«دایه دایه وقت جنگه»؛ داستان واقعی یکی از ماندگارترین سرودهای حماسی ایران + فیلم
ترانه ماندگار «دایه دایه وقت جنگه» با صدای جاودانه رضا سقایی، تنها یک اثر موسیقایی نیست؛ این سرود حماسی ریشه در مقاومت مردم لرستان در برابر نیروهای بیگانه دارد و قدمت آن به بیش از یک قرن پیش بازمی گردد.
آهنگ «دایه دایه وقت جنگه» یکی از شناخته شده ترین آثار موسیقی محلی ایران است که با اجرای ماندگار زنده یاد رضا سقایی به شهرتی فراگیر رسید. این اثر طی سال های گذشته بارها در رویدادهای ملی، مراسم رسمی و آثار تلویزیونی و سینمایی مورد استفاده قرار گرفته و به نمادی از مقاومت و وطن دوستی تبدیل شده است.
بررسی های تاریخی نشان می دهد ریشه این ترانه به بیش از ۱۰۰ سال قبل و دوران جنگ جهانی اول بازمی گردد؛ زمانی که بخش هایی از ایران با حضور نیروهای روس و انگلیس روبه رو بود و مردم لرستان در برابر اشغالگران مقاومت می کردند.
در آن سال ها، این سرود میان مردم لر به عنوان اثری برای تقویت روحیه مبارزان و ایجاد همبستگی خوانده می شد و به تدریج جایگاه ویژه ای در فرهنگ شفاهی منطقه پیدا کرد.
بر اساس روایت های محلی، برخی شخصیت های واقعی نیز در شکل گیری بخش هایی از این ترانه الهام بخش بوده اند. از جمله نام «نازی خانم بیرانوند» و «نازی خانم سکوند» که از زنان شناخته شده و تاثیرگذار لرستان در آن دوره بودند و در برخی روایت ها به آن ها اشاره شده است.
اجرای رضا سقایی با همراهی ساز کمانچه، باعث شد «دایه دایه وقت جنگه» از مرزهای لرستان فراتر برود و به یکی از ماندگارترین آثار موسیقی حماسی ایران تبدیل شود. پس از او نیز خوانندگان دیگری از جمله حشمت الله رشیدی این اثر را اجرا کردند.
امروزه «دایه دایه وقت جنگه» علاوه بر ارزش موسیقایی، بخشی از هویت فرهنگی مردم لر به شمار می رود و به عنوان یکی از آثار شاخص موسیقی نواحی ایران شناخته می شود. این ترانه در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور نیز به ثبت رسیده و همچنان برای نسل های مختلف یادآور ایستادگی، شجاعت و دفاع از سرزمین است.