یارانه غذای دانشجویان تغییر کرد؛ از سهم دانشجو تا شروط محرومیت از غذای یارانه‌ای

به گزارش خبرگزاری رکنا، شیوه‌نامه اجرایی پرداخت یارانه غذای دانشجویی با هدف ساماندهی خدمات تغذیه دانشگاه‌ها، ارتقای کیفیت غذا، افزایش شفافیت مالی و پرداخت مستقیم یارانه به دانشجویان به‌عنوان ذی‌نفع نهایی تدوین شده است.

شیوه‌نامه اجرایی پرداخت یارانه غذای دانشجویی در راستای اجرای تکالیف مقرر در قانون بودجه کل کشور سال ۱۴۰۵ و ماده ۷۳ ضوابط اجرایی قانون بودجه، با تأکید بر پرداخت مستقیم یارانه غذا به دانشجویان تدوین شده است.

این شیوه‌نامه با هدف بهبود کیفیت تغذیه، افزایش بهره‌وری علمی و تقویت سلامت جسمی و روانی دانشجویان و همچنین ساماندهی خدمات تغذیه‌ای دانشگاه‌ها، کاهش تصدی‌گری مستقیم دانشگاه‌ها، ارتقای کیفیت خدمات و ایجاد رویه‌های یکسان در دانشگاه‌ها تنظیم شده است.

ارکان و مسئولیت‌های اجرای شیوه‌نامه

بر اساس این شیوه‌نامه، دانشجو، دانشگاه، صندوق رفاه دانشجویان و تأمین‌کنندگان غذا، ارکان مرتبط با تغذیه دانشجویی هستند و هر یک بر اساس وظایف تعیین‌شده در فرآیند ارائه خدمات تغذیه‌ای نقش دارند.

وظایف صندوق رفاه دانشجویان

تأمین و تخصیص اعتبار تغذیه دانشجویی دانشگاه‌ها در چارچوب قوانین و مقررات و در سقف اعتبارات تخصیص‌یافته، بررسی و تأیید صورت‌وضعیت‌های ارسالی دانشگاه‌ها، پرداخت هزینه غذای دانشجویی به تأمین‌کنندگان و تسویه‌حساب ماهانه بر اساس تراکنش‌های ثبت‌شده و تأییدشده در سامانه تغذیه دانشگاه‌ها از جمله وظایف صندوق رفاه دانشجویان تعیین شده است.

همچنین اعلام شماره حساب سپرده متمرکز به نام صندوق رفاه نزد خزانه‌داری کل کشور برای واریز سهم دانشجو از یارانه غذا، ابلاغ ضوابط و دستورالعمل‌های مورد نیاز، مدیریت تبادل داده‌ها از طریق API، حفاظت از اطلاعات سامانه‌های تغذیه دانشگاه‌ها، تهیه گزارش‌های مالی و مدیریتی و استقرار سامانه کنترل هوشمند عملکرد دانشگاه‌ها از دیگر وظایف صندوق است.

پایش عملکرد دانشگاه‌ها، ارزیابی شاخص‌های مالی، اجرایی و کیفی خدمات تغذیه‌ای و دریافت بازخورد دانشجویان از طریق نظرسنجی نیز در این شیوه‌نامه پیش‌بینی شده است.

وظایف دانشگاه‌ها

مدیریت تمامی فرآیندهای ارائه خدمات تغذیه دانشجویی، شناسایی تأمین‌کنندگان دارای صلاحیت و مجوزهای رسمی، عقد قرارداد مطابق مقررات و انتخاب تأمین‌کنندگان غذا از طریق روش‌های قانونی، از وظایف دانشگاه‌هاست.

دانشگاه‌ها همچنین موظف‌اند بستر و امکانات لازم برای ارائه خدمات تغذیه‌ای را فراهم کنند. در راستای افزایش کیفیت و تنوع غذا و ایجاد رقابت سالم، دانشگاه می‌تواند با رعایت قوانین و مقررات، از ظرفیت سالن‌های غذاخوری و مکان‌های مناسب داخل دانشگاه، اطراف دانشگاه یا سایر اماکن مورد تأیید استفاده کند.

