محاکمه پدر در قتل پسر معتاد

به گزارش رکنا، مهر سال ۱۴۰۴ گزارش کشف جسد پسر جوانی در شرق تهران به پلیس اعلام شد. بررسی های اولیه نشان می داد که پسر جوان با ضربه جسم سخت به سرش و بریدگی در قسمت گردن به قتل رسیده است. در بررسی های بعدی، هویت مقتول ۳۰ ساله مشخص شد و پلیس در نخستین گام از تحقیقات به سراغ خانواده او رفت.

پدر مقتول در همان ابتدا به قتل پسرش اعتراف کرد و گفت: حدود ۱۰ سال پسرم درگیر اعتیاد شده بود. بارها او را به کمپ بردم و کمکش کردم تا از اعتیاد خلاص شود اما دست بردار نبود. این اواخر فقط به دنبال پول برای تهیه مواد بود و از من و همسرم گرفته تا دو خواهرش را مدام اذیت می کرد. همسایه ها هم از دستش خسته شده بودند و کار به جایی رسیده بود که دیگر نمی دانستم باید چه کاری انجام دهم.

وی افزود: روز حادثه بار دیگر به سراغ خواهر کوچک ترش رفت و به زور می خواست پس اندازش را بگیرد که سر رسیدم و به رفتارهایش اعتراض کردم. اما با من وارد بحث شد و در یک لحظه نتوانستم خودم را کنترل کنم و با چکشی که در آشپزخانه بود، ضربه ای به سرش زدم. روی زمین افتاد، البته هنوز زنده بود اما به سختی نفس می کشید که با چاقو ضربه ای دیگر به او زدم و بعد هم جسدش را به چند کوچه پایین تر بردم و همانجا رها کردم.

با تکمیل تحقیقات، پرونده برای رسیدگی به شعبه ۱۳ دادگاه کیفری یک استان تهران فرستاده شد.

در دادگاه چه گذشت؟

وقتی متهم از جنبه عمومی جرم محاکمه شد، گفت: من همین یک پسر را داشتم و خیلی تلاش کردم تا او دست از کارهایش بردارد. اما پسرم اصلاً به حرف هایم گوش نمی کرد. مدام باید جلوی همسایه ها خجالت می کشیدم و هر وقت کسی سراغم می آمد، تنم می لرزید و فکر می کردم می خواهد از او شکایت کند. با این حال سعی می کردم با او مدارا کنم. اما این اواخر دیگر آرامش را از ما گرفته بود. حالا هم خیلی پشیمانم و نمی دانم چگونه می توانم با نبودش کنار بیایم.

در پایان جلسه، قضات برای صدور رأی وارد شور شدند.

سوالات متداول درباره این پرونده قضایی: 

(حقوقی) ۱: مجازات پدر در صورت اثبات قتل عمد پسرش چیست؟ بر اساس ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی ایران، پدر یا جد پدری که فرزند خود را عمداً به قتل برساند، به قصاص نفس محکوم نمی شود. حکم این ماده به صراحت می گوید که پدر نمی تواند به خاطر قتل فرزندش قصاص شود. با این حال، پدر باید دیه کامل (خونبها) را به سایر ورثه مقتول (به جز خودش) بپردازد و همچنین به حبس تعزیری (معمولاً بین ۳ تا ۱۰ سال) محکوم می شود. در این پرونده، پدر علاوه بر پرداخت دیه به همسر و دو دختر مقتول، به حبس نیز محکوم خواهد شد.

(کارشناسی) ۲: اعتیاد مقتول چه تأثیری در رأی دادگاه دارد؟ از نظر کارشناسی حقوق کیفری، رفتارهای مقتول (اعتیاد شدید، آزار خانواده، ایجاد ترس و ناامنی) می تواند به عنوان «عامل محرک» یا «تهییج کننده» در نظر گرفته شود. اگر دادگاه احراز کند که رفتارهای مقتول به گونه ای بوده که فرد عادی را در آن شرایط به واکنش وادار می کند، این موضوع می تواند به عنوان یک عامل تخفیف دهنده در مجازات تعزیری (حبس پدر) تلقی شود. با این حال، این رفتارها نمی توانند قتل عمد را توجیه کنند. دادگاه معمولاً در چنین مواردی میزان حبس پدر را کاهش می دهد یا مجازات را به حداقل می رساند.

(حقوقی) ۳: آیا پدر می تواند با استناد به «دفاع از دیگری» (دفاع از دخترش) از مجازات فرار کند؟ خیر. دفاع مشروع در قانون مجازات اسلامی (ماده ۱۵۶) شرایط خاصی دارد. یکی از شرایط این است که دفاع باید متناسب با خطر و تهدید باشد و فرد برای دفع خطر از حد معقول خارج نشود. در این پرونده، پسر به دنبال گرفتن پول از خواهر کوچک ترش بوده است، اما قتل (با چکش و چاقو) دفاعی فراتر از حد معمول و غیرمتناسب با تهدید بوده است. بنابراین دادگاه دفاع مشروع را نمی پذیرد. با این حال، این موضوع می تواند به عنوان «دفاع از خانواده» در تخفیف مجازات مؤثر باشد.

(کارشناسی) ۴: چرا پدر جسد را به چند کوچه پایین تر منتقل کرده است؟ از نظر کارشناسی صحنه جرم، انتقال جسد از محل قتل به مکان دیگر معمولاً به دو دلیل انجام می شود:

۱. پنهان کردن جرم: قاتل می خواهد محل وقوع قتل را از مقتول دور کند تا پلیس نتواند به راحتی ردپای او را پیدا کند.

۲. دور کردن جسد از خانواده: قاتل نمی خواهد خانواده (به ویژه همسر و دخترانش) جسد را در خانه ببینند و دچار آسیب روحی شوند.

در این پرونده، پدر گفته است که جسد را به چند کوچه پایین تر برده و رها کرده است. این رفتار نشان می دهد که او در لحظه قتل دچار خشم و عصبانیت بوده، اما پس از قتل تا حدی عقلش برگشته و خواسته جسد را از محل زندگی شان دور کند.

(حقوقی) ۵: آیا پدر می تواند در دادگاه ادعا کند که «قصد قتل نداشته» و فقط می خواسته پسرش را تنبیه کند؟ این ادعا معمولاً در دادگاه پذیرفته نمی شود. قصد قتل را می توان از رفتار فرد تشخیص داد. در این پرونده، پدر از دو وسیله مختلف (چکش و چاقو) استفاده کرده است. ابتدا با چکش به سر پسرش زده و وقتی دیده هنوز زنده است، با چاقو ضربه دیگری به او زده است. این رفتارها نشان می دهد که پدر قصد پایان دادن به زندگی پسرش را داشته است. حتی اگر در ابتدا قصد قتل نداشته باشد، ضربه دوم با چاقو (در حالی که می دانسته پسرش زنده است) به وضوح نشان دهنده قصد قتل است. بنابراین دادگاه قتل را عمدی تشخیص می دهد، هرچند به دلیل رابطه پدر و فرزندی، قصاص اجرا نمی شود.