بیش از ۴۳ درصد از پرونده‌های کمیسیون‌های پزشکی قانونی مربوط به قصور پزشکی است

به گزارش رکنا، هر زمان که مراجع قضایی برای اثبات یا عدم اثبات یک جرم، نیاز به نظرات کارشناسی و تخصصی در حوزه‌ی پزشکی داشته باشند، پرونده‌های مربوطه به سازمان پزشکی قانونی کشور ارجاع می‌شود تا موارد مدنظر مرجع قضایی در کمیسیون‌های پزشکی این سازمان بررسی و نظر علمی بیان شود تا در نهایت مقام قضایی با استناد به نظریه‌ی کارشناسی اقدام به صدور رأی کند.

در این کمیسیون‌ها که در تمام ۳۱ استان فعال هستند، حداقل ۳ پزشک متخصص مرتبط با موضوع پرونده حضور دارند و نتیجه‌ی نهایی با آرای اکثریت به مرجع قضایی اعلام می‌شود. کمیسیون‌های نوبت اول و دوم در استان یا استان‌های همجوار تشکیل می‌شود و در صورت نیاز، پرونده برای بررسی نوبت سوم به کمیسیون مرکزی - زیرمجموعه‌ی ستاد - ارجاع می‌شود.

دکتر شیث امینی، مدیرکل امور کمیسیون‌های سازمان پزشکی قانونی کشور، در این باره گفت: کمیسیون‌های پزشکی سازمان پزشکی قانونی کشور در چهار موضوع مهم اظهارنظر می‌کنند. اولین و مهم‌ترین مسئله که بیشترین پرونده‌های ورودی را دارد، کمیسیون‌های بررسی پرونده‌های قصور پزشکی است. کمیسیون‌های معاینات بالینی، تعیین علت فوت و روان‌پزشکی نیز از دیگر موضوعات فعالیت‌های این کمیسیون‌ها هستند.

وی با اشاره به کمیسیون‌های بررسی قصور پزشکی افزود: قصور پزشکی در دو سازمان مختلف قابل رسیدگی است. معمولاً شاکی اعم از بیماران یا خانواده‌ی ایشان از دو طریق شکایت خود در امور پزشکی را مطرح می‌کنند. گروه اول مستقیماً به سازمان نظام پزشکی مراجعه می‌کنند و گروه دوم پس از ثبت شکایت در مراجع قضایی به سازمان پزشکی قانونی ارجاع می‌شوند. افرادی که به سازمان نظام پزشکی مراجعه می‌کنند معمولاً درباره‌ی تخلفات صنفی، اخلاقی، رفتاری، هزینه و بعضاً قصور پزشکی شکایت دارند، اما افرادی که به مراجع قضایی شکایت می‌برند در پی صدمه یا عوارض ناشی از اقدامات تشخیصی و درمانی، خواستار تعیین میزان قصور و خسارت هستند.

مدیرکل امور کمیسیون‌های سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: زمانی که در پی یک اقدام تشخیصی یا درمانی، صدمه یا عارضه‌ای برای بیمار اتفاق افتاده یا یک منفعتی زائل شده و بیمار شکایت داشته باشد، فرد از پزشک، سایر کادر درمان و یا مرکز درمانی به مراجع قضائی شکایت می‌کند که تشخیص میزان قصور بر عهده‌ی کمیسیون‌های تخصصی است.

دکتر امینی گفت: در واقع افراد ابتدا در مراجع قضایی ثبت شکایت می‌کنند و به تشخیص قاضی، پرونده برای بررسی تخصصی به سازمان پزشکی قانونی ارجاع شده و نظر کمیسیون پزشکی نیز به همان مرجع ارسال می‌شود. البته در این کمیسیون‌ها از دو طرف پرونده (شاکی و مشتکی‌عنه) نیز دعوت به عمل می‌آید و صحبت‌های آنان نیز شنیده می‌شود که قطعاً در نتیجه‌گیری تأثیرگذار است.

وی افزود: در واقع برای احراز قصور و میزان صدمه‌ی وارده (اعم از ارش و دیه‌ی غیرمقدر)، قاضی با استناد به نظریه‌ی تخصصی کارشناسان پزشکی قانونی اقدام به صدور رأی می‌کند.

دکتر امینی گفت: کمیسیون‌های معاینات بالینی برای رسیدگی به اعتراض به نظریه‌ی پزشکی قانونی به صلاحدید قاضی در پرونده‌هایی با موضوعات تصادفات، نزاع، حوادث و ... برای احراز صدمه یا نقص عضو تشکیل می‌شوند و به اعتراضات در پرونده‌ها رسیدگی می‌کنند.

وی افزود: موضوع دیگر مورد بررسی در کمیسیون‌ها، تعیین علت فوت است؛ این پرونده‌ها در صورت اعتراض به نظریه‌ی صادره در حوزه‌ی تشریح و یا برای پاسخ به سؤالات تکمیلی مرجع قضایی در کمیسیون‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مدیرکل امور کمیسیون‌های سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: از مهم‌ترین موضوعات مورد بررسی در کمیسیون‌های پزشکی، پرونده‌های مربوط به روان‌پزشکی قانونی است که با موضوعات تعیین توانایی اداره‌ی امور مالی و غیرمالی، گواهی رشد و بعضاً اختلافات زندگی مشترک زوجین و ... مورد بررسی قرار می‌گیرد.

**رشد ۱.۸ درصدی پرونده‌های پزشکی قانونی؛ دریافت بیش از ۳۹ هزار پرونده در سال گذشته**

دکتر امینی با اشاره به آمارهای پرونده‌های کمیسیون‌های سازمان پزشکی قانونی گفت: در سال ۱۴۰۳، ۳۸ هزار و ۷۰۲ پرونده و در سال گذشته ۳۹ هزار و ۳۸۴ پرونده به کمیسیون‌های پزشکی قانونی ارجاع داده شد که شاهد رشد ۱.۸ درصدی پرونده‌ها بودیم.

وی افزود: در مجموع بیشترین پرونده‌های کمیسیون مربوط به بررسی قصور پزشکی است؛ سال گذشته ۱۷ هزار و ۹۸ پرونده با موضوع قصور پزشکی در کمیسیون‌ها بررسی شد که ۴۳.۵ درصد کل پرونده‌ها بود. همچنین در این مدت تعداد پرونده‌های معاینات بالینی ۱۲ هزار و ۴۵۱، روان‌پزشکی ۸۲۵۷ و تعیین علت فوت ۱۵۷۸ پرونده بود.

وی افزود: تمام اعضای کمیسیون‌ها از متخصصان حوزه‌های مختلف پزشکی هستند که مرتبط با نوع پرونده به جلسات دعوت می‌شوند. علاوه بر پزشکان قانونی شاغل در سازمان، از پزشکان و متخصصینی که در مراکز دانشگاهی یا غیردانشگاهی مشغول به فعالیت هستند، بعد از تأیید صلاحیت و گذراندن دوره‌های آموزشی مربوطه، در کمیسیون‌ها دعوت می‌شوند تا نظر کارشناسی خود را ارائه دهند.

دکتر امینی درباره‌ی نقش نظارتی این اداره با تأکید بر ارجاع صورت‌جلسات تمامی پرونده‌های کمیسیون به ستاد سازمان، گفت: با توجه به اهمیت نظارت در پرونده‌های قصور پزشکی، تمامی پرونده‌ها با موضوع قصور در ستاد سازمان مورد ارزیابی قرار می‌گیرد؛ در سایر موضوعات نیز به فراخور اهمیت و ضرورت، این ارزیابی‌ها انجام می‌شود.