مددکاری باید جزو مشاغل سخت باشد/ از بی‌ثباتی شغلی تا فرسودگی روانی

به گزارش خبرگزاری رکنا، دکتر سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران تأکید کرد که با وجود پیشرفت‌های قابل توجه مددکاری اجتماعی در ایران، این حرفه همچنان ظرفیت بیشتری برای اثرگذاری دارد.

عدم ثبات شغلی؛ دغدغه جدی مددکاران اجتماعی

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران درباره مشکلات معیشتی مددکاران اجتماعی گفت: شرایط معیشتی مددکاران اجتماعی با توجه به محل و نوع اشتغال آنها متفاوت است؛ برای مثال مددکاری که در یک شرکت نفت فعالیت می‌کند، شرایط متفاوتی با مددکاری دارد که در یک مؤسسه خیریه مشغول به کار است.

وی افزود: حتی مددکاران اجتماعی شاغل در سازمان‌های دولتی که حقوق خود را بر اساس قانون مدیریت خدمات کشوری دریافت می‌کنند با توجه به شرایط اقتصادی و تورم موجود، با فاصله قابل توجه میان درآمدها و هزینه‌های زندگی مواجه هستند.

موسوی چلک ادامه داد: یکی از مشکلات جدی مددکاران اجتماعی، به‌ویژه در بخش خصوصی و مؤسسات خیریه، عدم ثبات شغلی است. این مسئله می‌تواند امنیت شغلی افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

فرسودگی شغلی؛ آسیب پنهان حرفه مددکاری

وی یکی دیگر از مشکلات جدی مددکاران اجتماعی را فرسودگی شغلی عنوان کرد و گفت: شغل مددکاری اجتماعی باید در زمره مشاغل سخت قرار گیرد.

موسوی چلک با اشاره به تفاوت ماهیت مددکاری اجتماعی با برخی مشاغل سخت اظهار کرد: در مشاغلی مانند معدن، سختی کار به دلیل آسیب‌هایی است که ممکن است به جسم فرد وارد شود؛ اما مددکار اجتماعی بخش عمده فعالیت خود را با افرادی می‌گذراند که با مشکلات متعدد مواجه هستند و طبیعتاً قرار گرفتن مستمر در چنین شرایطی می‌تواند سلامت روان مددکار اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.

وی تأکید کرد: بنابراین باید درباره سختی کار مددکاران اجتماعی و مزایایی که متناسب با شرایط این حرفه باید به آنها تعلق گیرد، توجه جدی‌تری صورت گیرد.

سه مطالبه اصلی از مسئولان؛ قانون نظام مددکاری، ثبات شغلی و سختی کار

موسوی چلک در پاسخ به این پرسش که اگر فرصت گفت‌وگوی مستقیم با مسئولان ارشد کشور، از جمله رئیس‌جمهور، فراهم شود، مهم‌ترین موضوعاتی که از سوی انجمن مطرح خواهد شد چیست، گفت: چند موضوع اصلی در این زمینه وجود دارد.

وی نخستین موضوع را تصویب قانون سازمان نظام مددکاری اجتماعی عنوان کرد و افزود: موضوع دوم، ثبات شغلی مددکاران اجتماعی و موضوع سوم نیز به‌رسمیت‌شناختن سختی کار مددکاری اجتماعی و توجه به مزایای متناسب با شرایط این حرفه است.

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران تأکید کرد: توجه به این مسائل می‌تواند هم شرایط حرفه‌ای و معیشتی مددکاران اجتماعی را بهبود دهد و هم زمینه را برای استفاده بیشتر از ظرفیت این حرفه در سیاست‌گذاری و حل مسائل اجتماعی کشور فراهم کند.

مددکاری اجتماعی در ایران پیشرفت کرده، اما هنوز با ظرفیت واقعی فاصله دارد

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران درباره میزان پیشرفت این حرفه در کشور گفت: مددکاری اجتماعی در مقایسه با گذشته پیشرفت قابل توجهی داشته و تنوع فعالیت‌های آن نیز بیشتر شده است.

وی افزود: سازمان‌های بیشتری در حوزه‌های مختلف اجتماعی و در قوای مختلف کشور وارد این عرصه شده‌اند. در حوزه آموزش نیز امروز مددکاری اجتماعی در ایران تا مقطع دکترا ارائه می‌شود و در حوزه‌های مختلف سیاست‌گذاری نیز می‌توان جایگاه مددکاری اجتماعی را مشاهده کرد.

موسوی چلک با این حال تصریح کرد: با وجود این پیشرفت‌ها، مددکاری اجتماعی به اندازه ظرفیت واقعی خود هنوز نتوانسته اثرگذاری داشته باشد و همچنان ظرفیت بیشتری برای نقش‌آفرینی و تأثیرگذاری در جامعه دارد.

