درباره سریال «کوری»/تصویری سینمایی از یک بحران اجتماعی

به گزارش رکنا،سریال «کوری» به کارگردانی سجاد پهلوان‌زاده که تاکنون سه قسمت از آن از پلتفرم فیلم‌نت منتشر شده، با بهره‌گیری از روایتی چندلایه و شبکه‌ای، پیامدهای یک حادثه را در زندگی چند شخصیت به‌طور هم‌زمان دنبال می‌کند. این انتخاب روایی باعث شده «کوری» از الگوی رایج و تک‌مسیر سریال‌سازی در ایران فاصله بگیرد و به جای تمرکز بر یک قهرمان مرکزی، جهان داستانی خود را بر پایه چند شخصیت و چند خط روایی بنا کند؛ رویکردی که با انتشار قسمت سوم، بیش از پیش تثبیت شده است.

داستان سریال «کوری» چیست؟

داستان «کوری» با ماجرای مصرف مشروبات الکلی تقلبی و پیامدهای تلخ آن آغاز می‌شود؛ حادثه‌ای که قرار بود شبی خاطره‌انگیز را رقم بزند، اما در نهایت به تراژدی ختم می‌شود و مرگ و بحران را به زندگی شخصیت‌های داستان وارد می‌کند.

در این میان، بازپرسی با بازی امیر جعفری مسئول رسیدگی به پرونده جان‌باختگان است، اما سریال خود را تنها به روند تحقیقات محدود نمی‌کند. «کوری» هم‌زمان زندگی افرادی را روایت می‌کند که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از این فاجعه آسیب دیده‌اند و از خلال سرنوشت آن‌ها، تصویری گسترده‌تر از ابعاد اجتماعی این بحران ارائه می‌دهد.

روایت شبکه‌ای؛ فاصله گرفتن از الگوی کلاسیک

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های «کوری»، ساختار روایی آن است. برخلاف بسیاری از سریال‌های ایرانی که داستان را از زاویه دید یک شخصیت اصلی پیش می‌برند، «کوری» روایت خود را میان چند شخصیت تقسیم می‌کند.

اگرچه قسمت نخست با محوریت بازپرس آغاز می‌شود، اما از قسمت‌های بعد، شخصیت‌ها و خرده‌روایت‌های دیگری نیز به همان اندازه اهمیت پیدا می‌کنند؛ از جمله همسر سابق بازپرس و ماجرای تلخ عروسی خاندان شمس. در نتیجه، مخاطب به جای دنبال کردن سرنوشت یک نفر، با مجموعه‌ای از زندگی‌های به‌هم‌پیوسته روبه‌رو می‌شود که همگی تحت تأثیر یک حادثه مشترک قرار گرفته‌اند.

در چنین ساختاری، حادثه اصلی صرفاً نقطه آغاز داستان نیست، بلکه به گره‌ای تبدیل می‌شود که چندین روایت را به یکدیگر پیوند می‌دهد. اهمیت ماجرا تنها در خود حادثه نیست، بلکه در نحوه مواجهه هر شخصیت با پیامدهای آن است. همین ویژگی، «کوری» را از یک درام صرفاً حادثه‌محور فراتر می‌برد و آن را به روایتی درباره اثرات اجتماعی یک فاجعه تبدیل می‌کند.

کارگردانی و دکوپاژ؛ فرم در خدمت روایت

سجاد پهلوان‌زاده در مقام کارگردان تلاش کرده است با انتخاب فرمی متناسب با فضای داستان، بحران اجتماعی اثر را هرچه واقع‌گرایانه‌تر به تصویر بکشد.

بخش مهمی از این رویکرد در دکوپاژ سریال دیده می‌شود؛ جایی که دوربین اغلب در فاصله‌ای نزدیک با شخصیت‌ها حرکت می‌کند و با استفاده از نماهای تعقیبی و لرزش‌های کنترل‌شده، حس اضطراب، ناامنی و بی‌ثباتی را به مخاطب منتقل می‌کند.

استفاده از برداشت‌های بلند نیز در همین راستا قرار دارد. این شیوه باعث می‌شود تداوم زمان و فشار موقعیت بیش از پیش به بیننده منتقل شود. زمانی که صحنه‌ها بدون برش‌های متعدد پیش می‌روند، مخاطب فرصت فاصله گرفتن از بحران را پیدا نمی‌کند و ناچار است تنش موجود را همراه با شخصیت‌ها تجربه کند.

در «کوری»، فرم تنها یک انتخاب زیبایی‌شناسانه نیست، بلکه بخشی از زبان روایت محسوب می‌شود؛ زبانی که تلاش می‌کند آشفتگی، اضطراب و فرسودگی روانی شخصیت‌ها را نه‌تنها در داستان، بلکه در تجربه تماشای مخاطب نیز بازآفرینی کند.

چرا «کوری» سریالی قابل اعتناست؟

نقطه قوت اصلی «کوری» صرفاً پرداختن به یک موضوع اجتماعی ملتهب نیست، بلکه شیوه روایت این بحران است. سریال به جای آن‌که ماجرا را به یک پرونده پلیسی یا یک ملودرام خانوادگی تقلیل دهد، تلاش می‌کند ابعاد مختلف آن را از منظر شخصیت‌های متفاوت به تصویر بکشد.

همین نگاه چندوجهی، جهان داستان را پیچیده‌تر و باورپذیرتر کرده و اثر را از روایت‌های تک‌بعدی دور نگه می‌دارد.

در سطح اجرا نیز «کوری» صرفاً به دنبال خلق تعلیق نیست؛ بلکه می‌کوشد تجربه‌ای ملموس از فروپاشی امنیت، اعتماد و ثبات در زندگی روزمره ارائه دهد. به همین دلیل، تماشای این سریال تنها دنبال کردن یک داستان پرحادثه نیست، بلکه مواجهه با اثری است که از طریق زبان تصویر، ریتم روایت و ساختار چندلایه خود، یک بحران اجتماعی را به تجربه‌ای دراماتیک و تأثیرگذار تبدیل می‌کند.

پوریا ملکی