مدرسه ۲۰۰ میلیونی؛ خانواده‌ها بین شهریه سنگین و مدرسه دولتی گرفتارند

به گزارش خبرگزاری رکنا، افزایش شهریه مدارس غیردولتی در حالی به دغدغه جدی خانواده‌ها تبدیل شده است که برخی والدین از پرداخت سالانه 180 تا حتی 200 میلیون به بالا برای تحصیل یک فرزند خبر می‌دهند و همین موضوع باعث افزایش تقاضا برای بازگشت به مدارس دولتی شده است.

مدرسه غیردولتی برای بسیاری از خانواده‌ها اساساً باید یک انتخاب باشد برای برخورداری از آموزش باکیفیت‌تر، کلاس‌های خلوت‌تر، ساعات آموزشی بیشتر و رفتار مناسب‌تر با دانش‌آموز اما افزایش هزینه‌های زندگی و رشد شهریه مدارس غیردولتی این روند را به یک بار مالی سنگین تبدیل کرده است تا جایی که برخی والدین پس از چند سال پرداخت شهریه اکنون به‌دنبال بازگشت فرزندشان به مدارس دولتی عادی هستند.

کنار این مسئله مجازی شدن بخش زیادی از سال تحصیلی در چند سال اخیر برخی خانواده‌ها را به این نتیجه رسانده است که پرداخت هزینه سنگین مدارس غیردولتی به‌ازای آموزش مجازی معادله‌ای نابرابر است از همین رو بازگشت به مدارس دولتی به انتخاب برخی خانواده‌ها تبدیل شده است،

البته باید به این موضوع توجه داشت که برای همه خانواده‌ها ورود به مدرسه غیردولتی از ابتدا یک انتخاب کاملاً آزادانه نبود، برخی والدین می‌گویند که در زمان ثبت‌نام، فرزندشان به‌دلیل نمرات پایین، ضعف تحصیلی یا مشکلات رفتاری در بعضی مدارس دولتی عادی پذیرفته نشده یا تجربه نامناسبی از مدرسه دولتی داشته‌اند و همین مسئله آنها را به‌سمت مدارس غیردولتی کشانده است.

اکنون این خانواده‌ها در یک دوراهی دشوار قرار گرفته‌اند، از یک سو پرداخت سالانه صدها میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند در شرایط اقتصادی فعلی برایشان دشوار شده است و از سوی دیگر بازگشت به مدرسه دولتی عادی نیز به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.

شهریه‌ هرسال سنگین‌تر

شهریه مدارس غیردولتی در سال‌های اخیر به یکی از دغدغه‌‌های جدی خانواده‌ها تبدیل شده است. در الگوی شهریه سال تحصیلی 1406 ـ 1405، حداقل شهریه برای دوره ابتدایی 20 میلیون تومان، متوسطه اول 22 میلیون تومان، متوسطه دوم 25 میلیون تومان و هنرستان‌های فنی‌وحرفه‌ای 28 میلیون تومان تعیین شده است. بر اساس اعلام آموزش‌وپرورش این مبالغ کف شهریه محسوب می‌شوند و مدارس مجاز به دریافت کمتر از این ارقام نیستند با این حال سقف شهریه مدارس اعلام نشده است،

البته شهریه مدارس بسته به مقطع تحصیلی، برنامه‌های آموزشی و فوق‌برنامه، امکانات و سایر شاخص‌های تعیین‌شده متفاوت است و در برخی مدارس به‌مراتب بالاتر می‌رود. در سال تحصیلی گذشته سقف شهریه رسمی اعلام‌شده برای برخی مدارس در متوسطه دوم به 145 میلیون تومان رسیده بود آن هم بدون هزینه‌هایی مانند سرویس، غذا، لباس فرم و برخی خدمات جانبی.

امسال نیز برخی خانواده‌ها از شهریه 180میلیونی مدارس خبر می‌دهند در چنین شرایطی، پرداخت 180 یا 185 میلیون تومان برای یک سال تحصیلی آن هم برای خانواده‌ای با درآمد متوسط می‌تواند بخش قابل‌توجهی از درآمد سالانه خانواده را به خود اختصاص دهد،

از سوی دیگر خانواده‌ای که امروز توان پرداخت این رقم را دارد، نمی‌تواند مطمئن باشد سال آینده نیز همین میزان توان مالی را خواهد داشت. شهریه مدارس غیردولتی تنها هزینه یک‌ساله نیست، خانواده‌ای که فرزندش را از پایه ابتدایی تا پایان متوسطه در مدرسه غیردولتی نگه می‌دارد با هزینه‌ای مواجه است که طی 12 سال تحصیل بار مالی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند و با افزایش سالانه شهریه این بار نیز سنگین‌تر می‌شود.

