اگر سن پیش دبستانی به ۵ سال برسد، حجاب دانش آموزان دختر اجباری می شود یا نه؟ / سخنگوی کمیسیون آموزش توضیح داد

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، بر اساس مصوبه کمیسیون آموزش مجلس، سن ورود به آموزش رسمی در کشور از ۶ سال به ۵ سال کاهش پیدا می‌کند و دوره پیش‌دبستانی در این سن به‌صورت اجباری برگزار خواهد شد. با اجرای این مصوبه، ساختار فعلی نظام آموزشی کشور که به شکل «۳-۳-۶» اجرا می‌شود، به‌تدریج به ساختار «۳-۳-۵-۱» تغییر می‌کند؛ تغییری که در نهایت بدون کاهش سال‌های تحصیل، موجب می‌شود دانش‌آموزان یک سال زودتر دوره ۱۲ ساله آموزش رسمی را به پایان برسانند.

احسان عظیمی‌راد، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس، در گفت‌وگو با رکنا درباره آخرین وضعیت این مصوبه گفت: بحث کاهش سن ورود به مدرسه ناظر بر رسمی شدن مقطع پیش‌دبستانی است. موضوع کاهش سن لازم‌التعلیم به پنج سالگی در کمیسیون آموزش مجلس تصویب شده، اما هنوز به قانون تبدیل نشده و باید مراحل قانونی خود را طی کند و به صحن علنی مجلس برسد.

او افزود: در طرح تقویت نظام آموزش و پرورش، تنها یک ماده مرتبط با ساختار آموزشی باقی مانده است. درباره این ماده جلسات متعددی برگزار شد؛ اما جمع‌بندی نهایی حاصل نشد. چند روز قبل جلسه‌ای با وزیر آموزش و پرورش داشتیم و بار دیگر موضوع ساختار آموزشی مورد بحث قرار گرفت. در نهایت قرار شد وزارت آموزش و پرورش ظرف دو هفته، پیشنهاد خود را درباره ساختار ارائه دهد؛ یا از ظرفیت این طرح برای تبدیل بخشی از تغییرات ساختاری به قانون استفاده کند، یا اینکه طرح بدون ورود به مباحث ساختاری بسته شود و برای قرار گرفتن در دستور کار صحن علنی به هیئت‌رئیسه مجلس ارسال شود.

سخنگوی کمیسیون آموزش تاکید کرد: در حال حاضر موضوع شروع آموزش رسمی از پنج سالگی هنوز قانون نشده و طبیعی است که این فرآیند زمان‌بر باشد؛ اما در کمیسیون آموزش، بررسی‌ها انجام شده و نظرات مثبت و تاییدیه‌های لازم اخذ شده است.

عظیمی‌راد در پاسخ به پرسشی درباره آمادگی زیرساخت‌های آموزش و پرورش برای اجرای چنین تغییری گفت: در حال حاضر حدود ۳۵ درصد از دانش‌آموزان واجد شرایط پیش‌دبستانی، در مهدکودک‌ها و مراکز غیردولتی حضور دارند. بسیاری از والدین چه شاغل و چه خانه دار، فرزندان خود را به مهدکودک می‌سپارند. چون پیش‌دبستانی آموزش رسمی محسوب نمی‌شود و اجباری نیست، حدود ۶۵ درصد از کودکان از این فضاها استفاده نمی‌کنند؛ به همین دلیل تصمیم گرفتیم آموزش در این مقطع به‌صورت رسمی پیگیری شود.

او توضیح داد: آموزش و پرورش برای اجرای این طرح دو مسیر دارد. مسیر اول استفاده از ظرفیت مدارس دولتی و غیردولتی موجود است؛ مدارسی که امکان آن را دارند، می‌توانند بخشی از فضای خود را به پیش‌دبستانی اختصاص دهند، با ماهیتی متناسب با این سن، یعنی آموزش‌های غیرمستقیم، بازی‌محور و سرگرم‌کننده. مدارسی که چنین ظرفیتی ندارند، با هماهنگی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک می‌توانند در یک بازه سه تا چهار ساله، زیرساخت‌های لازم را ایجاد کنند.