ثبت اطلاعات مربوط به غذای رزروشده و دریافت‌شده توسط دانشجویان، احراز دریافت خدمت توسط ذی‌نفع نهایی، جمع‌آوری و بررسی تعداد وعده‌های غذایی ارائه‌شده و هزینه‌های مربوط و ارسال گزارش عملکرد به‌صورت ماهانه و تفکیک‌شده به صندوق نیز از دیگر مسئولیت‌های دانشگاه‌هاست.

دانشگاه‌ها باید با ایجاد بستر الکترونیکی مناسب، سامانه تغذیه دانشگاه را به سامانه صندوق متصل کنند و نسبت به تأیید صحت اطلاعات مالی و عملیاتی، جلوگیری از ثبت مصرف غیرواقعی، تکراری یا فاقد مستندات و ارائه گزارش‌های مالی و عملکردی اقدام کنند.

کنترل کیفیت و کمیت غذا، نظارت بر بهداشت و سلامت غذاخوری‌ها، نظارت بر ثبت اطلاعات و به‌روزرسانی سامانه، احراز هویت دانشجویان از طریق روش‌های تعیین‌شده از سوی صندوق، تهیه صورت‌وضعیت ماهانه و رسیدگی به شکایات دانشجویان از دیگر وظایف دانشگاه‌هاست.

وظایف تأمین‌کنندگان غذا

بر اساس شیوه‌نامه، تأمین‌کنندگان موظف‌اند تهیه مواد اولیه، پخت، حمل و توزیع غذای دانشجویی را مطابق قراردادهای منعقدشده با دانشگاه انجام دهند.

رعایت الزامات بهداشتی و استانداردهای کیفیت، استفاده از مواد اولیه مرغوب و استاندارد، ثبت اطلاعات عرضه غذا در سامانه تغذیه دانشگاه، همکاری با بازرسان صندوق و سازمان و سایر نهادهای قانونی، رعایت قیمت‌های توافق‌شده و مصوب دانشگاه و ثبت برخط تراکنش‌ها از جمله مسئولیت‌های تأمین‌کنندگان است.

همچنین تأمین‌کنندگان باید از تجهیزات مورد تأیید دانشگاه استفاده کنند، استانداردهای امنیت اطلاعات را رعایت کنند و امکانات لازم برای پوشش متقاضیان و ارائه خدمات تغذیه‌ای را بنا بر درخواست دانشگاه فراهم آورند.

وظایف دانشجویان

دانشجویان موظف‌اند مطابق برنامه اعلامی دانشگاه، کیف پول خود را شارژ و غذای خود را در سامانه تغذیه دانشگاه رزرو کنند.

همکاری در احراز هویت هنگام دریافت غذا از طریق دستگاه تشخیص چهره، اثر انگشت، کد QR، کارت دانشجویی و سایر روش‌های مورد تأیید دانشگاه، از دیگر وظایف دانشجویان است.

استعمال دخانیات در غذاخوری‌ها و رستوران‌های دانشگاه ممنوع است و رعایت نظم، انضباط و منشور اخلاقی دانشگاه در محیط غذاخوری‌ها الزامی خواهد بود.

همچنین یارانه غذای دانشجویی به فرد اختصاص دارد و خرید، فروش، انتقال یا واگذاری آن به اشخاص دیگر ممنوع است.

نحوه ارائه خدمات و پرداخت یارانه غذا

بر اساس ماده ۴ شیوه‌نامه، سهم دانشجو از قیمت تمام‌شده غذا با در نظر گرفتن نرخ رشد تورم و شرایط اقتصادی کشور، در هر سال تحصیلی یا هر نیمسال تعیین می‌شود. برای هر وعده غذایی شامل صبحانه، ناهار و شام، سه بازه قیمتی «کم‌هزینه»، «هزینه متوسط» و «پرهزینه» تعریف می‌شود که توسط هیئت امنای صندوق تعیین و ابلاغ خواهد شد.