پدری که فرزندش اکنون در پایه نهم یکی از مدارس غیردولتی تحصیل می‌کند، از شهریه حدود 180 میلیون تومانی مدرسه برای سال تحصیلی جدید خبر می‌دهد که به‌گفته او تأمینش بسیار دشوار است.

او می‌گوید که اساساً قصد نداشته است فرزندش را در مدرسه غیردولتی ثبت‌نام کند اما مدارس دولتی عادی به‌دلیل پایین بودن نمرات فرزندش از پذیرش او خودداری کرده‌اند. به‌گفته این پدر، در سال‌هایی که فرزندش در مدرسه دولتی تحصیل می‌کرد نیز با رفتار نامناسب برخی کادر مدرسه به‌ویژه مدیر و معاونان انضباطی مدرسه مواجه بوده و به‌جای حمایت از دانش‌آموزی که ضعف درسی داشت، احساس طردشدگی بیشتری به او منتقل شده و این تجربه آثار روحی نامطلوب برای فرزندشان به‌همراه داشته است،

اکنون همین خانواده برای ادامه تحصیل فرزندش با دو مسیر دشوار روبه‌روست؛ پرداخت شهریه‌ای که توان تأمین آن را به‌سختی دارد یا بازگشت به مدرسه دولتی که تجربه قبلی و دشواری ثبت‌نام مجدد این مسیر را غیرممکن کرده است.

مادر دیگری نیز از شهریه 185 میلیون تومانی مدرسه غیردولتی فرزندش در پایه پنجم ابتدایی خبر می‌دهد و می‌گوید: به‌دلیل افزایش هزینه‌ها تصمیم گرفتیم فرزندم را به مدرسه دولتی عادی برگردانیم اما تاکنون با وجود تلاش‌های بسیار موفق به ثبت‌نام در مدرسه دولتی نشده‌ایم و اکثر مدارس می‌گویند؛ "ظرفیت خالی نداریم."

وضعیت این خانواده‌ها دو پرسش را مطرح می‌کند؛ آیا مدرسه غیردولتی برای همه خانواده‌هایی که فرزندشان در آن تحصیل می‌کند یک انتخاب از روی آگاهی و تمایل شخصی است یا بخشی از این خانواده‌ها به‌دلیل ضعف دسترسی به مدرسه دولتی مناسب ناچار به انتخاب آن شده‌اند؟

احمد محمودزاده رئیس سازمان مدارس غیردولتی با اشاره به سازوکار نظارت بر شهریه مدارس توضیح می‌دهد: به‌محض اینکه تأییدیه شهریه از سوی منطقه و استان صادر شود، اطلاعات آن در پنل مدیریتی سامانه قرار می‌گیرد و خانواده‌ها می‌توانند با کد یا نام مدرسه، شهریه مصوب را مشاهده کنند. اگر مدارس در همین چارچوب عمل کنند، مشکلی وجود ندارد اما در صورت دریافت مبالغ خارج از ضوابط، خانواده‌ها می‌توانند گزارش یا شکایت خود را ثبت کنند تا موضوع مورد رسیدگی قرار گیرد.

سرویس و غذا جزو شهریه نیست

یکی از ابهامات خانواده‌ها درباره هزینه‌هایی است که علاوه بر شهریه مدرسه از آنها دریافت می‌شود از سرویس و لباس گرفته تا غذا و برخی برنامه‌های جانبی؛ محمودزاده دراین‌باره تأکید می‌کند که این هزینه‌ها ارتباطی با شهریه مدرسه و فوق‌برنامه‌ها ندارد و موضوعاتی مانند سرویس، لباس و غذا در چارچوب انجمن اولیا و مربیان بررسی و اجرا می‌شود البته بر میزان مبالغ دریافتی نظارت می‌شود.

مدرسه غیردولتی؛ پول بیشتر، خدمات بیشتر؟

دفاع از شهریه مدارس غیردولتی معمولاً با ارائه خدمات آموزشی و پرورشی بیشتر مرتبط است. آموزش‌وپرورش نیز در الگوی تعیین شهریه، شاخص‌هایی مانند دوره تحصیلی، سطح آموزشی و پرورشی، برنامه سال تحصیلی و فوق‌برنامه‌ها را در نظر می‌گیرد. مسئولان سازمان مدارس غیردولتی نیز تأکید کرده‌اند که بخشی از مدارس برنامه‌هایی فراتر از برنامه درسی رسمی مانند آموزش زبان‌های خارجی مختلف یا رشته‌های ورزشی تخصصی ارائه می‌کنند اما مسئله‌ای که خانواده‌ها مطرح می‌کنند تناسب میان مبلغ پرداختی و کیفیت خدمات ارائه‌شده است.

