بیل و کلنگ سودجویان دوباره به جان تمدن جیرفت افتاد

به گزارش خبرگزاری رکنا، سال‌ها قبل با بروز سیل گسترده در جنوب کرمان، تمدنی کهن از دل خاک سر برآورد که مورد هجوم حفاران غیرمجاز قرار گرفت و بعد از مدتی مسئولان با حضور در این مناطق، ضمن جلوگیری از حفاری‌های غیرمجاز و جمع‌آوری آثار تاریخی این منطقه، جلوی غارت آثار تاریخی را توسط قاچاقچیان گرفتند.

در نهایت پس از حفاری‌های مجاز، آثاری مانند تپه‌های کنارصندل کشف شد که نتیجه‌اش کشف تمدن ارت شد. در این کاوش‌ها الواحی پیدا شد که کهن‌ترین خط بشر لقب گرفته و پس از آن، کاوش‌های این تمدن به نحو عجیبی افت کرد و به‌صورت مقطعی ادامه یافت.

قرار بود موزه‌ای در جنوب کرمان ایجاد شود تا آثار تاریخی این تمدن در شهر جیرفت به نمایش گذاشته شود که پس از چندین دهه، ساخت این موزه ناتمام مانده است.

در این میان، بار دیگر غارتگران میراث، حفاری‌های غیرمجاز را در بخش‌هایی از محوطه‌های تاریخی شروع کرده‌اند و فیلم‌های این حفاری‌ها در فضای مجازی دیده می‌شود.

به نظر می‌رسد سکوت محوطه‌های تاریخی جیرفت بار دیگر با صدای بیل و کلنگ سودجویان شکسته شده است و در حالی که گزارش‌های میراث فرهنگی از دستگیری متخلفان حکایت دارد، اما دوست‌داران میراث فرهنگی نسبت به تشدید موج تخریب در این شهرستان هشدار می‌دهند.

برخورد جدی با قاچاقچیان

در همین راستا، اداره کل میراث‌فرهنگی استان کرمان در بازه‌های زمانی مختلف، اخبار مکرری را مبنی بر ناکام گذاشتن این باندها و دستگیری عاملان آن منتشر کرده است.

برای نمونه، در هشتم تیرماه، رئیس میراث‌فرهنگی جیرفت از شناسایی و بازداشت تعدادی از این حفاران غیرمجاز در محوطه‌های تاریخی شهرستان خبر داد.

اندکی بعد، در بیستم تیرماه، روابط عمومی میراث‌فرهنگی استان کرمان در خبری دیگر اعلام کرد که یگان حفاظت این استان، موفق به شناسایی و دستگیری دو حفار غیرمجاز دیگر در محوطه‌های باستانی جیرفت شده است.

حفاری غیرمجاز، بدون شک یکی از جبران‌ناپذیرترین بلایایی است که می‌تواند بر سر یک محوطه باستانی بیاید و هر ضربه بیل و کلنگ سودجویان بر خاک دشت جیرفت، زخمی عمیق و ماندگار بر جای می‌گذارد؛ زیرا با خارج کردن اشیای عتیقه از دل زمین، تنها یک شیء دزدیده نمی‌شود؛ بلکه لایه‌های بافت باستان‌شناختی برای همیشه نابود می‌گردند.

این تخریب، فرصت کاوش علمی و ردیابی دقیق سیر تمدن را برای همیشه از چنگ پژوهشگران و تاریخ‌دانان خارج می‌کند.

تمدن کهن و جنوب کرمان نماد تمدن ایران است

استاندار کرمان اظهار داشت: استان کرمان یکی از استان‌های تأثیرگذار در زمینه تمدن کهن ایران است و ده‌ها محوطه تاریخی، از جمله محوطه‌های تاریخی جنوب کرمان، به‌خصوص محوطه‌های تاریخی جیرفت، نمادی از اهمیت کرمان در طول تاریخ است.

محمدعلی طالبی افزود: حفاظت و نگهداری از این تمدن بسیار مهم و بااهمیت است و در این زمینه با هرگونه حفاری غیرمجاز و عواملی که این تمدن را تهدید می‌کند، برخورد می‌کنیم.

وی بیان کرد: تمام تلاش خود را برای نگهداری و حراست و حفاظت از این تمدن و معرفی آن به جهانیان انجام می‌دهیم و به‌زودی یک همایش بزرگ نیز در این زمینه برگزار می‌کنیم.

