هشدار وزارت بهداشت درباره آینده جمعیت ایران؛ تولدها به زیر یک میلیون نفر سقوط کرد / معاون وزیر بهداشت از نزدیک‌شدن شاخص مرگ‌ومیر به تولد خبر داد + فیلم

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، به گفته معاون وزیر بهداشت، تعداد ازدواج‌های ثبت‌شده در کشور از حدود ۴۷۰ هزار و ۳۷۲ مورد در سال ۱۴۰۳ به ۴۳۱ هزار و ۶۶۴ مورد کاهش یافته است. رئیسی این کاهش را یک هشدار جدی دانست و اعلام کرد که افت ازدواج، مستقیماً بر کاهش فرزندآوری اثر می‌گذارد و ضرورت حرکت به سمت تسهیل ازدواج را دوچندان می‌کند.

در حوزه طلاق نیز آمارها نشان‌دهنده کاهش است. به گفته رئیسی، تعداد طلاق‌ها که در سال‌های گذشته به حدود ۱۹۷ تا ۱۹۸ هزار مورد رسیده بود، در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ روند کاهشی داشته و به حدود ۱۸۰ هزار مورد رسیده است. با این حال، او تأکید کرد که کاهش طلاق به‌تنهایی نمی‌تواند اثر افت ازدواج را جبران کند.

سزارین؛ مانعی خاموش در مسیر فرزندآوری

رئیسی با اشاره به وضعیت زایمان در کشور، نرخ سزارین را نگران‌کننده توصیف کرد. بر اساس آمار ارائه‌شده، در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد زایمان‌ها در کشور به روش سزارین انجام شده است. معاون وزیر بهداشت تأکید کرد که ۳۸.۵ درصد از کل سزارین‌ها مربوط به «سزارین نخست» بوده است؛ موضوعی که از نظر او اهمیت بالایی دارد، زیرا نخستین زایمان سزارینی معمولاً زمینه‌ساز تکرار این روش در بارداری‌های بعدی می‌شود و در نهایت تمایل و امکان فرزندآوری را کاهش می‌دهد.

ناباروری و سهم درمان‌های کمک‌باروری

معاون وزیر بهداشت با اشاره به جمعیت زوج‌های نابارور در کشور اعلام کرد که برآوردها از وجود سه تا پنج میلیون زوج نابارور حکایت دارد. او گفت در سال ۱۴۰۴، حدود ۱۵ هزار و ۷۵۹ مورد بارداری از طریق روش‌های کمک‌باروری و القای بارداری منجر به تولد فرزند شده است. به گفته رئیسی، در سال گذشته همچنین ۱۸ هزار و ۳۹۲ مورد تولد دوقلو، ۷۹ مورد سه‌قلو، ۲۹ مورد چهارقلو و حتی یک مورد پنج‌قلوزایی در کشور ثبت شده است.

سقوط تولدها و نزدیک شدن به مرز بحرانی

رئیسی آمار ولادت و مرگ‌ومیر را مهم‌ترین شاخص وضعیت جمعیتی کشور دانست. به گفته او، در سال ۱۴۰۳ تعداد تولدهای ثبت‌شده ۹۷۹ هزار و ۹۲۹ نفر بوده، در حالی که تعداد مرگ‌ها به ۴۵۸ هزار و ۷۳ نفر رسیده است. اما در سال ۱۴۰۴، تعداد تولدها با کاهش چشمگیر به ۸۹۲ هزار و ۲۶۸ نفر سقوط کرده است؛ رقمی که به گفته معاون وزیر بهداشت نشان می‌دهد ایران برای نخستین بار به‌طور جدی به زیر مرز ۹۰۰ هزار تولد در سال رسیده است.

او با اشاره به اینکه تعداد مرگ‌ها در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۵۱ هزار نفر بوده، تأکید کرد که در حال حاضر فاصله تولد و مرگ هنوز مثبت است، اما این فاصله به‌سرعت در حال کاهش است. رئیسی توضیح داد که با حرکت کشور به سمت سالمندی، در دهه‌های آینده تعداد مرگ‌ها افزایش خواهد یافت و اگر روند کاهش تولد ادامه پیدا کند، این دو شاخص به نقطه سر‌به‌سر می‌رسند یا حتی مرگ‌ومیر از تولد پیشی می‌گیرد.

جمعیت در مسیر سالمندی و نقش مهاجرت

به گفته معاون وزیر بهداشت، در سال‌هایی که تولد سالانه حدود یک میلیون نفر و مرگ‌ومیر حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار نفر بوده، سالانه بیش از ۵۵۰ هزار نفر به جمعیت کشور افزوده می‌شد. او تأکید کرد که کاهش تولد و افزایش مرگ، این مازاد جمعیتی را به‌شدت کاهش داده است. رئیسی همچنین مهاجرت را یکی دیگر از عوامل اثرگذار دانست و گفت این پدیده مختص ایران نیست، اما می‌تواند بر روند رشد جمعیت کشور اثر منفی بگذارد.

سناریوهای جمعیتی تا سال ۱۴۳۰

رئیسی با تشریح آینده‌نگاری جمعیت کشور اعلام کرد که شش سناریو برای جمعیت ایران تا سال ۱۴۳۰ تدوین شده است. در بدبینانه‌ترین سناریو، کاهش نرخ باروری به کمتر از ۱.۳ فرزند در نظر گرفته شده است. در سناریوی کاهش ملایم باروری تا ۱.۶ فرزند، جمعیت کشور در سال ۱۴۳۰ حدود ۹۳ میلیون نفر برآورد می‌شود. در صورت تثبیت باروری در سطح ۱.۷ فرزند نیز وضعیت مشابهی پیش‌بینی شده است.

به گفته او، در سناریوی افزایش باروری تا سطح جانشینی ۲.۱ فرزند، جمعیت کشور به حدود ۱۰۲ میلیون نفر خواهد رسید و خوش‌بینانه‌ترین حالت، افزایش باروری به بیش از ۲.۵ فرزند است که می‌تواند رشد جمعیت را تضمین کند. رئیسی تأکید کرد که رسیدن به این سناریوها نیازمند رفع موانع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

شیب نزولی که هنوز متوقف نشده است

معاون وزیر بهداشت در جمع‌بندی سخنان خود اعلام کرد که با وجود اقدامات انجام‌شده، ورود مجلس و تأکیدات سیاست‌گذاری کلان، شیب جمعیت کشور همچنان نزولی است. او گفت این شیب تا حدی کند شده، اما هنوز معکوس نشده است و اگر روند کنونی ادامه یابد، ایران در دهه‌های آینده با چالش جدی سالمندی و کاهش جمعیت مواجه خواهد شد.