.

رئیس شبکه ژئوپارک‌های جهانی یونسکوی ایران همچنین به ارزش فرهنگی دماوند اشاره کرد و گفت: دماوند تنها یک پدیده زمین‌شناختی نیست، بلکه در شاهنامه فردوسی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و داستان‌هایی مانند به بند کشیدن ضحاک در این کوه روایت شده است. شاهنامه در فهرست حافظه جهانی یونسکو ثبت شده و IUGS نیز در توصیف رسمی دماوند به پیوند میان زمین‌شناسی و فرهنگ ایرانی اشاره کرده است.

برنامه سایت‌های میراث زمین‌شناختی IUGS در سال ۲۰۲۲ آغاز شد. نخستین فهرست ۱۰۰سایت در همان سال در زومایای اسپانیا و دومین فهرست در سال ۲۰۲۴ در بوسان کره جنوبی اعلام شد. تاکنون بیش از هزار متخصص از ۹۰ کشور و ۲۰ سازمان بین‌المللی در معرفی، داوری و انتخاب این سایت‌ها مشارکت داشته‌اند.

۱۰۰ سایت سوم میراث زمین‌شناختی در ۴۷ کشور قرار دارند و کوه فوجی در ژاپن، آبدره‌های نروژ، گسل سن‌آندریاس در آمریکا و کوه آکونکاگوا در آرژانتین از دیگر سایت‌های منتخب این دوره هستند. گرند کنیون، کلیمانجارو و اورست نیز در دوره‌های پیشین در این فهرست قرار گرفته‌اند.

امری‌کاظمی در پایان تأکید کرد: این انتخاب دماوند را در کنار مهم‌ترین مکان‌های زمین‌شناختی جهان قرار می‌دهد، اما این عنوان به‌تنهایی ضامن حفاظت از آن نیست؛ بلکه می‌تواند توجه بیشتری را به ضرورت حفاظت از این کوه و استفاده آموزشی از ظرفیت‌های آن جلب کند./ خبرگزاری صدا و سیما