تالاب هامون نفس ندارد / اشرفی زاده : همکاری افغانستان حیاتی است!
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست از اقدامات گسترده در راستای حفاظت و احیای تالابهای کشور خبر داد و بر اهمیت همکاریهای فرامرزی، بهویژه در مورد تالابهای هامون و هورالعظیم، تأکید کرد. وی همچنین از پیشرفتهای ملموس در احیای تالابهای مختلف مانند بوجاق و شیمبار و نقش مهم جوامع محلی در حفظ این زیستبومها سخن گفت.
به گزارش رکنا، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست گفت: امیدواریم با توجه به بارشهای مناسب در حوزه آبریز افغانستان و در صورت همکاری دولت این کشور، امسال آب بهطور طبیعی به تالاب هامون برسد.
دولت آرزو اشرفیزاده با اشاره به اقدامات انجامشده برای حفاظت و احیای تالابها اظهار داشت: از آنجا که تالابها در پاییندست حوزههای آبخیز قرار دارند، برنامهریزیها و اقدامات مرتبط باید در مقیاس حوضههای آبریز انجام شوند و صرفاً محدود به عرصه تالاب نباشند.
وی افزود: طبق برنامهریزیهای جامع، مسئولیت اجرای اقدامات حفاظت و احیای تالابها بر عهده دستگاههای مختلف است و سازمان حفاظت محیط زیست بهتنهایی نمیتواند تمامی اقدامات مؤثر را انجام دهد. بنابراین، پیگیری موضوعات بهصورت مشارکتی و با همکاری دستگاههای مختلف در سطوح مختلف دنبال میشود.
فعال شدن ستاد هماهنگی و مدیریت تالابها در دولت چهاردهم
اشرفیزاده با اشاره به سازوکارهای قانونی موجود گفت: طبق قانون حفاظت و احیای تالابها و آییننامه اجرایی آن، «ستاد هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور» در سطح ملی تشکیل شده است. این ستاد تاکنون دو جلسه برگزار کرده و کمیتههای تخصصی ذیل آن نیز با مشارکت دستگاههای مختلف فعال شدهاند.
وی افزود: یکی از مصوبات مهم ستاد، تشکیل کمیتههای مدیریت تالابها در سطح استانها به ریاست استانداران بوده که این مصوبه اکنون در حال اجرا است و بسیاری از استانها جلسات این کمیتهها را برگزار کردهاند. در این چارچوب، دستگاههای مسئول موظف هستند وظایف خود را در سطح حوضههای آبریز پیگیری کرده و برنامههای جامع تالابها و مصوبات ستاد را اجرایی کنند.
تأمین حقآبه محیطزیستی تالابها
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابها در خصوص تأمین حقآبه تالابها گفت: طبق قانون، مسئولیت تأمین نیاز آبی محیطزیستی تالابها بر عهده وزارت نیرو است، اما با توجه به محدودیت منابع آبی کشور و نقش سایر دستگاهها بهعنوان مصرفکننده آب، همکاری همهجانبه دستگاهها در این زمینه ضروری است. تأمین حقآبه محیطزیستی تالابها در برنامه هفتم توسعه نیز تأکید شده است.
اقدامات احیایی در تالابهای مختلف
اشرفیزاده افزود: در سازمان حفاظت محیط زیست، علاوه بر ایفای نقش دبیرخانه ستاد و پیگیری مصوبات در دستگاههای مختلف، اقدامات متعددی در دست اجرا است. از جمله این اقدامات میتوان به ساماندهی، لایروبی و عملیات احیایی در تالابهای مختلف اشاره کرد.
وی ادامه داد: در سال گذشته، با اجرای اقدامات مؤثر، بخشهای وسیعی از تالابهای بوجاق، شیمبار و حله احیا شد. همچنین عملیات ساماندهی و لایروبی در تالابهایی مانند انزلی، قوریگول و گمیشان در حال انجام است که نتایج آن در ماههای آینده اعلام خواهد شد.