انجمن مددکاران اجتماعی ایران ۶ هزار عضو دارد

وی درباره وضعیت عضویت در انجمن مددکاران اجتماعی ایران گفت: انجمن حدود ۶ هزار عضو دارد و البته همه مددکاران اجتماعی کشور عضو انجمن نیستند و ممکن است تعدادی از مددکاران به هر دلیل عضو نشده باشند.

موسوی چلک درباره فعالیت‌های انجمن برای اعضای خود نیز توضیح داد: آموزش مددکاران اجتماعی، انجام فعالیت‌های پژوهشی و برگزاری آموزش‌های داخلی و بین‌المللی از جمله فعالیت‌های انجمن است.

جنگ و مشکلات مراکز مددکاری؛ از تأخیر در پرداخت حقوق تا وضعیت بخش خصوصی

وی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر شرایط جنگ بر فعالیت مددکاران اجتماعی و احتمال تعدیل نیرو یا تعطیلی مراکز گفت: تعطیلی به این معنا که فعالیت‌ها به‌طور کامل متوقف شود، نداشته‌ایم؛ اما مشکلاتی در برخی مراکز وجود داشته است.

موسوی چلک توضیح داد: به‌ویژه در بخش خصوصی و خیریه ممکن است برخی مراکز نتوانند حقوق را مطابق قانون کار پرداخت کنند یا پرداخت حقوق با تأخیر انجام شود و این مسئله مشکلات جدی برای مددکاران ایجاد می‌کند.

وی افزود: در بخش دولتی، مددکاران حقوق خود را طبق قانون مدیریت خدمات کشوری دریافت می‌کنند، اما شرایط بخش خصوصی و مؤسسات خیریه متفاوت است و مشکلات پرداخت حقوق در این بخش‌ها بیشتر دیده می‌شود.

حضور فعال در نهادهای بین‌المللی

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با اشاره به فعالیت‌های بین‌المللی این انجمن گفت: از سال ۱۳۹۱ عضو فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی هستیم و در این مجموعه نیز مسئولیت‌ها و کرسی‌های مختلفی داریم.

وی ادامه داد: از جمله این مسئولیت‌ها می‌توان به حضور در هیئت‌رئیسه منطقه آسیا و اقیانوسیه، فعالیت در حوزه اخلاق فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی و عضویت در کمیته سازمان ملل فدراسیون جهانی اشاره کرد.

موسوی چلک افزود: از بهمن‌ماه نیز عضو انجمن آموزش مددکاری اجتماعی در منطقه آسیا و اقیانوسیه شده‌ایم. همچنین در شورای سیاست‌گذاری بخشنامه بین‌المللی ارزش‌ها و اخلاق حرفه‌ای مددکاری اجتماعی نیز عضویت داریم.

آموزش مددکاری اجتماعی نیازمند بازنگری است

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران درباره وضعیت آموزش مددکاری اجتماعی در دانشگاه‌ها نیز گفت: در مقایسه با گذشته، تعداد دانشگاه‌هایی که در رشته مددکاری اجتماعی فعالیت می‌کنند بیشتر شده و مقاطع تحصیلی نیز توسعه یافته‌اند.

وی افزود: در گذشته عمدتاً مقطع کارشناسی وجود داشت، اما امروز در کنار کارشناسی، مقطع کارشناسی ارشد و دکترا نیز در این حوزه داریم.

موسوی چلک در عین حال تأکید کرد: با وجود این توسعه، آموزش مددکاری اجتماعی همواره نیازمند بازنگری است.

وی توضیح داد: استانداردهای جهانی آموزش مددکاری اجتماعی توسط فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی و انجمن جهانی دانشگاه‌های مددکاری اجتماعی تدوین و ابلاغ شده است؛ بنابراین ضروری است سرفصل‌های درسی این رشته نیز متناسب با این استانداردهای جهانی مورد بازنگری قرار گیرد. 

فعالیت‌های انجمن مددکاران ایران

موسوی چلک درباره فعالیت‌های کنونی انجمن مددکاران اجتماعی ایران اظهار کرد: فعالیت‌های انجمن در چند محور اصلی دنبال می‌شود که از جمله آنها می‌توان به فعالیت‌های صنفی مددکاران اجتماعی، مشارکت در سیاست‌گذاری‌های مرتبط، همکاری با سازمان‌های مختلف، تولید محتوا، برگزاری همایش‌ها، توسعه ارتباطات بین‌المللی، آموزش اعضا و انجام پژوهش در حوزه‌های مختلف اشاره کرد.

گفتنی است این انجمن از سال 1340 کار خود را  به همت گروهی از دانشجویان و فارغ التحصیلان  مدرسه خدمات اجتماعی آغاز کرده و 65 سال است که مددکاران  اجتماعی در قالب این تشکل صنفی- علمی در مجامع علمی و حرفه ای مختلف حضور دارند.