مردم در کنار میراث فرهنگی هوشیار باشند

سرپرست میراث فرهنگی جیرفت نیز نسبت به حفاری‌های غیرمجاز در جیرفت هشدار داد و به خبرنگار مهر گفت: از مسئولان مربوطه می‌خواهیم ضمن تأمین نیروی انسانی و مالی، زمینه لازم برای تقویت حراست از محوطه‌های تاریخی جنوب کرمان را فراهم کنند.

کمال‌الدین ضیا کمالی افزود: باید از هرگونه حفاری غیرمجاز در جنوب کرمان پیشگیری کرد تا به این محوطه‌ها آسیبی وارد نشود.

وی از مردم محلی هم خواست هرگونه تحرک قاچاقچیان و حفاران غیرمجاز را به میراث فرهنگی گزارش دهند تا از غارت میراث تاریخی جلوگیری شود.

وی نسبت به بازدیدهای جدی و حضور در محوطه‌های تاریخی برای شناسایی و برخورد جدی با این افراد تأکید کرد و افزود: اجازه نمی‌دهیم قاچاقچیان به تمدن و تاریخ ایران ضربه بزنند.

برخورد جدی با هرگونه حفاری غیرمجاز در جنوب کرمان

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان کرمان هم در گفت‌وگو با مهر با اشاره به کاهش نسبی فعالیت این باندها در حال حاضر، تأکید می‌کند که این آرامش شکننده است و بدون تزریق فوری امکانات و تجهیزات به یگان‌های حفاظتی، شاهد وقوع حوادثی جبران‌ناپذیر خواهیم بود؛ رویدادی که می‌تواند به مرگ تدریجی یک تمدن چندین‌هزارساله در جنوب کرمان منجر شود.

سیدموید محسن‌نژاد، نسبت به هرگونه فعالیت قاچاقچیان در جنوب کرمان هشدار داد و گفت: همه دستگاه‌ها و مردم باید در کنار هم برای حفظ محوطه‌های تاریخی کمک کنند.

وی اظهار داشت: درباره موضوع فعالیت حفاران غیرمجاز در جیرفت، ما سکوت نکرده‌ایم و این مسئله را از طریق نهادهای امنیتی، مراجع بالادستی، وزارتخانه و استانداری به‌طور ویژه پیگیری کرده‌ایم.

وی ادامه داد: در این مدت هجمه‌ای علیه منطقه ایجاد شده بود و شاید تبلیغات و بزرگ‌نمایی‌های زیادی نیز شکل گرفته بود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان کرمان با تشریح اقدامات میدانی افزود: برای اطمینان از وضعیت، شخصاً در نیمه‌شب از محدوده‌های باستانی جیرفت بازدید به عمل آوردم و در برخی از این گشت‌زنی‌ها حتی به سمت ما تیراندازی هم شد، اما ما از پای ننشستیم و به مأموریت خود ادامه دادیم، زیرا برایمان بسیار مهم بود که این روند غارت هرچه سریع‌تر متوقف شود.

محسن‌نژاد سپس به ماهیت چندوجهی این چالش اشاره کرد و گفت: همان‌طور که صنعت گردشگری یک مقوله فرابخشی است و نهادها و سازمان‌های متعددی درگیر آن هستند، در حوزه میراث‌فرهنگی، آثار و بناهای تاریخی و محوطه‌های باستانی نیز دقیقاً همین وضعیت حاکم است و نمی‌توان بار آن را تنها بر دوش یک نهاد گذاشت.

وی با تأکید بر رسالت ذاتی این اداره کل خاطرنشان کرد: ما وظیفه صیانت از میراث‌فرهنگی را بر عهده داریم و برای انجام این مسئولیت خطیر، یگان حفاظت را در اختیار داریم؛ اما این یگان هم‌اکنون با حداقل امکانات در حال فعالیت است.

وی در پایان با صدور یک هشدار جدی تصریح کرد: باید هرچه سریع‌تر برای تقویت امکانات و تجهیزات حفاظتی به میراث‌فرهنگی کمک شود و اگر این حمایت صورت نگیرد، ممکن است شاهد رخ دادن اتفاقات تلخ‌تری باشیم.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان کرمان افزود: بااین‌حال، در ماه‌های اخیر برای جلوگیری از حفاری‌های غیرمجاز در جیرفت، از نهادهای مختلف درخواست کمک و همکاری کرده‌ایم.

باید گفت حراست و نگهداری از محوطه‌های تاریخی و جلوگیری از غارت آن‌ها در جنوب کرمان باید در هر شرایطی با دقت انجام شود و جلوی هرگونه صدمه به تاریخ و تمدن ایران گرفته شود./ مهر