برخی از والدین معتقدند که تفاوت مدارس غیردولتی با مدارس دولتی عادی همیشه به‌اندازه اختلاف شهریه آنها نیست، در بسیاری از مدارس غیردولتی مهم‌ترین تفاوت محسوس برای خانواده‌ها، ساعات حضور طولانی‌تر دانش‌آموز، برنامه‌های فوق‌برنامه و کلاس‌های تابستانی است در حالی که از نظر ساختمان و فضای فیزیکی برخی مدارس غیردولتی در ساختمان‌های اجاره‌ای، قدیمی یا آپارتمان‌مانند فعالیت می‌کنند و الزاماً از امکانات فیزیکی قابل‌توجهی برخوردار نیستند،

حتی در حوزه نیروی انسانی نیز نمی‌توان به‌طورکلی ادعا کرد که معلمان مدارس غیردولتی از معلمان مدارس دولتی توانمندتر هستند، در بسیاری از مدارس دولتی، معلمان باسابقه و متخصصی فعالیت می‌کنند که کیفیت آموزشی آنها در مواردی حتی بالاتر است.

رضوان حکیم‌زاده معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش در این زمینه می‌گوید: "خانواده‌ها باید بدانند که تمام مدارس غیردولتی از مدارس دولتی بهتر نیستند! معلمان در مدارس دولتی در مقایسه با مدارس غیردولتی عادی، آموزش‌های بیشتری دیده‌اند و رشته‌های مرتبط دارند. معلمان مدارس دولتی عادی در کلاس‌هایی با 40 دانش‌آموز و حداقلی‌ترین امکانات، تلاش می‌کنند!"،

بنابراین مسئله دیگر تنها گران بودن مدرسه غیردولتی نیست بلکه این پرسش مطرح است؛ خانواده در برابر پرداخت چنین مبالغی دقیقاً چه‌چیزی دریافت می‌کند و آیا این خدمات با هزینه پرداختی تناسب دارد؟

بیش از 70درصد دانش‌آموزان غیردولتی؛ فرزندان کارمندان دولت

یک آمار قابل‌تأمل درباره ترکیب خانواده‌های استفاده‌کننده از مدارس غیردولتی از سوی مسئولان وزارت آموزش و پرورش مطرح شده است آن هم اینکه بیش از 70 درصد دانش‌آموزان این مدارس، فرزندان کارمندان دولت هستند.

این آمار می‌تواند نشان دهد که تحصیل در مدارس غیردولتی الزاماً مختص خانواده‌های برخوردار و صاحبان درآمدهای بسیار بالا نیست و بخش قابل‌توجهی از خانواده‌های حقوق‌بگیر نیز فرزند خود را در مدارس غیردولتی ثبت‌نام کرده‌اند.

برای یک کارمند، پرداخت سالانه 180 میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند به‌معنای اختصاص ماهانه حدود 15 میلیون تومان از بودجه خانواده است آن هم بدون محاسبه هزینه‌های سرویس، لباس، تغذیه، و...، به همین دلیل افزایش شهریه مدارس غیردولتی مستقیماً با معیشت خانوار و قدرت خرید طبقه متوسط گره خورده است.

راه بازگشت به مدارس دولتی کجاست؟

بسیاری از خانواده‌هایی که دیگر توان پرداخت شهریه مدرسه غیردولتی را ندارند تمایل دارند فرزند خود را به مدرسه دولتی عادی برگردانند، چون در شرایطی که خانواده‌ها با افزایش هزینه مسکن، خوراک، درمان و سایر هزینه‌های ضروری زندگی مواجهند، هزینه تحصیل در مدارس غیردولتی یکی از نخستین هزینه‌هایی است که خانواده تلاش می‌کند از سبد خود حذف کند اما باید توجه داشت خانواده‌ای که چند سال قبل به‌دلیل ضعف خدمات یا دشواری پذیرش فرزندش در مدرسه دولتی عادی به‌ناچار به مدرسه غیردولتی رفته است، اکنون ممکن است توان پرداخت شهریه را نداشته باشد اما بازگشت فرزندش به مدرسه دولتی نیز با مانع مواجه است،

بنابراین برای خانواده‌هایی که هر ماه باید بخش قابل‌توجهی از درآمد خود را کنار بگذارند تا شهریه مدرسه فرزندشان تأمین شود، این سؤال مطرح است که اگر توان پرداخت شهریه سال آینده را نداشتند، راه بازگشت به مدرسه دولتی کجاست؟/ تسنیم