اشرفیزاده همچنین به اقدامات انجامشده برای حفظ زیستگاهها اشاره کرد و گفت: در تالاب بوجاق که تحت تأثیر پسروی آب دریای خزر قرار گرفته بود، با اجرای اقدامات مهندسی، شرایط زیستگاه حفظ و زمینه تداوم حضور پرندگان فراهم شد.
مدیریت گونههای مهاجم و غیر بومی
وی در خصوص گونههای مهاجم و غیر بومی نیز گفت: در تالاب نئور، اقدامات کنترلی برای گونه غیربومی «کارات» بهطور کامل انجام شد و با این مدیریت، وضعیت این تالاب به شرایط پایدارتری رسیده است.
دیپلماسی تالابها در هامون و هورالعظیم
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابها با اشاره به اقدامات انجامشده در تالابهای فرامرزی گفت: در خصوص تالاب هامون، مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم با کشور افغانستان صورت گرفته و پیگیریهایی از طریق مراجع بینالمللی انجام شده است. با توجه به پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی خشکی این تالاب برای مردم منطقه، این موضوع در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: امیدواریم با توجه به بارشهای مناسب در حوزه آبریز افغانستان و در صورت همکاری دولت این کشور، امسال آب بهطور طبیعی به تالاب هامون برسد. پیگیریها همچنان ادامه دارد و انتظار میرود با رعایت اصول حسن همجواری و تعهدات بینالمللی زیستمحیطی، همکاری لازم انجام گیرد.
اشرفیزاده در خصوص تالاب هورالعظیم نیز گفت: نشستهایی با کشور عراق برگزار شده است و با توجه به پیامدهای خشکی بخش عراقی هورالعظیم از جمله آتشسوزیها و گردوغبار که مردم خوزستان را تحت تأثیر قرار میدهد، رایزنیها ادامه دارد و امیدواریم با همکاری دولت عراق، شرایط زیستمحیطی این تالاب بهبود یابد.
نقش جوامع محلی در حفاظت از تالابها
مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابها با تأکید بر نقش جوامع محلی در حفاظت از تالابها گفت: تمدنهای بزرگ همواره در کنار رودخانهها و تالابها شکل گرفتهاند و جوامع محلی صاحبان اصلی این زیستبومها هستند. تجربه نشان داده است که هرجا جوامع محلی با تکیه بر دانش سنتی و فرهنگ بومی در مدیریت تالابها مشارکت کردهاند، حفاظت و پایداری این عرصهها موفقتر بوده است.
وی افزود: با همین رویکرد، موضوع دانش سنتی بهعنوان محور اصلی روز جهانی تالابها انتخاب شده و مستندسازی این دانشها در دستور کار قرار دارد. رویکرد مشارکتی نیز بهعنوان یکی از راهبردهای اصلی سازمان حفاظت محیط زیست در مدیریت تالابها پیگیری میشود.
اشرفیزاده همچنین به توسعه معیشتهای پایدار در اطراف تالابها اشاره کرد و گفت: در تالابهایی مانند شادگان، ارومیه، بختگان و تالابهای اقماری ارومیه، مشارکت زنان روستایی و جوامع محلی بهصورت جدی پیگیری میشود و این جوامع نقش مؤثری در پایش منابع آبی و حفاظت از تالابها ایفا میکنند.
استفاده از فناوریهای نوین در پایش تالابها
وی در پایان با اشاره به بهرهگیری از فناوریهای نوین گفت: پایش هوشمند تالابها و استفاده از فناوریهای جدید در مدیریت زیستبومها از دیگر دستاوردهای این حوزه است. همچنین با فعالسازی مرکز منطقهای کنوانسیون رامسر و حضور مؤثر ایران در اجلاس جهانی این کنوانسیون، کشورمان موفق شد به عضویت کمیته راهبری کنوانسیون رامسر درآید که گامی مهم در ارتقای جایگاه بینالمللی ایران در حوزه تالابها بهشمار میرود.
ارسال نظر