سخنگوی کمیسیون آموزش افزود: زمان اجرای این طرح در صورت تصویب نهایی، از سال ۱۴۰۷ پیش‌بینی شده است تا آموزش و پرورش فرصت کافی برای ایجاد فضا، تأمین منابع مالی و آماده‌سازی امکانات لازم داشته باشد. منابع مالی و سایر الزامات اجرایی نیز در متن قانون پیش‌بینی شده تا مشکلی در این حوزه ایجاد نشود.

عظیمی‌راد درباره پشتوانه‌های مطالعاتی این تصمیم گفت: سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به‌عنوان یک سند بالادستی، سال‌ها پیش در شورایعالی انقلاب فرهنگی تصویب شده و در آن صراحتا سن لازم‌التعلیم پنج سالگی در نظر گرفته شده است. اگر در سال‌های گذشته به این سند به‌درستی عمل می‌شد، پیش‌دبستانی باید از همان زمان به‌عنوان بخشی از آموزش رسمی دیده می‌شد.

او ادامه داد: مرکز پژوهش‌های مجلس نیز مطالعات تطبیقی گسترده‌ای درباره تجربه کشورهای مختلف انجام داده و به این نتیجه رسیده که در بسیاری از کشورها، آموزش رسمی یا اجباری از پنج سالگی آغاز می‌شود و در برخی کشورها حتی چهار سالگی هم وجود دارد. گزارش این مرکز نشان می‌دهد که کاهش سن ورود به آموزش رسمی در ایران امکان‌پذیر است.

سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس در پاسخ به پرسشی درباره پوشش، لباس فرم و به‌ویژه موضوع حجاب دختران در مقطع پیش‌دبستانی گفت: مجلس وظیفه قانون‌گذاری دارد و ورود به جزئیات اجرایی مانند نوع پوشش، محتوای آموزشی، داشتن یا نداشتن کتاب درسی یا سرفصل‌ها در حیطه اختیارات مجلس نیست. این مسائل باید توسط وزارت آموزش و پرورش، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک و شورای عالی آموزش و پرورش تعیین شود.

او گفت: به‌طور طبیعی ممکن است آموزش و پرورش مانند سایر پایه‌ها به سمت لباس‌های متحدالشکل برای پیش‌دبستانی هم برود، اما آنچه در کمیسیون مورد تاکید بوده، ایجاد فضایی شاد، امن و متناسب با سن کودکان است. هدف این مقطع، آموزش رسمی به معنای سخت‌گیرانه نیست و اساسا قرار نیست فشار آموزشی، تکلیف‌محوری یا قواعد محدودکننده برای کودکان اعمال شود.

عظیمی‌راد تصریح کرد: در کمیسیون صراحتا تاکید شد که محیط پیش‌دبستانی باید کاملا کودک‌محور، سرگرم‌کننده و آرامش‌بخش باشد. تمام فضا، از طراحی مدرسه تا برنامه‌ها، باید رنگ و بوی بازی و شادی داشته باشد و کتاب درسی محور آموزش قرار نگیرد. در چنین فضایی، اساسا موضوع حجاب یا بی‌حجابی کودکان مطرح نیست و هدف، ایجاد علاقه، آرامش و آمادگی ذهنی برای ورود به مدرسه است.

او با اشاره به ویژگی‌های کودکان امروز گفت: کودکان امروزی از نظر یادگیری، تعامل و درک محیط، نسبت به گذشته توانمندتر شده‌اند. اگر آموزش متناسب با سن آنها طراحی شود، ورود به دوره پیش‌دبستانی می‌تواند بسیار دقیق و بدون آسیب انجام شود.

سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس در پایان گفت: یکی از دغدغه‌های جدی ما این است که بسیاری از کودکان هنگام ورود به کلاس اول، نه توان برقراری ارتباط مناسب با معلم را دارند و نه با همکلاسی‌های خود ارتباط مؤثری برقرار می‌کنند. همین مسئله باعث می‌شود پایه اول را با ضعف پشت سر بگذارند و این ضعف در پایه‌های بعدی هم تکرار شود؛ موضوعی که در نهایت به افت تحصیلی، افت معدل و کاهش کیفیت آموزشی منجر می‌شود. پیش‌دبستانی می‌تواند نقش مهمی در آماده‌سازی کودکان، افزایش مهارت‌های اجتماعی و بهبود کیفیت یادگیری آن‌ها داشته باشد، آن هم در محیطی شاد و بدون فشار.