مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر: نشت دارو به بازار آزاد و صادرات مواد اولیه، علت بحران تأمین داروهای اعتیاد

 به گزارش رکنا به نقل از سلیمان عباسی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آخرین وضعیت تأمین داروهای مخدرپایه مورد استفاده در درمان اعتیاد، اظهار کرد: یکی از داروهای مورد استفاده، شربت اپیوم است، اما برخی تصور می‌کنند همه بیماران مراکز درمان اعتیاد از این دارو استفاده می‌کنند، در حالیکه چنین نیست. به طور معمول هر مرکز درمانی برای حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ بیمار سهمیه دارویی دریافت می‌کند که ترکیب مصرف آن‌ها میان این داروها متفاوت است.

عباسی درباره علت کاهش تأمین شربت اپیوم افزود: بر اساس قانون مبارزه با مواد مخدر، معاونت درمان وزارت بهداشت مکلف است هر سال میزان نیاز کشور به داروهای مخدرپایه را برآورد و اعلام کند. بخشی از این داروها برای درمان سایر بیماران و بخشی نیز ویژه درمان معتادان است. این نیازسنجی برای داروهایی مانند بوپرنورفین، متادون و شربت اپیوم انجام و به سازمان غذا و دارو اعلام می‌شود تا این سازمان بر اساس آن، مواد اولیه مورد نیاز برای تولید را تأمین کند.

وی افزود: در گذشته بخش مهمی از مواد اولیه از محل کشفیات مواد مخدر تأمین می‌شد و پس از طی مراحل قانونی در اختیار چرخه تولید دارو قرار می‌گرفت، اما دو عامل موجب بروز مشکل شد؛ نخست کاهش تولید مواد مخدر در افغانستان و دوم وجود ناخالصی در بخشی از مواد کشف‌شده که می‌توانست عوارض دیگری برای مصرف‌کنندگان ایجاد کند و به همین دلیل ناچار به معدوم‌سازی آن‌ها هستیم. در این میان نیز، سازمان غذا و دارو معتقد است خلوص برخی از این مواد حدود 3 تا 4 درصد است، اما آزمایشگاه پلیس در مواردی خلوص 8، ۹ و حتی ۱۲ درصد را اعلام کرده؛ بنابراین امکان استحصال داروی بیشتری از این مواد وجود دارد. به همین دلیل سازمان غذا و دارو باید از ابتدای سال پیش‌بینی دقیقی از میزان مواد اولیه مورد نیاز برای تأمین داروها داشته باشد و اگر احتمال کمبود وجود دارد، پیش از بروز بحران نسبت به تأمین آن اقدام کند.

عباسی با اشاره به صادرات مواد اولیه در مقطعی از سال گذشته گفت: شواهد و آمارها نشان می‌دهد صادرات بخشی از مواد اولیه، در کنار سایر عوامل، موجب شده با مشکل تأمین دارو مواجه شویم. از سوی دیگر، هرچند بخشی از مواد دارای ناخالصی معدوم می‌شد، اما آنچه در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌گرفت از خلوص بالاتری برخوردار بود و قابلیت استحصال داروی بیشتری داشت. اگر امروز مراکز مجاز با کمبود دارو مواجه هستند، در مقابل مشاهده می‌کنیم که این داروها در مراکز غیرمجاز، عطاری‌ها و بازار آزاد وجود دارد و دسترسی معتادان به آن‌ها آسان‌تر شده است. اگر دارویی وجود ندارد، نباید در هیچ نقطه‌ای وجود داشته باشد و اگر وجود دارد، اولویت تأمین باید با مراکز درمانی مجاز باشد، چراکه عرضه این داروها در عطاری‌ها یا بازار آزاد جرم محسوب می‌شود.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به منشأ نشت شربت اپیوم گفت: زنجیره تولید، توزیع و مصرف این دارو در سه بخش با احتمال نشت مواجه بوده است؛ نخست در کارخانه تولیدکننده، دوم در فرآیند انتقال دارو از کارخانه به دانشگاه‌های علوم پزشکی و سوم در مرحله مصرف در برخی مراکز درمانی. البته میزان نشت در مراکز درمانی کمتر بوده و بخش عمده مشکلات در مراحل تولید، شرکت‌های توزیع و داروخانه‌ها رخ داده و بنابراین این چرخه باید ساماندهی شود.