میزان اعتبار یارانه تخصیصی به هر دانشگاه و تعداد وعده‌های غذایی نیز به‌صورت سالانه و با توجه به شرایط، تعیین و مطابق ضوابط مربوط به دانشگاه‌ها ابلاغ می‌شود.

یارانه هر وعده غذا صرفاً مختص همان وعده و روز است و امکان انتقال آن به وعده‌های دیگر وجود ندارد.

در صورتی که دانشجو در دو نوبت متوالی یا سه نوبت متناوب در یک ماه غذای رزروشده خود را دریافت نکند، از بهره‌مندی از یارانه غذا در نوبت بعدی محروم شده و ملزم به پرداخت قیمت تمام‌شده غذا خواهد بود.

دانشگاه می‌تواند برای مدیریت بهینه غذاهای رزروشده و دریافت‌نشده، غذای مازاد را تا پیش از پایان ساعت توزیع هر وعده، با قیمت مصوب و برابر دو برابر قیمت مصوب برای دانشجویان واجد شرایط و با قیمت تمام‌شده برای سایر متقاضیان، به‌صورت روزفروش عرضه کند. تمامی مراحل عرضه غذای روزفروش باید با رعایت ضوابط و ثبت کامل تراکنش در سامانه انجام شود.

تعداد وعده‌های غذایی و روزهای بهره‌مندی

دانشجویان روزانه ساکن خوابگاه، با رعایت ضوابط آیین‌نامه امور خوابگاه‌ها، می‌توانند حداکثر از ۱۷ وعده غذایی در هفته شامل ۶ وعده صبحانه، ۶ وعده ناهار و ۵ وعده شام در روزهای مجاز تعیین‌شده در تقویم آموزشی بهره‌مند شوند.

دانشجویان غیرخوابگاهی نیز در روزهای مجاز هفته، حداکثر از یک وعده ناهار در روز و مجموعاً ۵ وعده ناهار در هفته مشمول غذای یارانه‌ای خواهند بود.

دانشگاه‌هایی که خوابگاه ملکی دانشجویی ندارند، تنها در صورت ارائه وعده‌های صبحانه و شام به دانشجویان غیربومی ساکن خوابگاه‌های استیجاری مجاز به ارائه این وعده‌ها هستند.

یارانه غذای دانشجویی در نیمسال تابستان به دانشجویان تعلق نمی‌گیرد و تأمین آن بر عهده صندوق نخواهد بود.

ارائه غذای دانشجویی با قیمت یارانه‌ای مصوب به افراد غیردانشجو اکیداً ممنوع است. ارائه غذا به دانشجویان نوبت دوم، اضافه سنوات، مجازی، پردیس، فرصت مطالعاتی، بین‌الملل غیربورسیه و سایر گروه‌ها، از جمله پژوهشگران و همکاران طرح‌های پژوهشی، تابع ضوابط و مقررات ابلاغی صندوق رفاه خواهد بود و با قیمت تمام‌شده انجام می‌شود.

دانشگاه‌ها می‌توانند در روزهای برگزاری امتحانات پایان ترم، ایام ماه مبارک رمضان و تعطیلات رسمی یا در شرایط خاص، مطابق برنامه تنظیمی نسبت به تأمین غذای مورد نیاز دانشجویان ساکن خوابگاه‌های دانشجویی اقدام کنند.

شرایط آموزشی بهره‌مندی از یارانه غذا

ثبت‌نام دانشجو در حداقل تعداد واحدهای آموزشی مطابق ضوابط و مقررات آموزشی دانشگاه الزامی است. دانشجویان واجد شرایط در سنوات مجاز، با توجه به امکانات و تعداد نیمسال‌های مجاز دوره تحصیلی، می‌توانند بر اساس قیمت مصوب اعلام‌شده از یارانه تغذیه بهره‌مند شوند.

حداکثر سنوات بهره‌مندی برای دوره‌های مختلف به شرح زیر تعیین شده است:

دوره‌های کاردانی، کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی ارشد ناپیوسته: حداکثر ۴ نیمسال.

دوره‌های کارشناسی پیوسته، دکتری تخصصی ناپیوسته و دکتری دستیاری: حداکثر ۸ نیمسال.

