غربالگری سلامت دانش آموزان در ۴ پایه تحصیلی / از شناسایی شپش و گال تا اختلالات تیروئید و ستون فقرات

به گزارش رکنا به نقل از ایسنا، دکتر رضا سعیدی، درباره پرونده سلامت دانش‌آموزان اظهار کرد: به منظور ارزیابی سلامت دانش‌آموزان پایه‌های اول، چهارم، هفتم و دهم، شناسایی به موقع بیماری‌ها و پیشگیری از ناتوانی دانش‌آموزان در آینده، همزمان با سنجش سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلی نوآموزان بدو ورود به دبستان و پیش‌دبستانی در پایگاه‌های سنجش آموزش و پرورش استثنایی، مراقبت سلامت این گروه هدف در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت اجرا می‌شود.

او ادامه داد: در این فرایند، نوآموز ان پس از مراجعه به پایگاه‌های سنجش آموزش‌وپرورش و انجام ارزیابی و غربالگری‌های اولیه شامل پایش رشد، ارزیابی پوست و مو، دهان و دندان، ارزیابی‌های بینایی و شنوایی و سنجش هوش و آمادگی تحصیلی، جهت انجام معاینات پزشکی و غیرپزشکی و تکمیل واکسیناسیون به مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت ارجاع می‌شود. دانش‌آموزان سایر پایه‌های تحصیلی شامل اول، چهارم، هفتم و دهم نیز با هماهنگی آموزش و پرورش قبل از ثبت نام به مراکز جامع سلامت شهری و روستایی ارجاع می‌شوند.

مراقبت دوره‌ای بر اساس فرم‌های سامانه «سیب»

سعیدی درباره ماهیت ارائه خدمات نیز گفت: مراقبت دوره‌ای  این گروه‌های سنی بر اساس فرم‌های مراقبتی سامانه «سیب» انجام می‌شود و دانش‌آموزان در صورت داشتن اختلال به مراکز تخصصی ارجاع می‌شوند و پیگیری دانش‌آموزان ارجاعی تا حصول نتیجه در این ارزیابی‌ها مورد توجه است. پس از انجام مراقبت‌ها، دانش‌آموزان با در دست داشتن فرم خلاصه معاینات ممهور به مهر پزشک و مرکز خدمات جامع سلامت جهت ثبت نام به مدارس مراجعه می‌کنند.

ارائه خدمات سلامت در دو سطح 

سعیدی با بیان اینکه معاینات در دو سطح انجام می‌شود، توضیح داد: معاینات در دو سطح غیرپزشک و پزشک و بر اساس بسته‌های خدمات گروه سنی هدف انجام می‌شود. خدمات غیرپزشک شامل، ارزیابی مقدماتی فرد از نظر وضعیت واکسیناسیون، رشد (قد و نمایه توده بدنی BMI))، بینایی، شنوایی، پوست و مو (شپش و گال)، دهان و دندان، ابتلا به سل، سلامت روان و سلامت اجتماعی است.

رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت درباره خدمات پزشکی دانش‌آموزان گفت: خدمات پزشک نیز شامل، بررسی از نظر سابقه بیماری، (شناسایی افراد مبتلا به بیماری‌های نیازمند مراقبت ویژه بررسی از نظر اختلال خونی و هپاتیت، معاینه چشم و گوش، پوست و مو، تیروئید، سل، معاینه ستون فقرات است. دانش‌آموزان  بعد از ارزیابی اولیه، در صورت داشتن اختلال به مراکز تخصصی ارجاع می‌شوند.  

رویکرد وزارت بهداشت فقط شناسایی مشکلات نیست

او درباره رویکرد وزارت بهداشت از انجام ارزیابی سلامت دانش‌آموزان توضیح‌ داد: رویکرد وزارت بهداشت در برنامه‌های سلامت دانش‌آموزان، صرفا شناسایی مشکلات سلامت نیست، بلکه شناسایی به‌موقع، ارزیابی اولیه، ارجاع هدفمند، دریافت خدمات در سطح مناسب و پیگیری وضعیت دانش‌آموز استوار است. دانش‌آموزانی که در جریان ارائه خدمات سلامت یا ارزیابی‌های انجام‌شده، دارای علائم، یافته‌های غیرطبیعی یا عوامل خطری باشند، نیازمند بررسی بیشتر هستند که متناسب با نوع و شدت مشکل، از طریق نظام سطح‌بندی و ارجاع خدمات سلامت به سطح بالاتر ارجاع می‌شوند.

نقش مراقبین سلامت مدرسه در شناسایی مشکلات

سعیدی ادامه داد: در این فرآیند، مراقب سلامت و کارکنان بهداشتی مدرسه نقش مهمی در شناسایی و هدایت دانش‌آموز داشته و شبکه بهداشت نیز به‌عنوان یکی از ارکان نظام ارائه خدمات، مسیر دسترسی به خدمات مورد نیاز را فراهم می‌کند.

اطمینان از طی‌شدن صحیح مسیر خدمت تا تعیین تکلیف وضعیت سلامت

او با بیان اینکه «ارجاع» پایان فرآیند نیست، اظهار کرد:  هدف، اطمینان از طی‌شدن صحیح مسیر خدمت تا تعیین تکلیف وضعیت سلامت دانش‌آموز است. بر همین اساس، خدمات در چارچوب نظام سطح‌بندی، از سطح اولیه تا خدمات تخصصی‌تر، متناسب با نیاز دانش‌آموز دنبال می‌شود و در موارد نیازمند مداخله تخصصی، دانش‌آموز به ارائه‌دهنده خدمت مربوطه ارجاع خواهد شد.

ایجاد یک مسیر منسجم میان مدرسه با شبکه بهداشت، خانواده و سطوح تخصصی نظام سلامت

او ادامه داد: بنابراین، سیاست وزارت بهداشت در حوزه سلامت دانش‌آموزان، ایجاد یک مسیر منسجم میان مدرسه، مراقب سلامت، شبکه بهداشت، خانواده و سطوح تخصصی نظام سلامت است تا دانش‌آموز نیازمند، متناسب با مشکل خود، در زمان مناسب به خدمت مورد نیاز دسترسی پیدا کند.

رئیس مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت گفت: هدف نهایی این همکاری بین‌بخشی، کاهش تأخیر در شناسایی و درمان مشکلات سلامت و جلوگیری از باقی‌ماندن دانش‌آموزان نیازمند خدمت در مرحله غربالگری یا شناسایی اولیه است.