صفر تا صد اقدامات شهرداری تهران برای ۵۰۰ ساختمان آسیب دیده جنگ ۴۰ روزه / شهادت برخی مالکان و اختلاف ورثه هم روند بازسازی برخی ساختمان‌های جنگ‌زده تهران را متوقف کرد

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در جریان جنگ ۴۰ روزه، حدود ۵۱ هزار واحد مسکونی در تهران دچار آسیب شدند که بخش قابل توجهی از این آسیب‌ها مربوط به خسارت‌های جزئی مانند شکستن شیشه، آسیب به در و پنجره، رنگ و نقاشی و تعمیرات داخلی بوده است.

با این حال، در میان ساختمان‌های آسیب‌دیده، حدود ۵۰۰ ساختمان به اندازه‌ای خسارت دیده‌اند که دیگر تعمیرات جزئی برای آنها امکان‌پذیر نبوده و نیازمند تخریب و نوسازی یا مقاوم‌سازی کامل بوده‌اند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، شهرداری تهران برای بازسازی این ساختمان‌ها، امتیاز تراکمی مورد نیاز را در اختیار سازندگان قرار داده و میان مالکان و سازندگان نیز قراردادهای مشارکت در ساخت منعقد شده است. در این فرآیند، سازنده مسئول ساخت‌وساز شده و مالکان نیز یا مسکن معوض را از سازنده دریافت کرده‌اند یا از طریق شهرداری برای تأمین مسکن آنها اقدام شده است.

اسکان موقت ۵۰۰ ساختمان آسیب‌دیده انجام شد

یکی از مسائل مهم پس از تخریب ساختمان‌های آسیب‌دیده، تامین محل سکونت مالکان و ساکنان این واحدها بوده است. طبق این توضیحات، اسکان افراد ساکن در این حدود ۵۰۰ ساختمان به‌طور کامل انجام شده است؛ به این صورت که در برخی موارد شهرداری حدود ۲ میلیارد تومان برای رهن مسکن در اختیار افراد قرار داده و در برخی موارد نیز سازنده، مسکن مورد نیاز آنها را تامین کرده است.

با این حال، بخشی از پرونده‌ها همچنان به دلیل اختلاف میان مالکان یا مسائل مربوط به انحصار وراثت تعیین تکلیف نشده است.

برای مثال، ممکن است ساختمانی ۱۰ واحد داشته و هر واحد متعلق به یک مالک باشد؛ اما یکی یا چند نفر از مالکان با روند بازسازی یا توافق انجام‌شده موافق نباشند. در چنین شرایطی، ادامه فرآیند بازسازی تا زمان حل اختلاف با مشکل مواجه می‌شود.

در برخی موارد نیز مالک یا مالکان ساختمان در جریان جنگ به شهادت رسیدند و به همین دلیل، ابتدا باید فرآیند انحصار وراثت و شناسایی ورثه انجام شود تا امکان ادامه روند بازسازی فراهم شود.

ورود دادستانی برای حل اختلاف مالکان

شهرداری تهران برای تعیین تکلیف این پرونده‌ها، موضوع را به دادستانی نیز اعلام کرده است. بر اساس توضیحات مطرح‌شده، شهرداری با ارسال نامه‌ای به دادستانی خواستار ورود دستگاه قضایی برای حل اختلاف میان مالکان و تعیین تکلیف سریع‌تر ساختمان‌هایی شده است که به دلیل اختلافات مالکیتی یا حقوقی، روند بازسازی آنها متوقف مانده است.

همچنین گفته شده است که در میان پرونده‌های باقی‌مانده، یکی دو ساختمان مربوط به جنگ ۱۲ روزه نیز وجود دارد که هنوز به دلیل مسائل حقوقی و اختلافات میان مالکان تعیین تکلیف نشده‌اند.

مصوبه دولت برای بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده

مبنای اجرای این طرح، مصوبه هیئت وزیران به تاریخ ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ عنوان شده است. این مصوبه که به امضای رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت رسیده، صرفاً مربوط به تهران نیست و کلان‌شهرهای کشور را نیز دربر می‌گیرد.

بر اساس این مصوبه، سه وظیفه اصلی در فرآیند بازسازی بر عهده شهرداری‌های کلان‌شهرها قرار گرفته است:

۱. ارزیابی و تعیین میزان خسارت ساختمان‌های آسیب‌دیده؛

۲. تأمین اسکان موقت آسیب‌دیدگان، از طریق روش‌هایی مانند هتل، ودیعه مسکن یا تامین هزینه اجاره؛

۳. بازسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده.

تامین هزینه بازسازی با امتیاز تراکم

در بخش تامین منابع مالی نیز، ستاد ملی بازسازی کشور به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور، سازوکار استفاده از امتیاز تراکمی را به وزارت کشور و شهرداری‌های کلان‌شهرها ابلاغ کرده است.

بر این اساس، شهرداری‌ها می‌توانند در چارچوب ضوابط طرح تفصیلی، از ظرفیت تراکم برای تأمین هزینه‌های بازسازی استفاده کنند؛ به‌گونه‌ای که امتیاز تراکمی در اختیار مالکان و سازندگان قرار گیرد و از محل ارزش اقتصادی این امتیاز، بخشی از هزینه ساخت تامین شود.

این امتیاز در برخی پروژه‌ها می‌تواند در همان ملک مورد استفاده قرار گیرد؛ مشروط بر اینکه ظرفیت زمین، عرض معبر، خط آسمان و سایر ضوابط اجازه دهد و مالکان نیز رضایت داشته باشند.

در مواردی که امکان استفاده از تراکم تشویقی در همان ملک وجود نداشته باشد، این امتیاز می‌تواند در پروژه یا ملک دیگری مورد استفاده قرار گیرد. برای نمونه، سازنده ممکن است امتیاز چند طبقه تراکمی را در پروژه دیگری که امکان ساخت‌وساز بیشتر دارد، استفاده کند.

این سازوکار در نهایت با تصویب کمیسیون ماده ۵ اجرایی شده است.