دوره‌های کارشناسی ارشد پیوسته، دکتری حرفه‌ای و دکتری مستقیم: حداکثر ۱۲ نیمسال.

دوره‌های دکتری تخصصی پیوسته: حداکثر ۱۶ نیمسال.

در صورت استفاده از مرخصی بدون احتساب در سنوات تحصیلی، مدت مرخصی به سنوات مجاز اضافه خواهد شد.

سهم دانشجو از غذای یارانه‌ای در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶

بر اساس جدول مندرج در شیوه‌نامه، سهم دانشجو برای هر پرس غذا در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ به شرح زیر تعیین شده است:

گروه دانشجویان واجد شرایط:

دانشجویانی که در هیچ‌یک از هفت گروه تعیین‌شده قرار نگیرند، برای بهره‌مندی از تغذیه دانشجویی ملزم به پرداخت هزینه تمام‌شده غذا هستند.

در صورت تغییر قیمت تمام‌شده غذا یا مبالغ سهم دانشجو و اعتبار یارانه مطابق مصوبه جدید مراجع ذی‌صلاح، مبالغ بر اساس مصوبه جدید اعمال خواهد شد.

نظارت بر اجرای شیوه‌نامه و تسویه‌حساب با تأمین‌کنندگان

نظارت بر حسن اجرای شیوه‌نامه بر عهده معاون دانشجویی، معاون اداری و مالی دانشگاه و واحدهای ذی‌ربط دانشگاه است. در دانشگاه‌های بزرگ و دارای واحدهای اقماری، وظایف نظارت بر عهده معاون دانشجویی و معاون اداری و مالی واحدهای ذی‌ربط خواهد بود.

معاونت دانشجویی دانشگاه موظف است بازرسی‌های موردی و دوره‌ای و حتی‌الامکان سرزده را برای کنترل موارد کیفی از جمله سلامت مواد غذایی، بهداشت کارکنان، بهداشت محیط، ایمنی محیط کار و نحوه ارائه خدمات به دانشجویان انجام دهد.

تسویه‌حساب با تأمین‌کنندگان مطابق مفاد قرارداد، میزان خدمت ارائه‌شده، مقررات مالی و صورت‌وضعیت تأییدشده انجام می‌شود و پرداخت باید حداکثر تا یک ماه صورت گیرد.

جرایم، بیمه و کسورات ناشی از عملکرد تأمین‌کننده پس از ارائه آخرین صورت‌وضعیت، از محل تضمینات قانونی وی یا محل مطالبات مربوط به تأمین‌کننده، مطابق قرارداد و صورت‌جلسه، کسر خواهد شد.

تمامی هزینه‌های مرتبط با تهیه، تأمین، طبخ، توزیع، حمل، نگهداری، بیمه، مالیات و حوادث ناشی از کار بر عهده تأمین‌کننده قراردادی یا شخصی است که مطابق قرارداد و قوانین مسئول شناخته می‌شود؛ مگر در مواردی که دانشگاه یا صندوق طبق قوانین و قرارداد مسئولیت داشته باشند.

در صورت تخلف تأمین‌کننده، جرایم و خسارات پس از طی تشریفات قراردادی و احراز آن، در چارچوب قوانین و مقررات مالی کشور وصول خواهد شد.

برداشت از وجوه سهم دانشجو نزد خزانه‌داری کل کشور صرفاً در چارچوب قوانین و مقررات و با مجوز مراجع ذی‌صلاح امکان‌پذیر است.

همچنین در صورت درخواست کتبی دانشجو و تأیید دانشگاه، وجوه باقی‌مانده در کیف پول تغذیه سامانه، مطابق قوانین و مقررات از محل سپرده صندوق نزد خزانه‌داری کل کشور مسترد خواهد شد.

در موارد مسکوت در این شیوه‌نامه، تصمیم‌گیری در حدود قوانین و مقررات بر عهده صندوق رفاه دانشجویان است.

تبصره: این شیوه‌نامه در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ به تصویب صندوق رفاه دانشجویان رسیده است./ مهر